Icma.az
close
up
RU
Dünyada absurd, SSRİ də norma sayılan hallar əcnəbilər qadağalardan şoka düşüblər

Dünyada absurd, SSRİ də norma sayılan hallar əcnəbilər qadağalardan şoka düşüblər

Icma.az, Tribuna portalına istinadən məlumat yayır.

SSRİ-yə səfər edən əcnəbilər ölkədə bəzi qadağalardan mədəni sarsıntı yaşayıblar. Sovet vətəndaşlarının özləri də hər şeydən məmnun olmayıblar. Məsələn, məktəbi götürək. Oğlanlara uzun saç, cins şalvar, hətta saat taxmaq qadağan edilib. Belə saçlar səliqəsiz “görünüb”, cins şalvarlar kapitalist dəbi sayılıb və saatlar təmtəraq əşyası hesab edilib, hər məktəblinin saat taxmaq imkanı olmayıb.

Qızlara təkcə dodaqlarını deyil, kirpiklərini də boyamaq qadağan edilib. Saçlarını boyayanları məktəb iclasında biabır etmək vacib sayılıb. Halbuki vəzifədə olan şəxslərin övladları xüsusi məktəblərdə təhsil aldıqları üçün Qərb “stili” onlar üçün norma olub.

1950-ci illərin sonlarından dəmir pərdə açılmağa və Sovet İttifaqına xarici turistlər gəlməyə başlayıb. Avropadan və ABŞ-dən gələn qonaqlarda çox fərqli təəssürat yaranıb – inamsızlıq və qorxudan tutmuş səmimi heyranlığa qədər. Ancaq yerli sakinlərin etiraz etmədən müşahidə etdikləri sərt sovet qaydaları və məhdudiyyətləri, demək olar ki, hər kəsi təəccübləndirib. Odur ki, SSRİ-yə gələn əcnəbilər tez-tez qarşılaşdıqları çoxsaylı məhdudiyyətlərdən şoka düşüblər. Onlara qəribə, hətta absurd görünən şey sovet ölkəsində normal sayılıb.

Məsələn, seçdiyin şəxs əcnəbidirsə, onunla evlənmək necə qadağan edilə bilər? Hökumət hesab edib ki, bu insanların sayının azalmasına gətirib çıxaracaq. Çünki II dünya müharibəsi zamanı 26 milyon 600 min sovet insanı həlak olduqdan sonra vətəndaşların xaricə daimi yaşamaq üçün getməsinə icazə verilməyib.
Əsas səbəblərdən biri də o olub ki, taleyini əcnəbi ilə bağlayanlar tam əksəriyyəti SSRİ-də qalmaq istəməyib. Digər tərəfdən, Sovet İttifaqında demoqrafiya ilə bağlı problemlər həmişə olub. İnsanların sayını çoxaltmaq barədə düşünən ölkə rəhbərliyi müxtəlif stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçiriblər.

Daha bir təəccüblü məqam işləmək istəməyənlərin həbs edilməsi olub. SSRİ-də hamı işləmək məcburiyyətində olub. Tələbə universiteti bitirdikdən sonra müvafiq mövqeyə təyinat alıb. Problem ondadır ki, həmin zavodda sənin vəzifəndə kiminsə qohumu və yaxını işləyib. Təyinat vərəqəsinə isə baxan olmayıb və gənc ağır işlərə mənəvi basqılar altında cəlb edilib. Çoxları isə buna dözməyərək içki aludəçisinə çevrilib.
SSRİ-də xarici valyutaya sahib olmaq yasaqlanıb. Mərkəzi qəzetlər mütəmadi olaraq rublun, dolların məzənnəsini dərc ediblər. Hətta 1970-ci illərdə 1 dollar rəsmi olaraq 80 qəpik olub. SSRİ vətəndaşlarına xarici valyutaya sahib olmaq və ya dəyişdirmək həbs də daxil olmaqla ağır cəzalarla nəticələnib. Onlara “valyuta alverçisi” adı qoyulub, bu işdə ilişənlərin çoxuna güzəşt olmayıb. Dövlət Qərb iqtisadiyyatının təsirinin qarşısını almaq üçün valyuta əməliyyatlarına nəzarət etməyə çalışıb. Amma müəyyən vətəndaş kateqoriyaları xarici valyutanı sərbəst əldə edə bilib.

Bundan başqa, SSRİ-də kişilər müəyyən xarici görünüş standartlarına riayət etməli olublar. Uzun saç, saqqal və qeyri-standart saç düzümü birmənalı qarşılanmayıb və həm cəmiyyət, həm də hakimiyyət tərəfindən mənfi reaksiyaya səbəb olub. Kişilərin zinət əşyaları, xüsusən də sırğa taxması yolverilməz sayılıb. Görünüşün bu cür elementləri Qərb mədəniyyəti ilə əlaqəli hesab edilib, fərqli fikir və ya hətta deviant davranışın təzahürü kimi göstərilib.

Ən qəribə münasibət isə solaxay insanlara qarşı olub. Sol əli ilə yazan uşaqlar tez-tez sağ əllərini istifadə etməyə öyrədiliblər. Bu, standart alət və avadanlıqların unifikasiyası və istifadəsinin asanlığı arzusu ilə izah edilib. Karate və bodibildinq kimi bəzi idman növləri isə potensial təhlükəli və ya fərdiyyətçilik üçün əlverişli hesab edildiyi üçün qadağan edilib və ya məhdudlaşdırılıb. Bunun əvəzinə kollektivçi ideologiyaya uyğun idman növləri təşviq edilib.

Malları ucuz qiymətə alıb baha satmaq cəhdi mənfi qarşılanıb və həmin şəxslər ciddi şəkildə cəzalandırılıb. Belə fəaliyyət sosialist prinsiplərinə zidd olub və cinayət məsuliyyəti yaradıb. Bütün hallarda bu qadağalar sovet dövlətinin vətəndaşların həyatının müxtəlif sahələrinə nəzarət etmək və dövrün ideoloji standartlarına uyğun cəmiyyət formalaşdırmaq istəyini əks etdirib.

Musavat.com

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 16:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri