Icma.az
close
up
RU
Dünyada absurd, SSRİ də norma sayılan hallar əcnəbilər qadağalardan şoka düşüblər

Dünyada absurd, SSRİ də norma sayılan hallar əcnəbilər qadağalardan şoka düşüblər

Icma.az, Tribuna portalına istinadən məlumat yayır.

SSRİ-yə səfər edən əcnəbilər ölkədə bəzi qadağalardan mədəni sarsıntı yaşayıblar. Sovet vətəndaşlarının özləri də hər şeydən məmnun olmayıblar. Məsələn, məktəbi götürək. Oğlanlara uzun saç, cins şalvar, hətta saat taxmaq qadağan edilib. Belə saçlar səliqəsiz “görünüb”, cins şalvarlar kapitalist dəbi sayılıb və saatlar təmtəraq əşyası hesab edilib, hər məktəblinin saat taxmaq imkanı olmayıb.

Qızlara təkcə dodaqlarını deyil, kirpiklərini də boyamaq qadağan edilib. Saçlarını boyayanları məktəb iclasında biabır etmək vacib sayılıb. Halbuki vəzifədə olan şəxslərin övladları xüsusi məktəblərdə təhsil aldıqları üçün Qərb “stili” onlar üçün norma olub.

1950-ci illərin sonlarından dəmir pərdə açılmağa və Sovet İttifaqına xarici turistlər gəlməyə başlayıb. Avropadan və ABŞ-dən gələn qonaqlarda çox fərqli təəssürat yaranıb – inamsızlıq və qorxudan tutmuş səmimi heyranlığa qədər. Ancaq yerli sakinlərin etiraz etmədən müşahidə etdikləri sərt sovet qaydaları və məhdudiyyətləri, demək olar ki, hər kəsi təəccübləndirib. Odur ki, SSRİ-yə gələn əcnəbilər tez-tez qarşılaşdıqları çoxsaylı məhdudiyyətlərdən şoka düşüblər. Onlara qəribə, hətta absurd görünən şey sovet ölkəsində normal sayılıb.

Məsələn, seçdiyin şəxs əcnəbidirsə, onunla evlənmək necə qadağan edilə bilər? Hökumət hesab edib ki, bu insanların sayının azalmasına gətirib çıxaracaq. Çünki II dünya müharibəsi zamanı 26 milyon 600 min sovet insanı həlak olduqdan sonra vətəndaşların xaricə daimi yaşamaq üçün getməsinə icazə verilməyib.
Əsas səbəblərdən biri də o olub ki, taleyini əcnəbi ilə bağlayanlar tam əksəriyyəti SSRİ-də qalmaq istəməyib. Digər tərəfdən, Sovet İttifaqında demoqrafiya ilə bağlı problemlər həmişə olub. İnsanların sayını çoxaltmaq barədə düşünən ölkə rəhbərliyi müxtəlif stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçiriblər.

Daha bir təəccüblü məqam işləmək istəməyənlərin həbs edilməsi olub. SSRİ-də hamı işləmək məcburiyyətində olub. Tələbə universiteti bitirdikdən sonra müvafiq mövqeyə təyinat alıb. Problem ondadır ki, həmin zavodda sənin vəzifəndə kiminsə qohumu və yaxını işləyib. Təyinat vərəqəsinə isə baxan olmayıb və gənc ağır işlərə mənəvi basqılar altında cəlb edilib. Çoxları isə buna dözməyərək içki aludəçisinə çevrilib.
SSRİ-də xarici valyutaya sahib olmaq yasaqlanıb. Mərkəzi qəzetlər mütəmadi olaraq rublun, dolların məzənnəsini dərc ediblər. Hətta 1970-ci illərdə 1 dollar rəsmi olaraq 80 qəpik olub. SSRİ vətəndaşlarına xarici valyutaya sahib olmaq və ya dəyişdirmək həbs də daxil olmaqla ağır cəzalarla nəticələnib. Onlara “valyuta alverçisi” adı qoyulub, bu işdə ilişənlərin çoxuna güzəşt olmayıb. Dövlət Qərb iqtisadiyyatının təsirinin qarşısını almaq üçün valyuta əməliyyatlarına nəzarət etməyə çalışıb. Amma müəyyən vətəndaş kateqoriyaları xarici valyutanı sərbəst əldə edə bilib.

Bundan başqa, SSRİ-də kişilər müəyyən xarici görünüş standartlarına riayət etməli olublar. Uzun saç, saqqal və qeyri-standart saç düzümü birmənalı qarşılanmayıb və həm cəmiyyət, həm də hakimiyyət tərəfindən mənfi reaksiyaya səbəb olub. Kişilərin zinət əşyaları, xüsusən də sırğa taxması yolverilməz sayılıb. Görünüşün bu cür elementləri Qərb mədəniyyəti ilə əlaqəli hesab edilib, fərqli fikir və ya hətta deviant davranışın təzahürü kimi göstərilib.

Ən qəribə münasibət isə solaxay insanlara qarşı olub. Sol əli ilə yazan uşaqlar tez-tez sağ əllərini istifadə etməyə öyrədiliblər. Bu, standart alət və avadanlıqların unifikasiyası və istifadəsinin asanlığı arzusu ilə izah edilib. Karate və bodibildinq kimi bəzi idman növləri isə potensial təhlükəli və ya fərdiyyətçilik üçün əlverişli hesab edildiyi üçün qadağan edilib və ya məhdudlaşdırılıb. Bunun əvəzinə kollektivçi ideologiyaya uyğun idman növləri təşviq edilib.

Malları ucuz qiymətə alıb baha satmaq cəhdi mənfi qarşılanıb və həmin şəxslər ciddi şəkildə cəzalandırılıb. Belə fəaliyyət sosialist prinsiplərinə zidd olub və cinayət məsuliyyəti yaradıb. Bütün hallarda bu qadağalar sovet dövlətinin vətəndaşların həyatının müxtəlif sahələrinə nəzarət etmək və dövrün ideoloji standartlarına uyğun cəmiyyət formalaşdırmaq istəyini əks etdirib.

Musavat.com

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 16:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see357

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see297

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see296

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see296

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see288

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see280

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see273

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see271

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see271

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see259

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see253

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see252

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see252

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see249

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see248

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see244

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see239

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see238

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see227

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see223
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri