Icma.az
close
up
RU
Dünyada su böhranı yaranır: Azərbaycanı hansı təhlükələr gözləyir?

Dünyada su böhranı yaranır: Azərbaycanı hansı təhlükələr gözləyir?

Icma.az bildirir, Bakupost saytına əsaslanaraq.


Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) məlumatına görə, hazırda dünyada 2 milyarddan çox insan təmiz içməli suya çıxışda ciddi çətinlik çəkir. 2030-cu ilə qədər isə qlobal su qıtlığı 40%-ə çata bilər.

Azərbaycanda da su qıtlığı problemi hər il daha da kəskinləşir. Xəzər dənizinin səviyyəsinin azalması, Kür və Araz çaylarında suyun azalması, həmçinin iqlim dəyişiklikləri ölkədə içməli su ehtiyatlarına təsir edir. Əgər bu problemlərə vaxtında reaksiya verilməzsə, gələcəkdə içməli su ilə bağlı ciddi böhranla üzləşə bilərik.

Dünyada su böhranı yaranır: Azərbaycanı hansı təhlükələr gözləyir?

Su qıtlığının əsas səbəbləri

1. İqlim dəyişiklikləri və quraqlıq

• Qlobal istiləşmə nəticəsində havanın temperaturu artır, bu da çay və göllərin səviyyəsinin enməsinə səbəb olur.

• Son 50 ildə Aral dənizi 90% kiçilib və demək olar ki, yoxa çıxıb.

2. Suyun sənaye və kənd təsərrüfatında İsrafı

• Dünyada mövcud suyun 70%-i kənd təsərrüfatına sərf olunur. Lakin əksər ölkələrdə köhnə və səmərəsiz suvarma sistemlərindən istifadə edilir ki, bu da suyun böyük hissəsinin israf olmasına gətirib çıxarır.

• Azərbaycanın kənd təsərrüfatı sahəsində damcı suvarma sistemi hələ geniş yayılmayıb və bu da su itkisinə səbəb olur.

3. Suyun çirklənməsi

• Dünyada hər gün 2 milyard ton çirkab su çaylara, göllərə və dənizlərə axıdılır.

• Kür və Araz çaylarının çirklənməsi nəticəsində ölkənin su ehtiyatları daha da azalır.

4. Meşələrin məhvi və yeraltı suların azalması

• Meşələr yağış sularının yerə hopmasına və yeraltı su ehtiyatlarının qorunmasına kömək edir.

• Son 30 ildə dünya üzrə 1,3 milyon kvadrat kilometr meşə sahəsi məhv edilib ki, bu da Amazon çay hövzəsində su dövranına ciddi zərbə vurub.

Bizi gözləyən təhlükələr

• Qida böhranı

Suyun azalması kənd təsərrüfatına təsir edərək məhsuldarlığı azaldır. FAO-nun (BMT-nin Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq Təşkilatı) hesabatına görə, su qıtlığı nəticəsində ərzaq qiymətləri 2050-ci ilə qədər 30-50% arta bilər.

• Xəstəliklərin yayılması

• Hazırda dünyada 800 milyondan çox insan çirkli su içmək məcburiyyətindədir.

• Çirkli su səbəbindən hər il 500 min uşaq ishal və digər su ilə bağlı xəstəliklərdən ölür.

• Ekosistemin Məhvi

• Çayların və göllərin quruması nəticəsində heyvan və bitki növləri yox olur.

• Son 50 ildə dünyada 83% şirin su ekosistemi məhv olub.

• Regional və Siyasi Gərginliklər

• Hal-hazırda dünyada 10-dan çox ölkə su ehtiyatlarına görə mübahisələr yaşayır.

• Yaxın Şərq və Afrikada su uğrunda münaqişələr artıq real təhlükəyə çevrilib.

Nə etməliyik?

1. Suya qənaət etmək

• Hər gün suyu boş yerə axıtmaq yerinə, su qənaət texnologiyalarından istifadə etməliyik.

• Damcı suvarma sistemi tətbiq edilməli və kənd təsərrüfatında müasir suvarma metodlarına keçilməlidir.

2. Alternativ su mənbələrindən istifadə

• Yağış sularının toplanması və istifadəsi geniş yayılmalıdır.

• Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması üçün müasir texnologiyalardan istifadə olunmalıdır.

3. Su çirklənməsinin qarşısını almaq

• Sənaye müəssisələri çirkab suları təmizləmədən təbiətə buraxmamalıdır.

• Şəhərlərdə kanalizasiya və təmizləyici qurğular modernləşdirilməlidir.

4. Dövlət səviyyəsində su idarəçiliyi gücləndirilməlidir

• Azərbaycan və digər ölkələr su ehtiyatlarını qorumaq üçün daha sərt qanunlar qəbul etməlidir.

• Beynəlxalq təşkilatlar və hökumətlər su ehtiyatlarının bərpası üçün birgə fəaliyyət göstərməlidir.

Nəticə

Su qıtlığı təkcə bir ölkənin yox, bütün dünyanın problemidir. Əgər vaxtında tədbir görməsək, 2050-ci ilə qədər dünya əhalisinin yarısı su böhranı ilə üzləşə bilər.

Azərbaycan da su ehtiyatlarını qorumaq üçün daha ciddi addımlar atmalıdır. Hər kəs bu prosesə öz töhfəsini verməlidir: israfçılığın qarşısını almaq, ekosistemi qorumaq və yeni texnologiyalara keçid etmək su böhranının qarşısını almağın əsas yollarıdır.

Unutmayaq: Su həyatdır, və onu qorumaq gələcəyimizi qorumaq deməkdir!


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:35
embedMənbə:https://www.bakupost.az
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Le Pen məhkəmədən apellyasiya şikayəti verəcək

31 Mart 2025 22:46see188

Pərvinin leopart naxışlı geyimi FOTOLAR

31 Mart 2025 22:12see145

Xaçmaz və Qubadakı yanğınlar söndürüldü

31 Mart 2025 23:39see131

1 Aprel Gülüş və zarafat günü

01 Aprel 2025 00:00see129

Ermənistan silahlı təxribatlarını belə gizlədir

31 Mart 2025 18:30see120

Mask NASA nın insanların Marsa göndərilməsinə dair proqramlarına yenidən baxacaq

31 Mart 2025 04:33see118

Chery öz brendini ləğv edir

31 Mart 2025 05:01see117

İran ABŞ ni nüvə silahı ilə hədələdi

01 Aprel 2025 01:08see116

Azərbaycanda 12 günluk bayram tətili BAŞA ÇATDI

01 Aprel 2025 00:00see114

AZAL ın qəzaya uğrayan təyyarəsi haqqında sənədli film hazırlanıb VİDEO

01 Aprel 2025 10:31see112

Bu, bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ən böyük cinayətdir Deputat

01 Aprel 2025 10:32see111

“İsrail bayramda Qəzzaya hücumları qəsdən artırıb” HƏMAS

01 Aprel 2025 09:40see110

NTD nin prezidenti: “Mövsümdə heç kim bizi ciddi qəbul etmirdi”

01 Aprel 2025 10:33see110

Şimal bölgəsində 5 kənddə YANĞIN

31 Mart 2025 16:13see110

Tramp ABŞ ın Afrikadakı hərbi mövcudluğunu azalda bilər

31 Mart 2025 23:22see110

Ermənistan KTMT üzvlüyünü davam etdirəcək RƏY

31 Mart 2025 18:20see110

Dövlət rüsumlarını ödəmək daha da asanlaşdı Video

01 Aprel 2025 10:32see109

İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç istefa verib

01 Aprel 2025 01:14see109

Həkim daimi şirniyyata olan həvəsin səbəblərini açıqladı

01 Aprel 2025 10:35see108

Valeh Məhərrəmli vəfat etdi

02 Aprel 2025 00:50see108
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri