Icma.az
close
up
RU
Əhalinin əksəriyyəti pulunu yeməyə xərcləyir Ekspertlər səbəbini açıqlayıb

Əhalinin əksəriyyəti pulunu yeməyə xərcləyir Ekspertlər səbəbini açıqlayıb

Icma.az bildirir, Olke.az saytına əsaslanaraq.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ilin yanvar-iyulunda pərakəndə ticarət dövriyyəsi 35,1 milyard manat olub: 19,3 milyard manatı ərzaq, içki və tütün məmulatlarına, 15,8 milyard manatı isə qeyri-ərzaq mallarına xərclənib.

Xərclərin 50,5%-i ərzağa, 4,4%-i içki və tütünə, 12,7%-i geyim və ayaqqabıya, 6%-i yanacağa, 4,7%-i məişət texnikası və mebelə, 2,5%-i dərman və tibbi ləvazimata, 1,2%-i kompüter və çap məhsullarına, 18%-i isə digər mallara gedib.

Maraqlıdır, əhalinin yarıdan çoxunun xərclərinin ərzağa getməsi nədən xəbər verir?

Mövzu ilə bağlı Ölkə.az-a danışan sosioloq Elçin Bayramlının sözlərinə görə, uzun müddətdir ki, bizdə bu göstərici belədir:

"Dünya praktikasında, normal ölkələrdə belə qəbul olunur ki, əhalinin gəlirinin maksimum 20–25 faizi ərzağa xərclənə bilər. Ümumi dünya üzrə yoxsul ölkələri də nəzərə alsaq, 35 faizdən yuxarı ərzağa xərclənirsə, bu, aşağı gəlirli insanların sayından xəbər verir.

Bizdə 50 faizdən də yuxarıdır. Birincisi, sosial təbəqələr arasında uçurum aradan qaldırılmalıdır. İkincisi, əhalinin minimal sosial təminatları təmin olunmalıdır. 

Azərbaycanda yenidən sosial islahatlar keçirilməlidir. Dövlət büdcəsinin gəlirlərinin formalaşmasında fərqlər başqa cür qurulmalıdır. Sosial xərclər artırılmalıdır. Ölkədə iş mühiti, biznes mühiti inkişaf etdirilməlidir. İnsanların gəlir yerləri təmin olunmalıdır".

Mövzunun iqtisadi baxımdan tərəfini də öyrəndik. İqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov Ölkə.az-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə, əhali gəlirlərinin ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarına bölgüsü yüksək inkişaf etmiş, orta gəlirli və ya az inkişaf etmiş, eyni zamanda, kasıb, lap kasıb ölkələrdə dörd qrupa bölünür:

"Bunlardan birinci qrupa, yəni yüksək gəlirli ölkələrə baxdıqda görürük ki, artım dinamikası, məsələn, 7–8 faiz ətrafında dəyişir. Məsələn, Avstraliyada bu göstərici 10 faiz, Kanadada 9 faiz, Sinqapurda 7 faiz, ABŞ-də isə 6,4–6,5 faiz civarındadır ki, bu da gəlirlərin ərzağa yönələn hissəsidir.

Amma inkişaf etməkdə olan ölkələrdə orta gəlirli ölkələrdə isə bu göstərici 30 faiz ətrafında olur, Məsələn, Hindistanda 32 faizdir. Aşağı gəlirli ölkələrdə isə bu faiz göstəricisi 56-57 faizdən yuxarı başlayır. Kasıb qruplarda isə bu 70-80 faizdən yuxarıdır.

İqtisadiyyatda Engel qanunu var. Ernst Engel 1857-ci ildə bir iqtisadi prinsip irəli sürür. O,  sübut edir ki, gəlirlər artdıqca ərzağa xərclənən pay azalır. Qeyri-ərzaq və xidmət xərcləri isə artır. Yəni buna görə də məsələn, gəlirin azlığı şəraitində avtomatik ərzağın payı artır. Çünki ərzaq qəbulu müəyyən bir ölçüdə olur, qeyri-ərzaq isə ölçüsüzdür".

Həmidə İbrahimova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 13 Avqust 2025 16:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see313

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see301

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see297

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see293

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see293

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see289

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see280

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see277

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see272

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see249

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see246

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see242

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see240

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see240

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see235

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see229

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see228

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see226

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see224
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri