Ekspert: “Abituriyentlərin nəticələri hər il aşağı düşür”

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) ümumi balı 150-dən və imtahanın ikinci mərhələsi üzrə balı 50-dən az olmayan abituriyentlərin seçə biləcəyi ixtisaslarla bağlı məlumat yayıb.

DİM-in məlumatına görə, I ixtisas qrupu üzrə meliorasiya mühəndisliyi, texnologiya müəllimliyi və ekologiya mühəndisliyi ixtisaslarına ödənişli əsaslarla qəbul üçün bu bal tələbi tətbiq olunur. 2026-cı ildən isə kompüter mühəndisliyi, informasiya texnologiyaları, qida mühəndisliyi, elektrik və elektronika mühəndisliyi, logistika və nəqliyyat texnologiyaları mühəndisliyi, mexanika mühəndisliyi, radiotexnika və telekommunikasiya mühəndisliyi də bu siyahıya əlavə ediləcək.

II ixtisas qrupu üzrə marketinq, biznesin idarə edilməsi, turizm bələdçiliyi və turizm işinin təşkili, 2026-cı ildən isə mühasibat, maliyyə, iqtisadiyyat, menecment, dövlət və bələdiyyə idarəetməsi, beynəlxalq ticarət və logistika, nəqliyyatda servis ixtisasları üzrə də eyni qayda tətbiq ediləcək.

III ixtisas qrupu üzrə muzey, arxiv işi və abidələrin qorunması, sosial iş və regionşünaslıq,

IV ixtisas qrupu üzrə iki ayrı kateqoriya göstərilib:

1. Ekologiya - Ödənişli yerlər üçün: ümumi bal 150-dən, ikinci mərhələ balı 50-dən az olmamalıdır. Dövlət sifarişi yerləri üçün: ümumi bal 200-dən, ikinci mərhələ balı 100-dən az olmamalıdır.

2.Bağçılıq və tərəvəzçilik, Baytarlıq təbabəti, Bitki mühafizəsi, Su bioehtiyatları və akvakultura

Həm dövlət sifarişi, həm də ödənişli yerlərin müsabiqəsində iştirak üçün ümumi bal 150-dən, ikinci mərhələ balı 50-dən az olmayan abituriyentlər buraxılır.

Bu qərarın əsas məqsədi universitetlərdə boş qalan yerləri doldurmaq, yoxsa daha savadlı cəmiyyətin formalaşmasına xidmət edir?

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına danışan iqtisadçı ekspert Elçin Əfəndi bildirib ki, I və II ixtisas qruplarında aşağı bal toplayan abituriyentləri daha çox müşahidə edirik: “Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən I–V ixtisas qruplarında 150 balla ödənişli əsaslarla qəbul aparılan ixtisasların siyahısına yeni ixtisaslar əlavə olunub. Burada başlıca məqsəd ayrılmış plan yerlərinə uyğun ölkə vətəndaşlarının qəbulunun həyata keçirilməsidir. Çox təəssüflər olsun ki, biz hər il abituriyentlərin nəticələrinin müəyyən qədər aşağı düşməsinin fərqindəyik. Bu nəticələrin aşağı düşməsi də ümumi vəziyyəti bir o qədər də ürəkaçan etmir. Əsasən də I və II ixtisas qruplarında aşağı bal toplayan abituriyentləri daha çox müşahidə edirik. Ona görə də artıq belə qərara alınıb ki, abituriyentlər müvafiq müsabiqə şərtini ödəsələr də, onlar 150 ballıq müsabiqədə iştirak etsinlər. Yəni 100 balı keçmirlər, amma 50 balı aşırlar. Belə olan halda, həmin abituriyentlər 150 ballıq ixtisaslar üzrə keçirilən müsabiqəyə qatılırlar. Bu da I- ci qrupda fərqli-fərqli ixtisaslardı, ll qrupda da həmçinin”.

Elçin Əfəndi vurğulayıb ki, istisna hallarda akademik göstəriciləri yüksək olan tələbələrə rast gəlinir: “Dövlət sifarişli müsabiqədə iştirak edə bilmirlər. Yəni onların pulsuz təhsil alma imkanları məhdudlaşır, amma ödənişli əsaslarla təhsil ala bilərlər. Qeyd edim ki, belə qərarın qəbul edilməsinin müsbət tərəfləri də var. Birincisi, bu, ölkə iqtisadiyyatına təsir göstərir. Azərbaycan vətəndaşları ölkə daxilindəki ali təhsil müəssisələrində təhsil alırlar. Bu, müsbət məqam kimi dəyərləndirilə bilər.

Mənfi tərəf isə ondan ibarətdir ki, aşağı balla ixtisaslı kadr yetişdirməklə bağlı çətinlik çəkirik. Təhsilalanların nəticələrinə baxdıqda görürük ki, istisna hallarda akademik göstəriciləri yüksək olan tələbələrə rast gəlinir. Qalan əksəriyyətində isə onların akademik göstəriciləri aşağı olur. Bu da 150 ballıq ixtisaslara qəbul olunan tələbələrin təhsil nəticələrində özünü göstərir”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info