El Nino gücləndikcə ekstremal hava hadisələri riski 2027 ci ilə qədər artır

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı bildirir ki, (ÜMT) istiləşməyə səbəb olan El Nino iqlim fenomeninin ilin sonuna qədər əhəmiyyətli dərəcədə güclənəcəyi və 2027-ci ilə qədər ekstremal hava hadisələri riskini artıracaq.

ÜMT El Nino iqlim fenomeni ilə bağlı yeni yenilənmiş hesabat dərc edib. Hesabatda El Nino-nun çox təsirli olduğu və onun 2027-ci ilin fevral ayına qədər davam etmə ehtimalının "son dərəcə yüksək, təxminən 100 faiz" olduğu bildirilir.

Hesabatda deyilir ki, "El Nino qarşıdakı aylarda çox güclü bir hadisəyə çevriləcək, yağış və temperatur dəyişikliklərinə böyük təsir göstərəcək; daşqınlar, quraqlıq və həddindən artıq istilər riskini artıracaq. Tropik Sakit okeanda olduqca isti okean şəraitindən qaynaqlanan El Nino-nun qarşıdakı aylarda daha da güclənəcəyi, ilin sonuna doğru pik həddə çatacağı və iqlim təsirlərinin 2027-ci ilə qədər davam edəcəyi gözlənilir."

Hesabatda El Nino-dan ən çox təsirlənən bölgə olan mərkəzi-şərq ekvatorial Sakit okeanda dəniz səthinin temperaturunun orta səviyyədən xeyli yüksək olduğu və artmağa davam etdiyi vurğulanır.

Hesabatda daha sonra qeyd olunur ki, "Okean səthinin altında daha da müstəsna temperatur mövcuddur. Bəzi ərazilərdə iyul və avqustun əvvəllərində yeraltı okean temperaturu orta səviyyədən 8 dərəcə yüksək olub. Səth və yeraltı okean şəraiti El Nino şəraitinin davam etməsi və onların qarşıdakı aylarda güclənmə potensialı üçün güclü dəstək verir."

Həmçinin hesabatda heç bir ölkənin və ya bölgənin El-Ninonun təsirlərinin şiddətini müəyyən edə bilmədiyi, təsirinin yerdən və mövsümdən asılı olaraq dəyişəcəyi və Hind və Atlantik okeanlarındakı şərait də daxil olmaqla digər iqlim amillərinin də rol oynadığı qeyd olunur.

Hesabatda fikirləri yer alan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş şərhində bildirib: "El-Ninonun gözümüzün qarşısında böyük miqyaslara çatdığı bildirilir. Dəniz səthinin temperaturu yüksəlir, temperatur yüksəlməyə davam edir və dünya ekstremal hava hadisələrinin təhlükəli zonasındadır".

Quterreş iqlim tədbirlərinə artan risklər və öhdəliklər ilə insanların qorunması arasında bir yarışın olması lazım olduğunu və onların bu yarışda qalib gəlməli olduqlarını vurğulayıb.

ÜMT-nin Baş katibi Seleste Saulo bildirib ki, "El-Ninonun dünya miqyasında icmalara və iqtisadiyyatlara böyük zərbə vurmaq potensialı var. Artıq quraqlıq və daşqınlardan qaynaqlanan dağıntılar və dağıntılar görürük. El-Ninonun gücləndikcə bu təsirlərin artacağını gözləyirik".

El-Ninonun fövqəladə hazırlıq və reaksiya tələb etdiyini vurğulayan Saulo, ÜMT-nin 50 illik tarixində milli meteorologiya və hidroloji xidmətlərlə bu miqyasda səfərbərliyə başlamadığını xatırladıb.

Saulo həmçinin bildirib ki, "ÜMT fəlakətlərin idarə olunmasını və kənd təsərrüfatı, səhiyyə, enerji və su ehtiyatları kimi iqlimə həssas sektorları dəstəkləmək üçün lazım olan iqlim kəşfiyyatı və anlayışları təmin etmək məqsədilə BMT və humanitar sistemdəki tərəfdaşlarla sıx əməkdaşlıq etməyə sadiqdir. İtirəcək vaxtımız yoxdur".

M.MİRZƏ
XQ