ƏLİYEV RUSİYANIN BAŞ NAZİRİNİ NECƏ YERİNDƏ “OTURDUB”? Tofiq Zülfüqarov yazır

Son zamanlar mediada tez-tez iddia olunur ki, Cənubi Qafqaz ölkələri ilə bağlı məsələlərlə hazırda Rusiya Prezident Administrasiyasında mühüm mövqe tutan Sergey Kiriyenko məşğul olur. Bu ad mənə ötən illərdən tanışdır, daha dəqiq desəm, 1998-ci ildə Ukraynanın Krım bölgəsində keçirilən MDB sammitindən.

O zaman Azərbaycan hökumətində ən gənc nazir idim. Kiriyenko isə təzəcə Rusiyanın Baş naziri təyin olunmuşdu. Sammitə də Boris Yeltsin əvəzinə məhz o qatılmışdı. Gənc, arıq, bir az çəkingən, lakin özünü göstərməyə çalışan bir insan təsiri bağışlayırdı. 

Ukrayna Prezidenti Leonid Kuçmanın adından təşkil olunan rəsmi qəbul mərasiminə getmək üçün biz — nümayəndə heyətləri "Brejnev evi" deyilən iqamətgahın qarşısında toplaşmışdıq.

Buranın özünəməxsus tarixi vardı: Stalinin və hətta çar II Nikolayın da yay iqamətgahları eyni yolun üstündə yerləşirdi. Brejnevin iqamətgahının isə maraqlı özəlliyi vardı — desert zamanı şüşə panellər açılır və qonaqlar özlərini bir anda meşənin içində hiss edirdilər.

Amma əsas hadisə bu idillik detallardan əvvəl baş verdi.

Kiriyenko gözlənilmədən tədbir meydançasına gəldi. Gənc və cəld, lakin bir qədər əminlikdən uzaq şəkildə yaxınlaşıb səsləndi:

– Rusiya nümayəndəsi artıq buradadır, gedə bilərik...

Sanki sammitin gedişatını idarə etməyə çalışırdı. Lakin bu sözlər gözlənildiyi kimi qarşılanmadı.

Toplantıdakı bütün dövlət başçıları bir anlıq sükuta qərq oldu və avtomatik olaraq baxışlarını bir adama — Heydər Əliyevə yönəltdilər. Hamı onu bu məclisin "ağsaqqalı", yəni təcrübəli və söz sahibi kimi görürdü. Əslində bu baxışlarda həm məsləhət, həm də "nə edək?" sualı vardı.

Heydər Əliyev Kiriyenkoya diqqətlə baxdı və sərt, lakin ironik bir sual verdi:

– Eşitdim ki, sənin şaxtaçılar bu gün hökumət evinin qarşısında dəbilqələri ilə yerə döyərək maaş tələb edirlər. Onlar səni bura buraxıblar?..

O dövrdə Rusiyada ciddi sosial narazılıqlar vardı və xüsusilə şaxtaçılar öz maaşlarını almaq üçün Moskvada etiraz aksiyaları keçirirdilər. Əliyevin bu sualı gənc baş naziri yerində "oturtdu". Axşama qədər Kiriyenko sanki "susdurulmuşdu" – o hadisədən sonra bir daha danışmadı.

Bu xatirəni niyə yada salıram?

Bəlkə də ona görə ki, bu gün Sergey Kiriyenko – artıq "yaşlanmış Kinder Sürpriz" – bəzi Rusiya təbliğatçılarının, o cümlədən Solovyov və Mardan kimilərinin Azərbaycana qarşı apardıqları qarayaxma kampaniyalarının arxasında dayanır. Deyirlər, onları məhz o istiqamətləndirir.

Axı deyirlər ki, müdriklik yaşla gəlir. Təəssüf ki, bəzən yalnız yaş gəlir, müdriklik isə yox...