Elxan Şahinoğlu: “Suriyanın ikinci İraqa çevrilmə təhlükəsi var” KONKRET

Bəşər Əsəd rejimi devrildikdən sonra bölgəyə maraq daha da çoxalıb. İndi Suriyada marağı kəsişən dövlətlərin sayı da artıb. Hər kəs öz payını almağa çalışır. Bu, çox güman ki, ikinci mərhələdə baş verəcək. Bəs Suriyada ikinci mərhələ hansı ssenari üzrə davam edəcək.

KONKRET.az-ın suallarını cavablandıran “Atlas”Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu bildirib ki, Suriyada ikinci mərhələnin necə olacağı bir çox dövlətləri dərindən düşündürür:

“Əsəd rejimi yıxıldı, indi əksər suriyalılar sevinirlər. Amma gələcək təhlükəlrərdən də sığortalanmayıblar. Suriya İraqa da bənzəyə bilər, daxili quruluşları da oxşardır. İraqda  2003-cü ildə Səddam Hüseyn rejimi devrildi, Dəməşqdə olduğu kimi heykəllər yıxıldı. Düşünülürdü ki, İraq çiçəklənəcək, problemlər həll olunacaq. Amma İraqda yenidən toqquşmalar başlandı. ABŞ qoşunlarının daxil olmasına rəğmən terrorçu qruplar formalaşdı, İŞİD məhz İraq ərazisində yarandı. İraq indiyə qədər özünün ərazi bütövlüyünü tam təmin edə bilməyib. Həyat şəraiti də aşağı səviyyədədir. İndi Suriyanın ikinci İraqa çevrilməsi təhlükəsi qalır. Suriya üçün ən ideal variant bu olardı ki, bütün təbəqənin dəstək verdiyi bir hökumət formalaşardı. Amma bunun belə olacağına dair Yaxın Şərqdə müsbət  nümunələr çox azdır. Üstəgəl Suriya ərazisindəki otuza yaxın silahlı qruplaşmanın hamısını tərkisilah etmək lazımdır. İndidən onların dağıdılmasına dair fikir bildirmək də çətindir. PKK, YPG, PYD-nin silahlı dəstələri təmizlənməlidir. Üstəgəl də, Suriyada bir çox dövlətin marağı kəsişir. Rusiya, İran, Türkiyə, ABŞ, İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin hərəsinin öz maraqları var. Bu da Suriyada problemlərin həllinə mane olan əngəllərdən biridir. Üstəgəl Türkiyəyə çox böyük yatırımlar lazım olacaq ki, infrastruktur bərpa edilsin. Suriya ərazisində hər şey dağılıb. 13 il davam edən müharibə Suriyanı darmadağın edib. Bütün bunları bərpa etmək üçün Suriyanın öz resursları bəs etməyəcək”.

Vəli Həsənoğlu,

KONKRET.az