Emosiyaları kodlayan neyronlarımız BUNLARDIR

Florida Dövlət Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, amigdaladakı iki növ neyron qoxuları xoş və ya xoşagəlməz kimi qəbul etməkdən məsuldur.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə "Molecular Psychiatry"a jurnalında dərc olunub.

Amigdala beynin emosiyaların işlənməsi ilə əlaqəli bir sahəsidir. O, bədənin qoxu sistemi ilə birbaşa bağlıdır. Digər hiss orqanlarından fərqli olaraq, qoxular beyinə ara strukturların iştirakı olmadan daxil olur ki, bu da tədqiqatçıların fikrincə, onların xatirələr və emosional reaksiyalarla güclü əlaqəsini izah edir.

Tədqiqat zamanı iybilmə sistemi insanlarınkinə bənzəyən laboratoriya siçanlarından istifadə edilib. Onların davranışlarını və beyin fəaliyyətini müşahidə edərək, alimlər bazolateral amigdalada (BLA) qoxuların qiymətləndirilməsində iştirak edən iki növ neyron aşkar ediblər. Bu neyronlar müəyyən bir duyğu təcrübəsinin hansı duyğularla əlaqələndirilməli olduğunu müəyyən etməkdə mühüm rol oynayır. Bundan əlavə, onlar mükafat və cəzalar, risklərin qiymətləndirilməsi, motivasiya və diqqət səviyyəsinin formalaşmasında iştirak edirlər.

Başlanğıcda, bir növ neyronun qoxulara müsbət, digərinin isə mənfi reaksiyalara cavabdeh olacağı güman edilirdi. Ancaq məlum oldu ki, hər iki növ tam olaraq harada yerləşdiyindən və hansı beyin strukturları ilə qarşılıqlı əlaqədə olduğundan asılı olaraq həm müsbət, həm də mənfi emosiyalar yarada bilər.

Əsərin həmmüəllifi, doktor Endryu Sneyfenin sözlərinə görə, iybilmə məlumatlarının daimi axınının özü əksər insanlar üçün çətinlik yaratmaya bilər. Ancaq artan həssaslıqdan əziyyət çəkənlər üçün, məsələn, narahatlıq pozğunluğu, travma sonrası stress və ya autizm, qoxuların qəbulu rifaha ciddi təsir göstərə bilər.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, eyni sinir yolları terapiya üçün perspektivli hədəf ola bilər. Onlar, məsələn, xəstəlik səbəbiylə iştahsızlıq olduqda insanların itirilən qoxulardan həzzini qaytarmaq üçün istifadə edilə bilər.

Xədicə BAXIŞLI