Ən narsist ölkələr bəlli oldu: Siyahının zirvəsi hər kəsi təəccübləndirdi

Özünü bəyənmə, təqdir olunma istəyi və bitib-tükənməyən təsdiqlənmə ehtiyacı... Adını yunan mifologiyasında öz əksinə vurulan Narkissosdan alan narsisizm artıq yalnız fərdi şəxsiyyət xüsusiyyəti kimi deyil, cəmiyyətlərin davranış kodlarını açan genişmiqyaslı elmi araşdırmanın mövzusu kimi gündəmdədir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Miçiqan Universiteti tərəfindən aparılan və 53 ölkədən 45 mindən çox insanın iştirak etdiyi araşdırma, narsisizmin dünya üzrə yayılma xəritəsini hazırlayıb. Nəticələr isə olduqca təəccüblüdür. Çünki uzun illər narsisizmin mərkəzi kimi görülən Amerika Birləşmiş Ştatları siyahının ilk onluğuna belə düşməyib. Tədqiqat göstərir ki, narsisizm yalnız fərdi seçim deyil, ölkələrin iqtisadi gücü və mədəni quruluşu ilə də birbaşa əlaqəlidir.

İnsanların özlərini cəmiyyət iyerarxiyasında necə gördüklərini və rəqiblərinə qarşı münasibətlərini ölçən araşdırmaya əsasən, Almaniya, İraq və Çin narsisizm səviyyəsinin ən yüksək olduğu ilk üç ölkədir. Bu ölkələri Nepal və Cənubi Koreya izləyir. Siyahının sonunda, yəni narsisizmin ən zəif müşahidə edildiyi ölkələr arasında isə Serbiya, İrlandiya və Britaniya yer alır. ABŞ bu siyahıda 16-cı pillədə qərarlaşıb.

Məlumatlar göstərir ki, bir ölkənin ümumi daxili məhsulu artdıqca, yəni cəmiyyət zənginləşdikcə, narsisizm meyilləri də yüksəlir. Lakin zənginlik yeganə amil deyil. Tədqiqatçılar "toplumçu” (kollektivist) mədəniyyətlərin də narsisizmi qidalandıra biləcəyini müəyyən ediblər. Adətən qrup harmoniyasına önəm verən bu cəmiyyətlərdə fərdi uğur bəzən qrupun nüfuzunu artırmaq vasitəsi kimi ön plana çıxarılır və bu da narsisistik xüsusiyyətləri gücləndirən faktora çevrilir.

Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri narsisizmin yaş və cinsiyyətlə bağlı dəyişməz təsiridir. Ölkədən və mədəniyyətdən asılı olmayaraq, kişilərin qadınlarla müqayisədə daha yüksək narsisistik meyllər nümayiş etdirdiyi müşahidə olunub. Mütəxəssislər bunu kişilərin sosial həyatda daha təşəbbüskar və rəqabətcil olmağa təşviq edilməsi, qadınların isə daha çox uyğunlaşan və münasibət quran rollarla əlaqələndirilməsi ilə izah edirlər.

Lakin ən "universal” nəticə yaş amili ilə bağlıdır. Hansı ölkədə yaşamasından asılı olmayaraq, gənclər yaşlı nəsillə müqayisədə daha narsisistik xüsusiyyətlər göstərir.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri olan dosent Uilyam Çopik bu vəziyyəti həyat təcrübəsinin korroziyaedici təsiri ilə əlaqələndirir. Onun sözlərinə görə, gənclər demək olar ki, hər yerdə özlərinə daha çox fokuslanır və özlərini olduqlarından daha üstün hesab edirlər. İllər keçdikcə həyat insanı daha təvazökar edir və bu proses dünyanın hər yerində oxşar şəkildə baş verir.

Nəticə etibarilə, narsisizm təkcə mədəni fenomen deyil, eyni zamanda insanın bioloji və sosial inkişafının bir parçası kimi ortaya çıxır. Cəmiyyətin toplumçu və ya fərdiyyətçi olmasından asılı olmayaraq, narsisizmin insan təbiətinin universal bir kölgəsi olduğu və həyat təcrübələri ilə zamanla formalaşdığı bir daha təsdiqlənib.

Aydın