Ermənistan seçimini edib REFERENDUM

20 Avqustda Ermənistan Nazirlər Kabinetinin rəhbəri dövlətlərarası münasibətlərin bir tərəfin digər tərəf üçün maraq doğuran məsələləri təqdim etməsi üzərində qurulduğunu qeyd edib. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderlərinin Aİ-yə qoşulmaq və ya AİB-də qalmaqla bağlı referendum keçirilməsinin zəruriliyi barədə birgə bəyanatını tələb deyil, dostcasına jest hesab edir. O, bunu hökumət iclasından sonra keçirilən brifinqdə bildirib.

29 mayda AİB-ə üzv dörd ölkənin liderləri Ermənistanın Avropa istəkləri ilə bağlı birgə bəyanat qəbul ediblər. Orada Ermənistanda Aİ-yə qoşulmaq və ya AİB-də qalmaqla bağlı referendum mümkün qədər tez keçirilməsi tələb olunur, lakin konkret tarix göstərilmir. Eyni zamanda, Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin bildirib ki, Ermənistan bu ilin dekabr ayına qədər Avropa İttifaqına qoşulmaq və ya Avrasiya İqtisadi Birliyində (AİB) üzvlüyünü qorumaqla bağlı milli referendum keçirməyə qərar verməlidir.

"Siz bunun tələb olduğunu deyirsiniz. Bu tələb harada qeydə alınıb? AİB ölkələrinin dövlət başçılarının birgə bəyanatında referendum keçirilməsi ideyasını dəstəklədikləri bildirilir, lakin əvvəlcə bu ideya bizim idi; biz müəyyən bir mərhələdə buna razı olacağımızı bildirmişdik", - deyə o bildirib. Baş nazir əmindir ki, onların bəyanatında AİB liderləri mahiyyət etibarilə bu mövqeyi bölüşürlər və Ermənistanın Aİ ilə münasibətlərini dərinləşdirmək, o cümlədən Aİ üzvlüyü üçün gündəm qəbul etmək qabiliyyətinə etiraz etmirlər.

Ermənistan AİB ilə Aİ arasında necə seçim etdi?

AİB-in üzvü olan Ermənistan Parlamenti 2025-ci ilin mart ayında ölkənin Avropa İttifaqına qoşulma prosesinə başlamaq üçün qanun qəbul edib. Həmin ilin aprelində bu qanun respublika prezidenti Vaaqn Xaçaturyan tərəfindən təsdiqlənib. 9 mayda Rusiya prezidenti Vladimir Putin mətbuat konfransında bildirib ki, Yerevan "ağıllı boşanma" ehtimalını nəzərə alaraq Aİ-yə və ya AİB-ə qoşulmaq barədə mümkün qədər tez qərar verməlidir. O, bu məsələ ilə bağlı referendum keçirilməsini təklif edib.

Öz növbəsində, Baş nazir Nikol Paşinyan 11 mayda jurnalistlərə bildirib ki, Ermənistan AİB-in tamhüquqlu üzvü olaraq qalır və referendum yalnız "obyektiv ehtiyac" olduqda mümkün olacaq.

Bundan sonra Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Ermənistanda Aİ standartlarına keçid üçün müəyyən işlərin aparıldığını və ölkə texniki qaydalarda dəyişikliklər etməyə başlasa, "bu, AİB üçün müəyyən təhdidlər yaradacağını" bildirib.

29 may 2026-cı ildə Astanada keçirilən AİB sammitində üzv dövlətlərin liderləri birgə bəyanat yayıblar və bu bəyanatda digər məsələlərlə yanaşı, Ermənistanda Aİ-yə qoşulmaq və ya AİB-də qalmaqla bağlı mümkün qədər tez referendum keçirilməsi tələb olunub. Astanada keçirilən AİB sammitindən sonra Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, Ermənistan AİB-dən çıxsa, ÜDM-nin 14%-ni itirə bilər.

Statistikaya görə, Ermənistan Avrasiya İqtisadi Birliyindən çıxsa, ticarət dövriyyəsinin təxminən 40%-ni itirəcək.

VƏLİ