Evlənmirəm, əl çəkin... Gənclər niyə ailə qurmaq istəmir? Səbəblər...

Son illər Azərbaycanda ailə qurmaq istəyən gənclərin sayı azalmağa doğru gedir. Statistikayla yanaşı, sosial müşahidələr də göstərir ki, gənclərin əksəriyyəti evlilənməyə N-ci dərəcəli kimi baxır.

Bəs səbəb nədir?

Bakıvaxtı.az bu suala cavab tapmaq üçün gənclərin, onların valideynlərinin fikirlərini öyrənib.

27 yaşlı Orxan Qasımsoy:

“Hər ay kirayə, kommunal, kart borcu, kredit… Bunları zorla ödəyirəm. Özümü birtəhər saxlayıram, bir də kimisə yükləməyə utanıram”.

25 yaşlı Nigar Nizaməddinqızı isi hələ ölkələri gəzmək, özünü inkşaf etdirmək istəyindədir:

“Düzdür, evdəkilər də, qohum-əqrəba da “yaş ötür, ərə getmək vaxtıdır” deyirlər. Amma mən hələ ailə qurmaq niyyətində deyiləm. Əsas hədəfim özümü inkişaf etdirmək, daha bir neçə ölkəni gəzməkdir”.

“İndiki qızlar hələ "karyera qururam" deyirlər. Mən, məsələn, qızımın indiki yaşında artıq iki uşaq anasıydım”, - 52 yaşlı Gülbəniz Mövsümova bildirir.

“Oğlum deyir ki, ana, evlənmək üçün əvvəlcə maşın, ev, stabil gəlir lazımdır". İndiki gənclərdə sevgi də yoxdur bala”, - bunu isə adının çəkilməsini istəməyən başqa bir ana gülümsəyərək deyir.

Mövzu ilə bağlı sosioloq Yusif Nəbiyev Bakıvaxtı.az-a danışıb. Onun sözlərinə görə, təəssüf ki, gənclər arasında evliliyə soyuq münasibətin olması artıq heç kimə sirr deyil. Üstəlik bu vəziyyətin təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada müşahidə olunması göstərir ki, bu sadəcə lokal xarakterli keçici trend yox, qlobal bir sosioloji dəyişiklikdir.

Müsahibimiz bildirir ki, gənclərin evlənmək istəməməsinin bir çox səbəbi var:

"Dövrümüzdə artıq "özünü kəşf etmək", "karyera qurmaq", "azad olmaq" kimi fərdi hədəflər daha ön plandadır. Evlilik isə bir növ fərdi azadlıqları məhdudlaşdıran institut kimi qəbul olunur.

Üstəlik, Qərb mədəniyyəti özü ilə təkcə fərdiyyətçi düşüncə tərzini yox, həm də gender bərabərliyi, feminizm kimi ideoloji axımları da gətirməkdədir. Hansı ki bu da nəticədə ailədaxili rolları kəskin şəkildə sorğuladır və əsrlər boyu varlığını qoruyan status-kvonu laxladır. Qadınlar artıq özlərini sadəcə “ana və həyat yoldaşı” rolunda görmək istəmirlər. Onlar təhsil alır, karyera qurur, azad yaşamaq istəyirlər. Paralel olaraq, bəzi kişilər də artıq ailənin yeganə təminatçısı olmaq istəmirlər".

Sosioloq qeyd edib ki, qeyri-rəsmi münasibətlər də evliliyə əngəldir:

"Qeyri-rəsmi münasibətlər, evlilikdən kənar birgə yaşam, "açıq münasibət" (“open relationship”) deyilən sərhədsiz birlikdəliklər getdikcə daha normal qarşılanır. Evlilik artıq münasibətin yeganə məqbul forması olmaqdan çıxmağa başlayır".

Yusif Nəbiyev: Təkcə ailə qurmaq yox, qurulmuş ailənin davamlılığını təmin etmək də çətinləşib

Həmsöhbətimizə görə, sadalanan ideoloji-mədəni amillərdən əlavə olaraq, sırf lokal amillər də var ki, evliliyi get-gedə daha çətin bir seçimə çevirir. İqtisadi qeyri-sabitlik və get-gedə artan yaşam xərcləri gənclərin maliyyə müstəqilliyinə çatmağını çətinləşdirir:

“Özünü dolandıra bilməyən, stabil gəliri olmayan biri necə ailə qurub başqa insanların da məsuliyyətini üzərinə götürə bilər ki? Ona görə evlilik gənclər üçün həm də ciddi maddi risk kimi görünür. Ev almaq, iş tapmaq kimi evlilik üçün zəruri ehtiyacların təminatı bir çox insan üçün ya xəyaldır, ya da çox çətin bir hədəfdir".

Y.Nəbiyev vurğulayıb ki, təkcə ailə qurmaq yox, qurulmuş ailənin davamlılığını təmin etmək də çətinləşib:

"Bu səbəblə boşanmalar da artan trend üzrə getməkdədir. Boşanan cütlüklərin sayının kəskin artması da subay gənclərdə şübhə, qorxu, tərəddüd yaratmaqdadır.
Təəssüf ki, çox ciddi tədbirlər görülməsə, lazımi addımlar vaxtında atılmasa, Azərbaycan da dünyanın digər qismindən fərqli bir aqibətlə üzləşəsi deyil. Bizdə də eyni tendensiyalar, eyni sosial dəyişimlər baş verəcək və ailə institutuna rəğbət bundan daha kəskin dərəcədə azalacaq".

Nuriyyə Musayeva