Faydaları ilə tanınırdı: Demə ispanaq zərərlidir

İspanaq zəngin qida dəyəri ilə ən faydalı tərəvəzlərdən biri hesab olunur. Lakin yüksək oksalat səviyyəsi böyrək daşlarının əmələ gəlməsinə və mineral sorulmasının azalmasına səbəb olur. Bu səbəbdən ispanağın miqdarında istehlakı vacibdir. Çünki həddindən artıq istifadə sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

İspanaq yüksək miqdarda vitamin, mineral və antioksidant ehtiva etdiyi üçün bir çox sağlamlıq faydası təmin edir. İmmuniteti gücləndirə, göz sağlamlığını dəstəkləyə, qan təzyiqini salaraq ürək-damar xəstəliklərinə və xərçəngə qarşı qoruyucu ola bilər. Tərkibində A və K vitaminləri, dəmir və kalsium kimi vacib maddələr olduğu üçün “süper qida” kimi tanınır. Ancaq çox istifadə edildikdə bəzi gözardı edilən təsirlərə yol açır.

Böyrək daşları riski

İspanaq yüksək oksalat ehtiva edir və bu maddələr kalsiumla birləşərək böyrəklərdə kristallar yarada bilər. Bu da böyrək daşlarının, xüsusilə kalsium oksalat daşlarının yaranma riskini artırır. Böyrək daşı keçirmiş və ya bu riski daşıyan şəxslər ispanaq və oksalat miqdarı yüksək olan digər qidalardan uzaq durmalıdır.

Dərmanlarla qarşılıqlı təsir

İspanaq K vitamini ilə zəngindir və bu vitamin qanın laxtalanmasında rol oynayır. Lakin qan durulaşdırıcı dərmanlar (məsələn, varfarin) istifadə edənlər üçün K vitamininin həddindən artıq qəbul edilməsi dərmanın təsirini azalda bilər. Bu vəziyyət qan laxtalarının yaranma riskini artırır. Bu dərmanları istifadə edən şəxslər həkim məsləhəti olmadan qidalanmasında ciddi dəyişiklik etməməlidir.

Mineral sorulmasını azaldır

İspanaqda olan oksalatlar dəmir, kalsium və maqnezium kimi vacib minerallara bağlanaraq onların bədəndə sorulmasını çətinləşdirir. Bu, xüsusilə qida rasionunda ispanağa üstünlük verən şəxslərdə zamanla mineral çatışmazlığına səbəb olur. İspanaq bişirildikdə oksalat miqdarı azalır və minerallar daha asan sorulur.

Həzm problemləri

İspanaq lif baxımından zəngindir və bu, adətən həzmi dəstəkləyir. Lakin çox miqdarda istehlakı şişkinlik, qaz və sancı kimi problemlərə səbəb olur. Xüsusilə həssas həzm sistemi olan və ya İBS (qıcıqlanmış bağırsaq sindromu) yaşayan şəxslərdə bu hallar müşahidə oluna bilər.

Allergik reaksiyalar

Nadir hallarda da olsa, bəzi şəxslərdə ispanağa qarşı allergik reaksiyalar olur. Qaşınma, şişkinlik, səpki və ya ciddi hallarda tənəffüs çətinliyi müşahidə edilə bilər. İspanaq, çuğundur və pazı kimi oxşar bitkilərə qarşı allergiyası olanlar ispanaqdan uzaq durmalıdır.

Zob və qalxanabənzər vəz funksiyaları

İspanaq guatrogen adlanan və iyodun sorulmasına mane olan maddələr ehtiva edir. Bu maddələr qalxanabənzər vəzin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən qalxanabənzər vəz problemi olan şəxslər ispanaq istehlakını nəzarətdə saxlamalıdır. İspanaq bişirildikdə bu zərərli təsirlər azalır. 

Dəmirin sorulmasında çətinlik

İspanaq qeyri-hem dəmir mənbəyidir. Lakin oksalatların mövcudluğu bu dəmirin sorulmasını azalda bilər. Bu səbəbdən ispanağı C vitamini ilə zəngin olan portağal və ya bibər kimi qidalarla birlikdə istifadə etmək tövsiyə olunur. Dəmir ehtiyacını yalnız ispanaqla qarşılayacağını düşünmək yanlışdır.

Histaminə qarşı həssaslıq

İspanaq bədəndə histamin ifrazını artıran qidalar arasında sayılır. Histaminə qarşı dözümsüzlüyü olan şəxslərdə bu, baş ağrısı, səpkilər, burun tıxanıqlığı və həzm problemləri kimi əlamətlərə yol aça bilər. Belə şəxslər ispanaq və oxşar təsir göstərən digər qidaların istehlakını məhdudlaşdırmalıdır.

Nəticə

İspanaq bir çox sağlamlıq faydası ilə tanınsa da, onu ölçülü miqdarda istifadə etmək önəmlidir. Potensial yan təsirləri nəzərə alaraq daha şüurlu qidalanmaq və lazım gəldikdə həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

Qeyd: Bu məqalə yalnız maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Özbaşına diaqnoz və ya müalicə məqsədi ilə istifadə edilməməlidir. Sağlamlığınızla bağlı hər hansı qərar verməzdən əvvəl həkimə müraciət etməyiniz vacibdir.