Fəthullah öldü, bəs fəthullahçılar? Əli Hüseynov yazır

Fətullah Gülən öldü. Amma onun haqqında danışanda mənim ağlıma ilk gələn ölüm deyil.

İyrənc bir sistem gəlir.

İnsanları illərlə öz ətrafında toplamaq. Onlara “müəllim”, “abi”, “qardaş” dili ilə yaxınlaşmaq. Sonra həmin insanları müxtəlif sahələrə yerləşdirmək. Bir yerdə məktəb. Bir yerdə şirkət. Başqa yerdə media. Daha başqa yerdə dövlət qurumu.

Və bütün bunları guya “xidmət” adı altında etmək.

Məncə, bu modelin ən rəzil tərəfi də elə budur.

Özünü xeyirxahlıq kimi satıb, arxada tamam başqa mexanizm qurmaq.

Buna nə ad qoyursunuzsa qoyun.

Mən buna sağlam ictimai fəaliyyət demirəm.

Ən maraqlısı: adam öldü, sistem hələ də qalır

Gülənin tərəfdarları illərlə onun ətrafında mənəvi lider obrazı yaratdılar.

Sakit danışan. Gülərüz. Təhsil tərəfdarı. Kitab yazan. Dini söhbətlər edən.

Çox gözəl.

Bəs onda bu qədər gizli ev nəyə lazım idi? Saxta kimliklər nəyə lazım idi? Şifrəli rabitə nəyə lazım idi? Maliyyə kanallarını gizlətmək nəyə lazım idi? İnsanları kod adlarla izləmək nəyə lazım idi?

2026-cı ilin iyulunda İstanbul polisi son bir il ərzində FETÖ-nün yenidən təşkilatlanmasına qarşı 609 əməliyyat keçirildiyini açıqlayıb. 927 şübhəli saxlanılıb, 293 nəfər həbs edilib. Araşdırmalarda maliyyə şəbəkələri, “gaybubet” adlandırılan gizli evlər və təşkilati əlaqələr üzə çıxarılıb.

İndi mən bir sual verirəm:

Bu nə qədər “xidmət”dir ki, xidmətin arxasında gizli evlər dayanır?

“Məktəb açırdıq” arqumenti də artıq köhnəlib

Mənə ən maraqlı gələn müdafiə formalarından biri budur:

“Biz təhsil verirdik”.

Təhsil verirdinizsə, niyə paralel kadr sistemi qururdunuz? Niyə insanların şəxsi və peşəkar həyatına qədər daxil olurdunuz? Niyə gizli təşkilati rabitəyə ehtiyac yaranırdı? Niyə maliyyə axınlarını ayrıca sistemləşdirirdiniz?

2026-cı ilin iyununda İzmir mərkəzli istintaqda 12 vilayətdə FETÖ-nün “güncəl təhsil yapılanması” ilə bağlı 22 gizli ev müəyyən edilib və 80 nəfər saxlanılıb.

Məncə, burada artıq “məktəb” sözünün arxasında gizlənmək mümkün deyil.

Məktəb başqa şeydir.

Gizli hücrə başqa.

Daha pis tərəfi isə budur

Bu struktur insanı sadəcə özünə tərəfdar etməyə çalışmırdı.

Onu sistemin içinə yerləşdirməyə çalışırdı.

2026-cı ilin iyulunda İstanbulda aparılan başqa bir istintaqda 25 şübhəlinin FETÖ-nün “mahrem” strukturları ilə əlaqəsi araşdırılıb. Onların arasında 8 aktiv dövlət əməkdaşı da olub. İstintaqda Bank Asya hesabları, şübhəli maliyyə hərəkətləri və təşkilati əlaqələr araşdırılıb. 24 nəfər saxlanılıb, sonradan 16 nəfər həbs edilib.

Məncə, bu faktın özü çox şey deyir.

Çünki məsələ artıq “Gülən bir vaxtlar belə bir şey edib” səviyyəsində deyil.

2026-cı ildir.

Və hələ də eyni strukturun izləri üzrə əməliyyatlar aparılır.

İndi də texnologiyanın arxasına keçiblər

Düşünmək olar ki, köhnə üsullar dağıldı və məsələ bitdi.

Yox.

Sadəcə üsul dəyişdi.

2026-cı ilin sentyabrında Ankara Baş Prokurorluğunun istintaqında FETÖ-nün yeni “bilişim yapılanması”nın Signal üzərindən təşkilati rabitə saxladığı müəyyən edilib. 13 nəfər barəsində gözaltı qərarı verilib, 10 nəfər saxlanılıb.

Bax, mənim üçün məsələnin ən iyrənc tərəfi budur.

Bir vaxtlar məktəb. Sonra media. Sonra biznes. Sonra gizli ev. İndi isə şifrəli tətbiq.

Texnologiya dəyişir. Məntiq dəyişmir.

Saxta adlar, gizli evlər, gizli pullar...

İstanbul polisinin 2026-cı il məlumatında daha bir detal var.

Təşkilatın bəzi üzvlərinin saxta kimliklərdən istifadə etdiyi, başqalarının adına ev kirayələdiyi, kommunal abonentlikləri başqa şəxslərin adına açdırdığı və kameralar qarşısında tanınmamaq üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə etdiyi bildirilir.

İndi gəlin bunu bir dəfə də “xidmət hərəkatı” ifadəsi ilə təsvir edək.

Alınmır.

Heç alınmır.

Çünki normal ictimai fəaliyyətin saxta kimliyə ehtiyacı yoxdur.

Normal dini fəaliyyətin gizli maliyyə şəbəkəsinə ehtiyacı yoxdur.

Normal təhsil fəaliyyətinin hücrə evinə ehtiyacı yoxdur.

Normal təşkilatın gizli rabitə sistemi qurmasına ehtiyac yoxdur.

Bunlar mənim üçün artıq romantik “hoca” hekayəsi deyil.

Bunlar təşkilatlanma əlamətləridir.

Gülənin ən böyük mirası nədir?

Məncə, məktəblər deyil.

Kitablar deyil.

Televiziya çıxışları deyil.

Ən böyük miras loyallıq sistemidir.

İnsanı özünə bağlamaq. Onu illərlə çevrədə saxlamaq.  Sonra həmin əlaqəni karyera, pul, vəzifə və sosial münasibətlərlə möhkəmləndirmək. Belə sistemdə fərd öz qərarını vermir. Sistem onun yerinə düşünür. Sistem onun kimlə danışacağını müəyyənləşdirir.

Sistem ona kimin “bizdən”, kimin “bizdən olmayan” olduğunu öyrədir.

Məncə, bu, istənilən qapalı ideoloji şəbəkənin ən təhlükəli tərəfidir.

Çünki insanın ağlını yox, sədaqətini idarə etməyə başlayır.

Və nə qədər gizlənsələr də, iz qalır

Mənim üçün FETÖ məsələsinin bu gün ən maraqlı tərəfi budur:

Gülən artıq yoxdur.

Amma onun yaratdığı strukturun izləri hələ də müxtəlif istintaqlarda çıxır.

Maliyyə. Telefon. Bank hesabı. Gizli ev. Kod ad. Şifrəli rabitə. Kadr əlaqəsi.

Bu qədər izdən sonra hələ də “bunlar sadəcə təhsil fəaliyyəti idi” demək mənə görə artıq inandırıcı deyil.

Çünki təhsil insanı azad düşünməyə öyrədir.

Qapalı şəbəkə isə insanı özünə bağlayır.

Bu ikisinin arasında uçurum qədər fərq var.

Ona görə mən Gülən fenomeninə baxanda bir dini lider görmürəm.

Mən illərlə cəmiyyətin müxtəlif qatlarına sızmağa çalışan, özünə bağlı insan resursu yaradan və gizli təşkilatlanma üsullarından istifadə etdiyi barədə çoxsaylı istintaq materialları ortaya çıxmış bir şəbəkənin rəhbərini görürəm.

Və məncə, bu hekayənin ən ironik tərəfi budur:

Gülən illərlə “xidmət” sözünü özünə sipər etdi.

Amma illər keçdikcə onun ətrafında qurulan sistemin ən çox görünən xüsusiyyəti xidmət yox, gizlilik oldu.

Gülən öldü.

Amma geridə qoyduğu suallar hələ də ölməyib.

Və bəzi sualların cavabı çox sadədir:

İnsanlara inanmaq olar.

Amma gizli şəbəkələrə yox.