Fizioterapevtdən oturaq həyat tərzi keçirənlərə vacib MƏSLƏHƏTLƏR

Müasir dövrdə insanların gündəlik həyat tərzi getdikcə daha passiv xarakter alır. Texnologiyanın inkişafı, iş şəraitinin dəyişməsi və məişətdə rahatlığın artması nəticəsində insanlar günün əksər hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirirlər.

Oturaq həyat tərzinin bədənə, xüsusilə də onurğa sütununa təsiri nə dərəcədə ciddidir? Onurğa sağlamlığı üçün masa arxasında işləyən şəxslər nəyə fikir verməlidirlər?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlamasında fizioterapevt Afaq Salamova bildirdi ki, oturaq həyat tərzi dedikdə, adətən sutkanın böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirmək nəzərdə tutulur:

"Bu, əsasən ofis işçiləri üçün iş şəraiti ilə, şagird və tələbələr üçün isə tədris yükünün artması ilə əlaqədar yaranır. Həmçinin sürücüləri də bu kateqoriyaya aid etmək olar.
Bu cür həyat tərzi insan orqanizminin təbiətinə ziddir. Müasir dövrdə məişət şəraitimiz də mexanikləşdirilib. İnsanlar işdən sonra evdə də oturaq vəziyyətdə qalırlar. Əksər cihazlar pultla idarə olunur, pilləkən əvəzinə isə liftlərdən istifadə edilir. Bütün bunlar insanın ümumi fiziki aktivliyini azaldaraq sağlamlıq vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.

Oturaq həyat tərzi zamanı ilk zərər görən orqanlar - ürək-damar sistemi, ağciyərlər, bağırsaqlar və ilk növbədə isə onurğa sütunudur. Onurğa ciddi təsirə məruz qalaraq müxtəlif xəstəliklərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Əzələlərin əsas funksiyalarından biri qamətin düzgün saxlanılmasıdır. Oturaq həyat tərzində əzələlər zəifləyir. Nəticə etibarilə insan dik qalma qabiliyyətini itirir. Bu isə onurğada əyriliklərin yaranmasına gətirib çıxarır. Əsas təzyiq bel əzələlərinin üzərinə düşdüyü üçün osteoxondroz, bel yırtığı kimi problemlər meydana gələ bilir".

Fizioterapevt qeyd etdi ki, ofis işçilərində, xüsusilə kompüterlə çalışan insanlarda isə təzyiq təkcə bel deyil, həm də boyun əzələlərinin üzərinə düşür: 

"Başımızı saxlayan iki qrup əzələ vardır: böyük və kiçik boyun əzələləri. Kompüterlə işləyərkən adətən baş aşağı vəziyyətdə olur, bu zaman yükün əsas hissəsi kiçik qrup əzələlərə, yəni ənsə əzələlərinə düşür. Ənsə əzələlərinin spazmı isə baş ağrılarına və beyin qan dövranının pozulmasına səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, kompüterlə uzun müddət işləyən insanlarda “karpal tunel sindromu” deyilən bir vəziyyət də yarana bilər. Bu sindrom bilək nahiyəsindən keçən sinirlərin sıxılması nəticəsində meydana gəlir və kəskin ağrılarla müşayiət olunur. İş şəraiti düzgün təşkil olunmadıqda bu sindrom daha tez-tez müşahidə edilir".

Həkim bildirdi ki, oturaq həyat tərzi keçirən insanlar gün ərzində mütləq özlərinə qısa fasilələr verməlidirlər.

"Bu fasilələr yalnız çay içməkdən ibarət olmamalıdır, eyni zamanda yüngül fiziki hərəkətlər də etmək tövsiyə olunur. Hərəkətlər həm iri qrup əzələləri, həm də göz və bilək əzələlərini əhatə etməlidir. İş şəraiti düzgün təşkil edilməli, kompüterlə işləyənlər oturuş qaydalarına diqqət yetirməlidirlər. Bu qaydalara təkcə işçilər deyil, tələbə və şagirdlər də riayət etməlidirlər.

Əzələlər daim işləməlidir. İş saatlarından əlavə, istirahət günlərində idmanla məşğul olmaq tövsiyə olunur. Bu, yalnız onurğa sağlamlığı deyil, ümumi bədən və psixoloji sağlamlıq üçün də çox vacibdir. Əks halda bu, yuxusuzluq və depressiv halların yaranmasına səbəb ola bilər. Gününüzü düzgün planlaşdırın və oturaq həyat tərzindən sonra passiv həyata üstünlük verməyin!",- deyə Afaq Salamova vurğuladı.

Xədicə BAXIŞLI