Icma.az
close
up
RU
Foreign Affairs: Çin təhlükəli bir nöqtəyə çatıb...

Foreign Affairs: Çin təhlükəli bir nöqtəyə çatıb...

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Bu problem artıq gizlədilə bilməz...

...Çin iqtisadiyyatı o qədər çox istehsal gücü və ixrac profisiti toplayıb ki, Pekinin ənənəvi artım modeli təkcə Çinin özünü deyil, həm də qlobal iqtisadiyyatı təhdid etməyə başlayır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Foreign Affairs jurnalı yazır ki, xarici tələbat Çin mallarını eyni sürətlə mənimsəməsə, nəticələr ölkənin sərhədlərindən çox kənara çıxa bilər.

2025-ci ildə Çinin ticarət profisiti təxminən 1,2 trilyon dollara çatacaq və qlobal mal ticarətindən daha sürətli artacaq.

Çin artıq qlobal sənaye məhsulunun təxminən 30 faizini təşkil edir və 2030-cu ilə qədər bu rəqəm 45 faizə yaxınlaşa bilər.

...Problem xüsusilə strateji sənaye sahələrində nəzərə çarpır. Çin şirkətləri günəş panelləri, elektrikli nəqliyyat vasitələri, batareyalar və digər yüksək texnologiyalı məhsulların istehsalını aktiv şəkildə artırırlar.

Bu arada, daxili tələbat daha yavaş artır. Nəticədə şirkətlər xaricdə alıcı axtarmağa, qiymətləri endirməyə və minimal və ya hətta mənfi mənfəət əldə etməyə məcbur olurlar.

Çin sənaye müəssisələrinin təxminən 30 faizi zərərlə işləyir və ən sürətlə böyüyən sektorlarda bu rəqəm 34 faizə çatır. Dövlət bankları və yerli hakimiyyət orqanları bəzi zərərli şirkətləri dəstəkləyir və onlara istehsalı davam etdirməyə imkan verir.

Dünya tədricən Çin ixracını mənimsəmək qabiliyyətini itirir. Almaniya artıq sənayesinə ciddi təzyiq göstərir: Çinə avtomobil ixracı 2022-ci ildən 2025-ci ilə qədər 66 faiz azalıb, Çin avtomobil ixracı isə ikiqatdan çox artıb.

Məqalədə deyilir ki, “Çinin ticarət profisiti əsasən özünə çökə bilər”.

Ölkələr tarifləri, yerli istehsal tələblərini və digər ticarət maneələrini artırmağa davam edərsə, Çinin ixrac modeli tələbatın kəskin azalması ilə üzləşə bilər.

Bu, yerli istehsalçılara, banklara və yerli büdcələrə zərbə vuracaq.

Lakin nəticələr qlobal ola bilər. Çin tələbatının azalması neft, mis və dəmir filizinin qiymətlərini aşağı sala bilər və Avstraliya, Braziliya, Çili və bir sıra inkişaf etməkdə olan ölkələrə təsir göstərə bilər.

Yeni bir böhran qlobal hökumətlər üçün də xüsusilə çətin olacaq: onların borc yükü bu gün 2008-ci il böhranından əvvəlkindən xeyli yüksəkdir.

Belə bir ssenaridən qaçmağın ən yaxşı yolu Çin iqtisadiyyatının tədricən yenidən balanslaşdırılmasıdır: daxili istehlakı gücləndirmək, sənaye subsidiyalarını azaltmaq və yuanı gücləndirmək.

ABŞ və digər böyük iqtisadiyyatlar bu prosesdə əsas rol oynaya bilər.

…Dünya Çinin trilyon dollarlıq ticarət profisiti ilə qarşılaşmasına dözə bilməz, - deyə ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent bildirib.

…Gecikmə gələcək restrukturizasiyanı daha ağrılı edə bilər. Müəlliflər hesab edirlər ki, növbəti Çin iqtisadi şoku 2008-2009-cu illərin qarışıqlıqları ilə müqayisə edilə bilən qlobal böhrana çevrilə bilər, - deyə müəlliflər bildiriblər.

Əli Babayev

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 17 Avqust 2026 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see299

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see290

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see287

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see283

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see282

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see277

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see268

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see267

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see260

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see259

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see235

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see234

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see233

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see230

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see228

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see222

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see220

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri