Foreign Affairs: Hindistan ABŞ ilə münasibətləri necə qurur..?

...ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqton və Yeni Dehli arasındakı münasibətləri ciddi şəkildə sınaqdan keçirib, lakin Hindistan hələ əsas tərəfdaşından üz döndərməyə hazır deyil. Baş nazir Narendra Modi digər böyük güclər və Amerika müttəfiqləri ilə əlaqələrini gücləndirərkən ABŞ ilə əməkdaşlığı davam etdirir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu Foreign Affairs jurnalı yazır.

Hindistanın bugünkü strategiyası bir neçə blok arasında balans yaratmaq cəhdindən daha çox “Amerika Plus”ı xatırladır. Yeni Dehli Vaşinqtonla tərəfdaşlığını qoruyur, lakin eyni zamanda Avstraliya, Yaponiya, Kanada, Böyük Britaniya və Aİ ilə münasibətləri də inkişaf etdirir.

Trampın dövründə münasibətlər nəzərəçarpacaq dərəcədə gərginləşib. ABŞ Hindistana yüksək tariflər tətbiq etdi və Rusiya neftinin alınmasına görə ikinci dərəcəli sanksiyalarla hədələdi, Amerika prezidentinin özü isə Pakistana yaxınlaşdı və Hindistanın əsas uzunmüddətli rəqibi olan Çinlə əlaqələri gücləndirdi.

Buna baxmayaraq, Modi Trampla birbaşa qarşıdurmadan yayındı. Hindistan ticarət danışıqlarını davam etdirir, ABŞ ilə müdafiə və texnoloji əməkdaşlığı genişləndirir və Avstraliya və Yaponiya ilə regional ittifaq olan Quad-da iştirakını davam etdirir.

Yeni Dehlinin praqmatizminin əsas səbəbi Vaşinqtona alternativin olmamasıdır. ABŞ Hindistan malları və xidmətləri üçün ən böyük bazar olaraq qalır, eyni zamanda kapital və qabaqcıl texnologiyanın mühüm mənbəyidir.

İki ölkə arasında ticarət 2025-ci ildə 240 milyard dollara çatacaq. Rusiya Hindistan üçün əsasən neft və silah təchizatçısı kimi vacib olaraq qalır, lakin Moskva artıq Yeni Dehliyə Çini cilovlamaqda effektiv şəkildə kömək edə bilmir. Pekin də öz növbəsində, hər iki ölkənin gərginliyi azaltmaq səylərinə baxmayaraq, Hindistanın ən böyük rəqibi olaraq qalır.

...Modinin səbri tükənə bilər. Rusiya enerji ehtiyatlarını alan ölkələrə ABŞ-ın 100 faizə qədər tarif tətbiq etməsi potensial təhlükə yaradır. Əgər Hindistan istisna almasa, bu, onun iqtisadiyyatına zərbə vura və Amerika əleyhinə əhval-ruhiyyəni alovlandıra bilər.

...Əgər ABŞ Hindistanı digər ölkələrə istisnalar verərək cəzalandırarsa, Hindistanda yatmış anti-Amerikanizm yenidən oyanacaq.

Müəlliflər belə hesab edirlər.

...Amma bu, hələ baş verməyib. Amerikalı müttəfiqlərlə əlaqələrin gücləndirilməsi və Trampla əməkdaşlıq Modinin ən sərfəli strategiyası olaraq qalır, çünki Çinlə iqtisadi və hərbi münaqişə ABŞ ilə tərəfdaşlığı xüsusilə vacib edir.

Əli Babayev