Fotonikada sıçrayış: Alimlər neyromorfik hesablamalar üçün optik lifi dondurdular

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Beynəlxalq alimlər qrupu fotonika və neyromorfik (beyin strukturunu imitasiya edən) hesablamalar sahəsində dönüş nöqtəsi sayıla biləcək yeni texnologiya təqdim edib. Nüfuzlu "Optica" jurnalında dərc olunan tədqiqata əsasən, mütəxəssislər maye nüvəyə malik optik lifi (оптоволокно) maye azotda donduraraq kəskin faza keçidləri əldə etməyə və sistemin effektivliyini dəfələrlə artırmağa müvəffəq olublar.

Maddənin faza halının dəyişməsi (məsələn, lavanın bərkiyib daşa çevrilməsi və ya rezin materialın dondurulduqda kövrəkləşməsi) onun fiziki, elektrik və mexaniki xassələrini köklü şəkildə dəyişir. Eyni zamanda maddənin sıxlığı və işığı sındırma göstəricisi də dəyişdiyindən, işıq şüasının həmin mühitdən keçmə dinamikası tamamilə fərqli xarakter alır.

Ənənəvi optik liflər ərimiş şüşədən çəkilən incə tellərdən ibarət olsa da, müasir detektorlarda, lifli lazerlərdə və endoskopik avadanlıqlarda boşluqlu (içi boş) optik liflərdən istifadə edilir. Müxtəlif qaz və ya mayelərlə doldurulan bu boşluqlar miniatür kimyəvi laboratoriya və ya son dərəcə dəqiq termometr funksiyasını yerinə yetirə bilir.

Tədqiqatçılar bu prinsipi bir addım da irəli apararaq maye doldurulmuş optik lifi azot mühitində kəskin şəkildə dondurublar. Nəticədə əldə edilən yeni sistem işığın ötürülməsi və emalı baxımından standart optik lifləri göstəricilərinə görə əhəmiyyətli dərəcədə geridə qoyub.

Alimlərin qənaətinə görə, bu təcrübə insan beyninin neyron şəbəkələrini işıq siqnalları ilə modelləşdirən neyromorfik kompyuterlərin yaradılmasında tamamilə yeni üfüqlər açır. İşıq sürətinə əsaslanan bu tip hesablamalar gələcəkdə süni intellekt alqoritmlərinin enerji sərfiyyatını kəskin azaltmağa və hesablama gücünü maksimal həddə çatdırmağa şərait yaradacaq.