Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Fransanın Afrika ölkələri ilə bağlı siyasəti dəyişir?

Fransanın Afrika ölkələri ilə bağlı siyasəti dəyişir?

Yeniazerbaycan saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Özünü demokratiyanın beşiyi kimi təqdim etməyə çalışan Fransanın, əslində, tarixən müxtəlif xalqlara qarşı müstəmləkəçilik siyasəti həyata keçirdiyi bütün dünyaya məlumdur. Fransa bir sıra xalqları hələ də öz müstəmləkəsi altında saxlayır. Bu dövlətin müstəmləkəçilik siyasətinin tarixi yüz illərə gedib çıxır.

Kolonializm siyasəti Fransa üçün xarakterikdir

Bəşəriyyətin kolonializm tarixinin qanlı cinayətlərinin çoxu məhz Fransa tərəfindən törədilib. Afrika, Cənub-Şərqi Asiya, Sakit Okean, Latın Amerikasında onlarla ölkəni işğal altına alan, sərvətlərini talan edən, xalqlarını uzun illər ərzində əsarətdə saxlayan Fransa həmin ərazilərdə hərbi və bəşəriyyət əleyhinə çoxsaylı cinayətlər törədib, fransız silahlı qüvvələri etnik və dini mənsubiyyətinə görə yüz minlərlə dinc sakini soyqırımına məruz qoyub. Bütövlükdə, Fransanın müstəmləkəçilik siyasəti həmin xalqlara yaxşı heç nə gətirməyib. Onlar sivilizasiyadan geri qalıblar, sərvətləri talanıb Fransaya daşınan ölkələr asılı vəziyyətə düşüblər, diskriminasiya nəticəsində  yerli xalqlar milli kimliklərini itirmək təhlükəsi ilə üzləşiblər.

Fransa istilalar sayəsində Afrikanın qərbində və şimalında 20-dən çox ölkəni öz təsir dairəsinə qatmağa nail olub. Afrikanın ərazilərinin təxminən 35 faizi 300 il ərzində tamamilə Fransanın nəzarətində qalıb. Təbii ki, zaman ötdükcə Fransa müstəmləkəçilik siyasətində müəyyən forma dəyişiklikləri etmək məcburiyyətində qalıb. Ancaq zaman və forma dəyişsə də, ənənəvi müstəmləkəçilik neokolonializmlə əvəzlənsə də,  bu siyasətin mahiyyəti dəyişməyib. Fransa Seneqal, Niger, Kamerun və Mavritaniya kimi bir çox Afrika ölkələrində, xüsusilə də Əlcəzair və Ruandada daxili qarşıdurma və soyqırımı üçün məsuliyyət daşıyır.

Makron Afrika ilə əlaqələrə yenidən baxa bilər

Bütün bunların fonunda Fransa Prezidenti Emmanuel Makron 2017-ci ildə Yelisey sarayına gəldikdən sonra Fransa ilə Afrika ölkələri arasındakı münasibətləri yenidən qurmaq istədiyini bildirib. Milli Assambleya tərəfindən yayımlanan “France-Afrique, le divorce?” adlı sənədli filmdə dövlət başçısı postkolonial dövrdən miras qalmış yanaşmalardan imtina etdiyini və Fransa-Afrika əlaqələrinin əsaslı şəkildə yenilənməsini müdafiə edir. Özünü müstəmləkəçilik dövründən sonra doğulmuş ilk Fransa Prezidenti kimi təqdim edən Emmanuel Makronun sözlərinə görə, Afrika əhalisinin dörddə üçü həmin dövrü şəxsən yaşamayıb. O, münasibətlərin yalnız keçmiş üzərində qurulmasından çıxmağın vacibliyini vurğulayır, eyni zamanda tarixi reallıqların tanınmasının zəruri olduğunu qeyd edir. Bununla belə, o, bu yanaşmanın peşmançılıq və ya tövbə məntiqinə əsaslanmadığını bildirir.

Fransa Prezidenti tədricən postkolonial hesab edilən mexanizmlərə son qoyduğunu və bunun doğurduğu anlaşılmazlıqlara baxmayaraq, bu seçimi üzərinə götürdüyünü deyir. O, Fransanın Afrikadan geri çəkildiyi fikrini rədd edərək, bəzi tənqidlərin Parisin artıq həyata keçirmək istəmədiyi müdaxilə və güc balansı gözləntilərindən qaynaqlandığını bildirir.

Sənədli filmdə Emmanuel Makron Fransanın xüsusilə Sahel bölgəsində bir sıra Afrika ölkələrindən çıxmasından sonra bəzi hərbi rejimlərin Rusiyaya yaxınlaşdığını qeyd edir. O, xüsusilə Malini misal çəkərək, çevrilişdən sonra hakimiyyətə gələn rəhbərliyin Fransa ilə əməkdaşlığın kəsilməsindən sonra yaranan “təhlükəsizlik boşluğunu” doldurmaq üçün Moskvaya müraciət etdiyini deyib. Makronun fikrincə, bu seçim öz təhlükəsizlik problemlərinə davamlı həllər təqdim edə bilməyən zəif milli siyasi sistemlərin göstəricisidir. O, bu vəziyyətin əsas zərbəni mülki əhaliyə vurduğunu və onların bu prosesin ilk qurbanları olduğunu vurğulayır.

Rusiyanın Afrikada güclənməsindən narahatlıq...

Fransa Prezidenti Rusiyanın Afrikadakı strategiyasını neokolonializm kimi xarakterizə edir. Onun sözlərinə görə, xüsusilə “Vaqner” qrupu vasitəsilə göstərilən təhlükəsizlik dəstəyi əməkdaşlıq və ya inkişaf məqsədi daşımır. Makron bildirir ki, bu mexanizmlər əsasən hakimiyyətdə olan liderlərin qorunmasına, əvəzində isə mədən resurslarına çıxışın, informasiya sistemlərinə nəzarətin və uzunmüddətli siyasi təsirin təmin edilməsinə xidmət edir. Emmanuel Makron bu yanaşmanı Fransanın mövqeyi ilə müqayisə edərək vurğulayır ki, Paris artıq rejimləri dəstəkləmək və ya devirmək üçün müdaxilə etmək, yaxud da müstəmləkə dövründən qalma güc münasibətlərinə girmək niyyətində deyil. O, qeyd edir ki, yerli hakimiyyət orqanları əməkdaşlıq çərçivəsini pozduqda Fransa bunu qəbul edir və geri çəkilir.

Sənədli filmdə Makron Benini Fransa ilə Afrika ölkəsi arasında sabitləşmiş ikitərəfli münasibətlərin nümunəsi kimi təqdim edir. Onun sözlərinə görə, Parislə Kotonu arasındakı əlaqələr Sahel bölgəsindəki bəzi ölkələrdən fərqli olaraq institusional əməkdaşlıq çərçivəsində qorunub saxlanılıb. Makron bildirir ki, Fransa ilə Benin arasında tərəfdaşlıq davamlı siyasi dialoqa və xüsusilə silahlı qrupların fəallaşdığı regional şəraitdə təhlükəsizlik sahəsində açıq əməkdaşlığa əsaslanır. O, keçmişdə Benin prezidenti ilə qeyri-rəsmi və qardaşlıq mühitində səsləndirdiyi bəzi fikirlərlə bağlı yaranan mübahisələrə də toxunaraq, bu açıqlamaların ikitərəfli münasibətlərə zərər vurmadığını və diplomatik gərginliyə səbəb olmadığını bildirir.

Fransa Prezidenti Benini hərbi çevrilişlərdən sonra Fransa ilə əməkdaşlığı kəsən ölkələrdən fərqləndirir. Bu nümunə vasitəsilə Emmanuel Makron Parisin Afrika dövlətləri ilə qurmaq istədiyi münasibət modelini - keçmişin tanınmasına əsaslanan, lakin müdaxiləçilikdən uzaq, gələcəyə yönəlmiş və komplekslərdən azad tərəfdaşlıq təqdim edir.

N.BAYRAMLI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:352
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 09:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see363

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see317

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see283

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see259

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see256

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see247

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see236

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see230

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see228

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see226

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see210

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see209

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see206

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see203

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see202

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see201

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see198

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see197

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see187

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri