“Gözəl qablaşdırma ilə yavaş ölüm” KONKRET

“Mövcud hakimiyyətin sosial bazası informasiya xarakterlidir və ya informasiya texnologiyaları vasitəsilə yaradılan və idarə olunan kollektiv kimi çıxış edir. Söhbət ümumiyyətlə cəmiyyətin əhəmiyyətli hissəsinin çoxdan öyrəndiyi, vərdiş etdiyi keyfiyyətsiz, səthi informasiyadan gedir”.

KONKRET.az xəbər verir ki, bu sözləri özünün məqaləsində erməni yazar Harutyun Avetisyan vurğulayıb. O, daha sonra yazır:

“Böyük ictimai qruplar özündən əvvəlki anlayışlarda, indiki terminologiyada “sarı mətbuat”a xas olan yalan və ya yarı həqiqəti ehtiva edən primitiv məlumatların istehlakçısına çevrilib və bu, insanların əksəriyyətini tənqidi düşüncədən məhrum edib. Problem təkcə informasiya istehlakında deyil. Məsələ burasındadır ki, bu tipli məlumatlar cəmiyyətin intellektual məşğulluğunu və əyləncəsini təmin edir. Diqqət etmək lazımdır ki, bu informasiyalar insanların siyasi qərarlar qəbul etməsinə mane olur və onların vətəndaş davranışlarının əsasını təşkil edə bilmir. Nəticədə vətəndaşlar bu və ya digər həyati məsələ ilə bağlı səthi mühakimələr yürüdür və sonda seçkilərdə səthi seçimlər baş verir. Seçkilərdə insanlar bu və ya digər qüvvəni, namizədi əvvəlki illərdə istehlak etdikləri məlumata və keyfiyyətinə görə seçirlər.

İllərdir Ermənistan cəmiyyəti belə informasiyalarla “zorlanır” və beləliklə də siyasi həyatda, eləcə də seçkilər zamanı keyfiyyətli seçim edə bilmir, qərar ərəfəsində minimal təhlil və ya müqayisə prinsiplərini rəhbər tutmağı bacarmır.

Bu mənada hər bir sonrakı seçkinin təxmini görüntüsünü hətta bugünkü mətbuatın, televiziyanın və sosial şəbəkələrin o qədər də dərin olmayan monitorinqi vasitəsilə asanlıqla proqnozlaşdırmaq olar. Bu, səthi, asan həzm olunan informasiya məzmununun, xoş emosiyaların və ya nifrət dolu nitqin populyar olduğunu göstərir.

Məhz bu imic qarşıdan gələn seçkiləri proqnozlaşdırır, bu gün istehlak etdiyimiz informasiyanın ilkin bazasını təşkil edir.

İnformasiya-siyasi müstəvidə özünü büruzə verən bu reallıq fast food istehlakına çox bənzəyir. “Fast food” zahiri görkəminə görə çox cazibədardır, yemək yeyəndə dadlıdır və insan sağlamlığına uzun müddət, vaxtı, aylar, bəlkə də illər sonra görünməz ziyan vurur.

Eyni şey informasiya xarakterli “fast-fud”da da baş verir – həmin an insanlar qulağa xoş gələn manipulyasiya xarakterli informasiyalar, real ekspertiza ilə əlaqəsi olmayan “ekspert rəyləri”, ümidlərə səbəb olan real olmayan vədlər, qəzəb doğuran küfr xarakterli qiymətləndirmələr istehlak edirlər. Fast food kimi, bu cür məlumatlar istehlak zamanı xoş gəlir, lənətlənəndə ürək soyuyur, parlaq gələcəyin konturlarını verəndə göz parladır. Amma o, sosial orqanizmin nəticəsi olaraq dövlətə sağlam qida olan “fast food” kimi təsir edir.

Yavaş ölüm və ya ən yaxşı halda sağlamlığıməz məhz belə pozulur. Amma fast food və informasiyada olduğu kimi, gələcək haqqında düşünəndə də cəmiyyətin əksər hissəsi “sağlam, ölü” prinsipini rəhbər tutur və hər hansı narahat valideynin uşaqlarına qadağan etdiyi şeyi dövlətə layiq bilir. Yaxın gələcəkdə Ermənistan seçkiqabağı dövrə qədəm qoyacaq və bu zaman informasiya xarakterli “fast food”ların payı çoxalacaq.

Seçkilərdən sonra isə dövlətə nə ediləcək, təxminən həmin elmi filmlərdə, bir qayda olaraq, böyük populyarlıq qazanmayan fast foodun zərərləri haqqında təsvir edilənlərdir.

Natiq Səlim,

KONKRET.az