Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Gözəllik: Keçmişdən bu günə, əbədi axtarış Məryəm Bağırova yazır

Gözəllik: Keçmişdən bu günə, əbədi axtarış Məryəm Bağırova yazır

525.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Məryəm Bağırova

İnsanlıq tarixində ən çox müzakirə olunan, ilham verən, amma tam izah oluna bilməyən anlayışlardan biri gözəllik olmuşdur. O, yalnız zahiri forma deyil; insan ruhunun, təfəkkürünün, təbiətin və kainatın dərin qatlarına uzanan bir həqiqətdir. Bəzən görünən bir çiçəyin rəngində, bəzən bir melodiyanın səsində, bəzən isə insan vicdanının saf hərəkətində gizlənir.

Qədim yunan filosofları üçün gözəllik kosmosun nizamı ilə bağlı idi. Platon “Simpozium” əsərində gözəlliyi “maddi varlıqdan başlayaraq ruhun saflaşmasına qədər uzanan pilləli yüksəliş” kimi təsvir edir. Onun fikrincə, həqiqi gözəllik yalnız forma və bədənlə məhdudlaşmır; gözəllik ideyası əbədi və dəyişməzdir.

Aristotel isə gözəlliyi nizam, harmoniya və ahəng kimi izah edir. Onun nəzərincə, sənətdə və təbiətdə ölçü və tarazlıq pozulduqda, gözəllik də itir.

Orta əsrlərdə isə gözəllik ilahi mənşəyə bağlanırdı. Avqustin yazırdı: “Gözəllik Tanrının insan ruhuna qoyduğu işığın təcəllisidir”.

Gözəllik yalnız şəxsi seçim deyil, həm də mədəniyyətin güzgüsüdür. Qərb və Şərqdə gözəllik təsəvvürləri fərqlidir.

Gözəllik simmetriya ilə əlaqələndirilir. Neyrobioloq Semir Zeki yazır: “İnsan beyni simmetriyanı gördükdə estetik zövq duyur, çünki bu, təbiətdə sağlamlıq və gücün rəmzidir”.

Albert Camus deyirdi: “Həyat gözəlliyi ağrılarla birlikdə daşıyanda daha dərin görünür”.

Dostoyevski isə bildirirdi: “Gözəllik dünyanı xilas edəcək”.

Avqustin deyirdi: “Gözəllik Tanrıya açılan pəncərədir”. 

Hegel isə düşünürdü: “Ən ali gözəllik sənətdədir; təbiət gözəl olsa da, sənət ideyanı duyğu ilə birləşdirir”.

Bu fikirlər göstərir ki, gözəllik yalnız estetik anlayış deyil, həm də əxlaqi və mənəvi dəyərdir.

Keçmişin ideal gözəllik axtarışı ilə bu günün nisbi anlayışları arasında fərq böyükdür. Lakin ortaq bir nöqtə var: gözəllik insanı yüksəldir və ona dəyər verir. Qədimdə gözəllik ilahi həqiqətin aynası idi; bu gün isə daha çox şəxsi duyumun ifadəsidir. Keçmişdə obyektiv ölçülərlə - harmoniya, nizam, ahənglə müəyyən edilirdi. Bu gün isə gözəllik subyektivdir, fərdin zövqü, mədəniyyəti və daxili duyğuları ilə ölçülür. Gözəllik yalnız estetik deyil; o, insanların davranışlarına, qərarlarına və emosiyalarına dərindən təsir edən güclü bir amildir.

“Halo effekti” nəticəsində insanlar gözəl şəxsləri tez-tez ağıllı, mehriban və bacarıqlı qəbul edirlər. Beyin gözəlliyi dopamin və oksitosin ifrazı ilə xoş hisslərlə əlaqələndirir. Gözəl insanlar iş, münasibət və diqqət sahəsində üstünlük qazanır. İnsanlar sərt və obyektiv olmağa çalışsalar da, gözəl şəxslərə qarşı daha nəzakətli və uyğun davranırlar. Bu, həm bioloji instinkt, həm də sosial adaptasiya nəticəsidir. Simmetrik üz və balanslı bədən beynimizdə sağlamlıq və genetik üstünlük siqnalı kimi qəbul olunur. Gözəllik cazibə və diqqət gətirsə də, insanın dəyəri yalnız zahiri görünüşlə ölçülmür; daxili gözəllik və əxlaqi keyfiyyətlər əvəzolunmazdır.

Gözəllik sabit deyil; nisbi və mədəniyyətlərə görə dəyişir. Bir cəmiyyətdə gözəl sayılan bir xüsusiyyət, başqa cəmiyyətdə eyni dərəcədə qiymətləndirilməyə bilər. Hər insan və hər dövr gözəlliyi öz baxış bucağından dəyərləndirir. Müasir dövrdə gözəl insanlara reaksiyalar həm instinktiv, həm psixoloji, həm də sosialdır. Gözəl görünüş qısa müddətli üstünlük verə bilər, amma həqiqi hörmət və uzunmüddətli təsir daxili gözəlliklə ölçülür.

Əsl gözəllik həm xarici, həm də daxili gözəlliyin harmoniyasında ortaya çıxır. Keçmişdə insanlar gözəlliyi ilahi ölçüdə qiymətləndirirdilər, bu gün isə fərdi zövq və mədəniyyət daha çox rol oynayır. Hər zaman gözəllik ruhu yüksəldir və insanı öz həqiqətinə yaxınlaşdırır. Gözəllik dövrlərdən asılı olaraq dəyişir, amma mahiyyəti əbədidir: o, varlığı dəyərli edən işıqdır. İnsan gözəllik axtardıqca əslində həqiqəti, sevgini və mənanı axtarır.
Gözəllik yalnız görünən formalarda deyil, həm də insanın içindəki nurda, mərhəmətində, vicdanında və sevgisində yaşayır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:3071
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 28 Avqust 2025 09:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri