Gülüş niyə yoluxucudur?..

Gülüş ağrıları azaldır, güclü sağlamlıq hissi yaradır, ürəyi stressdən qoruyur və iştahanı tənzimləyir...

...Gülüşün tez-tez yoluxucu olduğu deyilir: əgər bir nəfər gülməyə başlayarsa, digərləri də qoşula bilər.

Bu, yaxşı sənədləşdirilmiş bir fenomendir - bəs onun sirri nədir?

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, popsci.com portalı gülüşün niyə cilovlanmasının çətin olduğunu və başqalarını necə “yoluxdurduğunu” izah edib.

...Tədqiqatlar gülüşü iki növə bölür: çarəsiz, qeyri-iradi gülüş və nəzakətli, sosial gülüş.

Bundan əlavə, hər iki növ beynin müxtəlif bölgələrindən asılıdır.

Könüllü gülüş beynin hərəkətdən məsul olan hissələri tərəfindən aktivləşdirilir, qeyri-iradi gülüş isə insanın şüurlu nəzarəti altında olmayan emosiya mərkəzləri tərəfindən aktivləşdirilir.

Bu gülüş növü beyin gülmək üçün ən yaxşı vaxt olmadığını anlamazdan əvvəl başlaya bilər.

Lakin qeyri-iradi gülüşü insanların qəfildən gülməyə və ya ağlamağa başladığı nadir nevroloji xəstəlik olan psevdobulbar affekti ilə qarışdırmaq olmaz.

2019-cu ildə çəkilmiş "Joker" filmində bu vəziyyət Xoakin Feniks tərəfindən canlandırılan baş qəhrəman Artur Flekdə səbəbsiz gülüş partlayışlarına ilham vermişdir.

Başqa sözlə, müntəzəm gülüş, yatırılması çətin olsa belə, normal emosional reaksiyadır.

Adətən əyləncə, kontekst və qarşılıqlı əlaqə ilə əlaqələndirilir. Və psevdobulbar affekti insanları güldürür və ağladır, hətta bu reaksiyalar onların emosional vəziyyətinə uyğun gəlməsə belə...

...Bəs gülüşü bu qədər yoluxucu edən nədir?

Statistikaya görə, insanlar təkbaşına deyil, 30 dəfə daha çox birlikdə gülürlər. Son bir araşdırma göstərir ki, gülüşün sosial cəhətdən yoluxucu təbiəti onu yatırmağın çətin olmasının səbəblərindən biridir.

Almaniyadakı Göttingen Universitetinin alimləri bir təcrübə apardılar: onlar könüllülərə zarafatlar danışarkən eyni zamanda kiçik, görünməz üz əzələlərinin hərəkətlərini qeyd ediblər. İştirakçılar gülüşlərini yatırmaq üçün müxtəlif üsullar sınayıblar və bəzi fəndlər əslində kömək edib.

Lakin başqa bir insanın güldüyünü eşidən kimi gülümsəməmək daha çətin olduğunu görüblər. Beləliklə, gülüş səsi beyinə qoşulmağı bildirən bir növ siqnal kimi çıxış edir.

Bu, ətrafınızdakı insanlar tərəfindən yaradılan sürətli, qismən avtomatik sosial reaksiya kimi qəbul edilə bilər.

Gülməyi dayandırmağın bəzən çətin olmasının digər bir səbəbi kimyəvi maddələrdir - beyin bədəni gülüş üçün mükafatlandırır.

Elmi tədqiqatlar göstərir ki, gülüşü paylaşdığımız zaman beyin geniş faydalı təsirlərə malik kimyəvi maddələr olan endogen opioidlər istehsal edir.

Onlar ağrıları azaldır, güclü sağlamlıq hissi yaradır, ürəyi stressdən qoruyur və iştahanı tənzimləyir. Gülüş çox xoş hiss olunduğundan, beyin gülməyə başladıqdan sonra onu "söndürmək" istəmir.

Nazlı Almuradova