Icma.az
close
up
RU
Gülüş yalnız əyləndirməkdirmi?

Gülüş yalnız əyləndirməkdirmi?

Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Həm də düşünək, daşınaq, istehza hədəfi olmayaq

Hər bir insanın işdən sonra dincəlmək, əylənmək haqqı var. O, bunu müxtəlif vasitələrlə həyata keçirir. Məsələn, təbiətin qoynuna çəkilməklə, musiqi dinləməklə, restorana, əyləncə mərkəzlərinə getməklə, hansısa filmə baxmaqla və sair. Əksər insanlar smartfonlarda əyləncənin müxtəlif növlərini axtarıb tapır, öz maraq dairələrinə uyğun oyunlarla vaxt keçirir.

Bir də var teatr. Qədim dövrlərdən bəri insanlar əylənmək üçün həm də teatra gedirlər. Teatrın faciədən komediyaya keçidi üçün bir neçə əsr lazım gəldi. XV və XIX əsrlər arasında teatr qərbdə komediya və melodrama da daxil olmaqla bir çox alternativ forma aldı. Ümumi meyl yunanların və renessansın poetik dramından və xüsusilə, sənaye inqilabından sonra daha təbii dialoq tərzinə doğru gedirdi. Bu prosesin pioneri fransız dramaturqu Molyer oldu. O, komediya və fransız musiqisini ən təsirli satirik komediyalarını yaratmaq üçün birləşdirərək komediyanın yazılması və göstərilmə formasını dəyişdirən ilk komediyanəvis kimi adını tarixə yazdı. Molyer ən yaxşı komediya yazarlarından biri idi. Bu təsir dalğası bütün Avropanı bürüdü, hətta Şərqə də gəlib çatdı. M. F. Axundzadə özünün komediyalarını yazmaqla Azərbaycan dramaturgiyasının əsasını qoydu.

XX əsrdə də komediya janrı bu ənənələr üzərində inkişaf etdi. Bəs bu gün komediya sənət olaraq hansı mərhələni yaşayır? Çox təəssüf ki, bu günün insanı yüngül, bayağı, efemer xarakterli, vulqar “səhnəcik”lərə meyl etməkdədir. Gülüş mədəniyyəti şit, bəzi hallarda biədəb lətifələrin təzyiqi altında öz mahiyyətini itirir. Sağlam komediya sənətin periferiyasına çəkilib.

Bu gün ən çox baxılan “Komedixana” layihəsidir. Bu layihə haqda müsbət və mənfi fikirlər söyləmək mümkündür. Deyə bilərik ki, bəzi səhnəciklər bayağı, zövqsüz təsiri bağışlayır, lakin “Komedixana”nın böyük tamaşaçı kontingenti var. Bu, reallıqdır. Biz bu kontekstdə aktyorlardan ciddi sənət meyarları, keyfiyyət tələb edə bilərikmi? Əlbəttə, lakin bu tamaşanın öz dəst-xəttindən sapması heç şübhəsiz, reytinq axsamasına gətirib çıxaracaq. “Komedixana” gündəmə hesablanmış səhnəciklər hazırlayır. Tamaşaçı orda gündəlik həyatda rastlaşdığı tragikomik situasiyaları görür. “Komedixana”nın sevilməsinin əsas səbəblərindən biri də budur.

Bir növ, ortaq yaşam komediyası (aktyorlarla tamaşaçılar arasında) öz bəhrəsini verir. Müasir tamaşaçı əyləncənin interaktiv formalarını tərcih edir. Bu tələblərə cavab vermək lazım gəlir. Necə ki, kino kommersiv mühitin ayrılmaz elementinə çevrilib. Bu baxımdan, sırf sənət meyarları ilə işləmək sənətçiyə (ssenaristə, rejissora və aktyora) heç bir divident gətirmir. Acı reallıq budur. Bu gün sənətdə performativlik önə çıxıb. Yüksək planka tələb etmək üçün ciddi tamaşaçı kontingenti yetişməlidir. Əyləncə industriyası aktyorun maddi rifahının yaxşılaşmasına, populyarlığına xidmət edən bir mexanizmə çevrilib.

Lakin bu o demək deyil ki, tamaşaçı ancaq komediyaya baxır. Mən mütəmadi olaraq teatrlarımızda nümayiş olunan tamaşaları izləyirəm və tamaşaçı salonlarını həmişə dolu görmüşəm. Hər tamaşanın öz seyrçisi var. Ciddi, düşündürücü tamaşalara da insanlar gəlir. Amma sözsüz ki, “Komedixana”ya da ehtiyac var. Teatr müxtəlif kateqoriyalara bölünür ki, “Komedixana” onun tərkib hissəsidir. Əndazəni aşmamaq şərtilə toplumun nöqsanlarını yumorstik çalarlarla, yaradıcı formada təqdim etmək normal bir haldır.

Bəli, sənət insanı düşündürmürsə, insanda insanı oyatmırsa, katarsis yaratmırsa, o, sənət deyil. Əyləncə də ruhun qidasıdır, tamaşaçı da bayağılığa qarşı reflektiv münasibət sərgiləməlidir. Gülüşün bir tərbiyəvi xassəsi də var, teatr məhz bu nüansa üstünlük verməlidir. Duzsuz yumor, küçə ifadələri abırsızlığa rəvac verir. Buna yol vermək olmaz.

Nəhayət, bizi güldürən nədir, kimdir? Çevrəmizdəki əyriliklər və naqisliklərmi, yoxsa aktyorların məzəli oyun nümayişimi? Əsl sənət gülüşü hər ikisini özündə birləşdirir. Belə gülüş təkcə əyləndirmir, həm də düşündürür, dəyişdirir. Biz də TV kanallarının gülüş layihələrindən məhz belə təqdimatlar gözləyirirk.

Kənan HACI,
yazıçı-dramaturq

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2026 15:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri