Gürcüstan müxalifətinə qanuni hədə BAXIŞ BUCAĞI

Yazın sonuna kimi Gürcüstan hakimiyyəti media və mitinqlərin təşkili sahəsində hakim rejimi “dağıdıcı müxalifətdən” qorumalı olan yeni qanunlar qəbul edəcək. Güman edilir ki, bu, hökumətə qarşı çıxanların sayını azaldacaq və onun yerinə sadiq “Xalq Gücü” gələcək. “Gürcü arzusu”nun əleyhdarları və tərəfdarları öz qiymətləndirmələrində ikiyə bölünüb. Bəziləri hesab edir ki, Tbilisi Moskvanın yolu ilə gedir, bəziləri isə dövlət quruculuğunda Qərb təcrübəsindən ən yaxşısını götürdüyünə inanır. “Gürcü arzusu” parlament fraksiyasının lideri Mamuka Mdinaradze bildirib ki, yaxın iki-üç ay ərzində onun partiyası hakim rejimi tənqid edənlərə qarşı qanunlar paketi hazırlayıb qəbul edəcək. Xüsusilə, hakimiyyət jurnalist etikası standartlarını müəyyən etmək, həmçinin medianın xarici mənbələrdən maliyyələşdirilməsini məhdudlaşdırmaq niyyətindədir. Kommersiya reklamından əldə edilən gəlir üçün istisna olacaq.

Tbilisi həmçinin xarici agentlərlə mübarizə üçün daha bir qanun təqdim etməyi planlaşdırır, Mdinaradzenin sözlərinə görə, bu, keçən ilki qanunun "yüngül versiya"sıdır. Eyni zamanda, hökumət qərarlarının qəbulu prosesində qeyri-hökumət təşkilatlarının məcburi iştirakını nəzərdə tutan müddəalar bütün qanun və qaydalardan tamamilə çıxarılacaq. Dövlət qulluğuna müvafiq qurumun rəhbərinin razılığı olmadan xarici mənbələrdən maliyyələşdirilən müavinətlərin alınması məhdudlaşdırılacaq. Bundan başqa, dövlət məmurlarını təhqir etmək, polis əməkdaşlarına hücum etmək, kütləvi iğtişaşlara sövq etmək və onlarda iştiraka görə cəza sərtləşdiriləcək. İnzibati xətalara, o cümlədən xırda xuliqanlığa görə cərimələr 2-4 dəfə artırılacaq (orta hesabla 5 min lariyə qədər), polis əməkdaşına tabe olmamağa görə həbs müddəti 15 gündən 60 günə, polis əməkdaşına hücuma görə isə 5 ildən 6 ilədək artırılacaq. Öz növbəsində, şəhər merlərinin müəyyən ərazilərdə mitinqləri qadağan etmək hüququ olacaq və aksiyanın təşkilinə onun başlamasına 5 gün qalmış məlumat verilməlidir.

Mdinaradzenin qeyd etdiyi kimi, hakim rejimə nə qədər təzyiq göstərilsə, o, daha sərt reaksiya verəcək. "Biz bütün bunların qarşısını almaq üçün əlimizdən gələni edəcəyik ki, ölkə bir daha heç vaxt şantaja məruz qalmasın, onun institutları güclü olsun və heç kim Gürcüstanın daxili işlərinə qarışmağa, onun müstəqilliyinə qəsd etməyə və gürcü xalqının qərarlarına hörmətsizlik göstərməyə cəsarət etməsin", - o əlavə edib. Öz növbəsində Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze bəyan edib ki, gürcülər “ölkələrini tam şəkildə geri almalıdırlar”. Onun sözlərinə görə, ötənilki “Xarici agentlər haqqında” qanunda “Gürcü arzusu”nun əleyhdarlarının yararlana biləcəkləri çoxlu boşluqlar var, ona görə də “ölkəmizin milli maraqlarını qorumaq” üçün onları bağlamaq lazımdır.

Müxalifət belə qərara gəlib ki, “Gürcü arzusu” respublikada bütün narazılığı aradan qaldırmaq istəyir. Eyni zamanda, hakim rejimin əleyhdarları əmindirlər ki, hakimiyyət Rusiyadan nümunə götürür və ya hətta Kremlin göstərişi ilə hərəkət edir. “Bu, avtoritar ölkələrdə olduğu kimi, həqiqətin yayılmasını məhdudlaşdırmağa yönəlmiş növbəti senzuranın dalğası olacaq”, - Gürcüstan üçün Qaxariya partiyasının üzvü Teona Akubardia media üçün gözlənilən dəyişiklikləri şərh edib. "Ya biz İvanişvilini devirəcəyik və vətənimizi Rusiyadan aparacağıq, ya da bu etirazlar sürgündə göz yaşı tökdüyümüz gözəl xatirə olaraq qalacaq", - “Dəyişiklik Koalisiyası”nın lideri Nika Qvaramiya deyib.

Gürcüstanın keçmiş prezidenti Salome Zurabişvili “Gürcü Arzusu”nun yeni təşəbbüslərini hakim elitanın xalqdan qorxmasının sübutu hesab edib. “Bu illər ərzində istər baş nazir, istər sıravi bir parlamentari, istərsə də indiki faktiki prezident olsun, hamıdan lənət və təhqir eşitmişəm! Mənə deyirdilər ki, siyasətçi səbirli olmalıdır... Mən onlarda səbirli olmaq qabiliyyəti görmürəm, qisas almaqda, qisas almaqda daha bacarıqlıdırlar! Bu sadəcə onu göstərir ki, onlar o qədər qorxurlar ki, cəmiyyətin onlar haqqında nə düşündüyünü belə dinləmək istəmirlər... Öz xalqının qorxusuna təslim olmaq nə qədər çətindir”, Zurabişvili bildirib.

Politoloq Nika Çitadze deyib ki, “Gürcü arzusu” avtoritar rejim qurmaqda davam edir və bu, indiki müxalifətin yox olmasına və yeni etiraz hərəkatının formalaşdırılmasının mümkünsüzlüyünə gətirib çıxarmalıdır. “Hakimiyyət bütün tənqidi insanlara təzyiq göstərir. Onlar ilk növbədə söz və sərbəst toplaşma azadlığını boğmaq istəyirlər. Gələcəkdə mövcud müxalifət partiyalarına qadağa qoyulacaq və bunun üçün şərait olmadığından yenilərini yaratmaq mümkün olmayacaq. Gələcəkdə hakimiyyətin əleyhdarları rolunu artıq bu kimi fəaliyyət göstərməyə çalışan “Xalqın Gücü” adlı kukla oynayacaq. Eyni zamanda, polis əməkdaşları artıq vaxtaşırı etirazçıları şifahi təhqirlərlə qanunu pozmağa təhrik etsələr də, hökumət nümayəndələrinin üzərinə əlavə vəzifələr qoyulmur. Lakin hüquqi baxımdan hakimiyyətin planlarını həyata keçirməsinə mane olmaq şansı yoxdur. “Gürcü arzusu” parlament, hökumət və məhkəmələrə nəzarət edir. Son ümid beynəlxalq sanksiyalar və küçə etirazlarıdır”, - Çitadze bildirib.

Politoloq Gia Abaşidze isə əksinə, hesab edir ki, “Gürcü arzusu” Avropa demokratiyaları modelində normal dövlət quruculuğu ilə məşğuldur. “Nə Avropada, nə də Amerikada səlahiyyətlilər mərkəzi küçənin bağlanmasını “ifadə azadlığı” hesab etmirlər”. Gürcüstan hakimiyyəti avtoritarizmə doğru getmir. Müxalifətə gəlincə, o, öz dərdlərində günahkardır. Onlar parlamentə daxil olmaqdan imtina etdilər və dövlətin maliyyə dəstəyini itirdilər. Yeni gəlir mənbəyi tapmasalar, çox çətin anlar yaşayacaqlar. Amma ümumilikdə götürdükdə, 2012-ci ildən bəri onlar bir dəfə də olsun seçkilərdə qalib gələ bilməyiblər və onların bütün etirazları daxili çəkişmə ilə yekunlaşır”, - Abaşidze yekunlaşdırıb.

V.VƏLİYEV