Icma.az
close
up
RU
Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Yaxın günlərdə havada tozun miqdarı normadan çox olacağı ehtimalı var. Maraqlıdır, son günlər havanın küləkli keçməsi tozun miqdarının artmasına səbəb ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı hava və iqlim məsələləri üzrə ekspert Cavid Hüseynov KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib ki, hal-hazırda müşahidə olunan hava şəraiti siklon və antisiklonun periferiyalarında yerləşən, yavaş hərəkət edən – stasionar atmosfer cəbhəsinin keçməsi ilə əlaqədardır.

“Havadakı tozun miqdarının normadan çox olması, adətən İran (Dəşti-kəvir səhrası), Qazaxıstan və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) ölkəmizin hava məkanına isti və tozlu hava kütlələri daxil olduqda baş verir. Sinoptik xəritələrin analizinə və meteoroloji peyk-radar məlumatlarına əsasən, yaxın günlərdə şərq və şimal-şərq küləklərinin üstünlük təşkil edəcəyi və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) isti və tozlu hava kütlələrinin ölkəmizin hava məkanına doğru istiqamətlənəcəyi və Xəzəryanı rayonlarda havadakı tozun miqdarının normadan çox olacağı ehtimal edilir”.

Ekspert qeyd edir ki,qum (və ya toz) fırtınası quraq və yarı quraq bölgələr üçün xarakterik olan meteoroloji hadisədir və əsasən, ilin isti dövrlərində və az rütubətli hava şəraitlərində müşahidə edilir.

“Qlobal miqyasda ən əhəmiyyətli toz mənbələri quraq və yarı quraq bölgələrdə, xüsusilə Afrikadakı Sahara, Asiyada Qobi və Yaxın Şərqdəki Ərəbistan səhrası kimi böyük səhralarda cəmləşib. Qum və toz fırtınalarının fəaliyyəti coğrafi mövqedən, iqlim şəraitindən və yerli ekoloji amillərdən asılı olaraq geniş şəkildə dəyişir. İqlim dəyişikliyi hava şəraitini dəyişdirərək və bitki örtüyünü azaldaraq qum və toz fırtınalarının baş vermə tezliyini artırır. İnsanların təsərrüfat fəaliyyəti (tikinti, kənd təsərrüfatı və s.) və torpağı külək eroziyasına məruz qoyan zəif torpaq idarəetmə təcrübələri vasitəsilə problemi daha da gücləndirir.

Qum və toz fırtınaları dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinə təsir edən ətraf mühit və hava ilə əlaqəli hadisələrdir. Qum və toz fırtınaları tez-tez quru, səhra ərazilərində başlayır, lakin onların təsiri mənbədən çox uzaqlara çata bilir. Güclü küləklər kiçik toz hissəciklərini atmosferə qaldıra və onları qitələr və okeanlar boyunca minlərlə kilometr daşıya bilir. Səhra toz mənbələri daxilində və ya yaxın ölkələrdə qum və toz fırtınaları heyvandarlığa, kənd təsərrüfatına və insan sağlamlığına ciddi ziyan vurur. Həmçinin, havadakı toz havanın keyfiyyətini aşağı sala, günəş işığına mane ola və güclü fırtınalar meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdırdığına görə nəqliyyatın işini pozar . Sahara toz fırtınaları okeanın o tayından minlərlə kilometr məsafəyə daşınaraq Karib hövzəsində gündəlik həyata təsir edə bilir. 2022-ci ilin martında Sahara tozunun Avropada Alp dağlarına təsiri ilə həmin il rekord sayda buzlaqların itkisinə səbəb olub”.

C.Hüseynov sonda əlavə edir ki, toz – Yerin iqlimini xarakterizə edən atmosfer aerozollarının əsas komponentidir.

“Toz hissəcikləri, həmçinin atmosfer dinamikası, buludların əmələ gəlməsi və yağıntı ilə bağlı əks əlaqə prosesləri səbəbindən hava şəraitinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Tozun tərkibindəki qida maddələri dəniz və quru ekosistemlərinin qidalanmasına kömək edir”.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:321
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 17:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri