Icma.az
close
up
RU
Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Yaxın günlərdə havada tozun miqdarı normadan çox olacağı ehtimalı var. Maraqlıdır, son günlər havanın küləkli keçməsi tozun miqdarının artmasına səbəb ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı hava və iqlim məsələləri üzrə ekspert Cavid Hüseynov KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib ki, hal-hazırda müşahidə olunan hava şəraiti siklon və antisiklonun periferiyalarında yerləşən, yavaş hərəkət edən – stasionar atmosfer cəbhəsinin keçməsi ilə əlaqədardır.

“Havadakı tozun miqdarının normadan çox olması, adətən İran (Dəşti-kəvir səhrası), Qazaxıstan və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) ölkəmizin hava məkanına isti və tozlu hava kütlələri daxil olduqda baş verir. Sinoptik xəritələrin analizinə və meteoroloji peyk-radar məlumatlarına əsasən, yaxın günlərdə şərq və şimal-şərq küləklərinin üstünlük təşkil edəcəyi və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) isti və tozlu hava kütlələrinin ölkəmizin hava məkanına doğru istiqamətlənəcəyi və Xəzəryanı rayonlarda havadakı tozun miqdarının normadan çox olacağı ehtimal edilir”.

Ekspert qeyd edir ki,qum (və ya toz) fırtınası quraq və yarı quraq bölgələr üçün xarakterik olan meteoroloji hadisədir və əsasən, ilin isti dövrlərində və az rütubətli hava şəraitlərində müşahidə edilir.

“Qlobal miqyasda ən əhəmiyyətli toz mənbələri quraq və yarı quraq bölgələrdə, xüsusilə Afrikadakı Sahara, Asiyada Qobi və Yaxın Şərqdəki Ərəbistan səhrası kimi böyük səhralarda cəmləşib. Qum və toz fırtınalarının fəaliyyəti coğrafi mövqedən, iqlim şəraitindən və yerli ekoloji amillərdən asılı olaraq geniş şəkildə dəyişir. İqlim dəyişikliyi hava şəraitini dəyişdirərək və bitki örtüyünü azaldaraq qum və toz fırtınalarının baş vermə tezliyini artırır. İnsanların təsərrüfat fəaliyyəti (tikinti, kənd təsərrüfatı və s.) və torpağı külək eroziyasına məruz qoyan zəif torpaq idarəetmə təcrübələri vasitəsilə problemi daha da gücləndirir.

Qum və toz fırtınaları dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinə təsir edən ətraf mühit və hava ilə əlaqəli hadisələrdir. Qum və toz fırtınaları tez-tez quru, səhra ərazilərində başlayır, lakin onların təsiri mənbədən çox uzaqlara çata bilir. Güclü küləklər kiçik toz hissəciklərini atmosferə qaldıra və onları qitələr və okeanlar boyunca minlərlə kilometr daşıya bilir. Səhra toz mənbələri daxilində və ya yaxın ölkələrdə qum və toz fırtınaları heyvandarlığa, kənd təsərrüfatına və insan sağlamlığına ciddi ziyan vurur. Həmçinin, havadakı toz havanın keyfiyyətini aşağı sala, günəş işığına mane ola və güclü fırtınalar meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdırdığına görə nəqliyyatın işini pozar . Sahara toz fırtınaları okeanın o tayından minlərlə kilometr məsafəyə daşınaraq Karib hövzəsində gündəlik həyata təsir edə bilir. 2022-ci ilin martında Sahara tozunun Avropada Alp dağlarına təsiri ilə həmin il rekord sayda buzlaqların itkisinə səbəb olub”.

C.Hüseynov sonda əlavə edir ki, toz – Yerin iqlimini xarakterizə edən atmosfer aerozollarının əsas komponentidir.

“Toz hissəcikləri, həmçinin atmosfer dinamikası, buludların əmələ gəlməsi və yağıntı ilə bağlı əks əlaqə prosesləri səbəbindən hava şəraitinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Tozun tərkibindəki qida maddələri dəniz və quru ekosistemlərinin qidalanmasına kömək edir”.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:329
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 17:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see328

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see309

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see299

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see296

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see289

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see279

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see259

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see256

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see249

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see248

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see245

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see241

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see235

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see235

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see233

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see225

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see213

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see207

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see195

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri