Icma.az
close
up
RU
Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Yaxın günlərdə havada tozun miqdarı normadan çox olacağı ehtimalı var. Maraqlıdır, son günlər havanın küləkli keçməsi tozun miqdarının artmasına səbəb ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı hava və iqlim məsələləri üzrə ekspert Cavid Hüseynov KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib ki, hal-hazırda müşahidə olunan hava şəraiti siklon və antisiklonun periferiyalarında yerləşən, yavaş hərəkət edən – stasionar atmosfer cəbhəsinin keçməsi ilə əlaqədardır.

“Havadakı tozun miqdarının normadan çox olması, adətən İran (Dəşti-kəvir səhrası), Qazaxıstan və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) ölkəmizin hava məkanına isti və tozlu hava kütlələri daxil olduqda baş verir. Sinoptik xəritələrin analizinə və meteoroloji peyk-radar məlumatlarına əsasən, yaxın günlərdə şərq və şimal-şərq küləklərinin üstünlük təşkil edəcəyi və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) isti və tozlu hava kütlələrinin ölkəmizin hava məkanına doğru istiqamətlənəcəyi və Xəzəryanı rayonlarda havadakı tozun miqdarının normadan çox olacağı ehtimal edilir”.

Ekspert qeyd edir ki,qum (və ya toz) fırtınası quraq və yarı quraq bölgələr üçün xarakterik olan meteoroloji hadisədir və əsasən, ilin isti dövrlərində və az rütubətli hava şəraitlərində müşahidə edilir.

“Qlobal miqyasda ən əhəmiyyətli toz mənbələri quraq və yarı quraq bölgələrdə, xüsusilə Afrikadakı Sahara, Asiyada Qobi və Yaxın Şərqdəki Ərəbistan səhrası kimi böyük səhralarda cəmləşib. Qum və toz fırtınalarının fəaliyyəti coğrafi mövqedən, iqlim şəraitindən və yerli ekoloji amillərdən asılı olaraq geniş şəkildə dəyişir. İqlim dəyişikliyi hava şəraitini dəyişdirərək və bitki örtüyünü azaldaraq qum və toz fırtınalarının baş vermə tezliyini artırır. İnsanların təsərrüfat fəaliyyəti (tikinti, kənd təsərrüfatı və s.) və torpağı külək eroziyasına məruz qoyan zəif torpaq idarəetmə təcrübələri vasitəsilə problemi daha da gücləndirir.

Qum və toz fırtınaları dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinə təsir edən ətraf mühit və hava ilə əlaqəli hadisələrdir. Qum və toz fırtınaları tez-tez quru, səhra ərazilərində başlayır, lakin onların təsiri mənbədən çox uzaqlara çata bilir. Güclü küləklər kiçik toz hissəciklərini atmosferə qaldıra və onları qitələr və okeanlar boyunca minlərlə kilometr daşıya bilir. Səhra toz mənbələri daxilində və ya yaxın ölkələrdə qum və toz fırtınaları heyvandarlığa, kənd təsərrüfatına və insan sağlamlığına ciddi ziyan vurur. Həmçinin, havadakı toz havanın keyfiyyətini aşağı sala, günəş işığına mane ola və güclü fırtınalar meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdırdığına görə nəqliyyatın işini pozar . Sahara toz fırtınaları okeanın o tayından minlərlə kilometr məsafəyə daşınaraq Karib hövzəsində gündəlik həyata təsir edə bilir. 2022-ci ilin martında Sahara tozunun Avropada Alp dağlarına təsiri ilə həmin il rekord sayda buzlaqların itkisinə səbəb olub”.

C.Hüseynov sonda əlavə edir ki, toz – Yerin iqlimini xarakterizə edən atmosfer aerozollarının əsas komponentidir.

“Toz hissəcikləri, həmçinin atmosfer dinamikası, buludların əmələ gəlməsi və yağıntı ilə bağlı əks əlaqə prosesləri səbəbindən hava şəraitinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Tozun tərkibindəki qida maddələri dəniz və quru ekosistemlərinin qidalanmasına kömək edir”.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:333
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 17:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri