Icma.az
close
up
RU
Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Havada tozun miqdarı bu səbəbdən artıb Ekspert HƏYƏCAN TƏBİLİ ÇALIR KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Yaxın günlərdə havada tozun miqdarı normadan çox olacağı ehtimalı var. Maraqlıdır, son günlər havanın küləkli keçməsi tozun miqdarının artmasına səbəb ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı hava və iqlim məsələləri üzrə ekspert Cavid Hüseynov KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib ki, hal-hazırda müşahidə olunan hava şəraiti siklon və antisiklonun periferiyalarında yerləşən, yavaş hərəkət edən – stasionar atmosfer cəbhəsinin keçməsi ilə əlaqədardır.

“Havadakı tozun miqdarının normadan çox olması, adətən İran (Dəşti-kəvir səhrası), Qazaxıstan və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) ölkəmizin hava məkanına isti və tozlu hava kütlələri daxil olduqda baş verir. Sinoptik xəritələrin analizinə və meteoroloji peyk-radar məlumatlarına əsasən, yaxın günlərdə şərq və şimal-şərq küləklərinin üstünlük təşkil edəcəyi və Türkmənistan ərazisindən (Qaraqum səhrası) isti və tozlu hava kütlələrinin ölkəmizin hava məkanına doğru istiqamətlənəcəyi və Xəzəryanı rayonlarda havadakı tozun miqdarının normadan çox olacağı ehtimal edilir”.

Ekspert qeyd edir ki,qum (və ya toz) fırtınası quraq və yarı quraq bölgələr üçün xarakterik olan meteoroloji hadisədir və əsasən, ilin isti dövrlərində və az rütubətli hava şəraitlərində müşahidə edilir.

“Qlobal miqyasda ən əhəmiyyətli toz mənbələri quraq və yarı quraq bölgələrdə, xüsusilə Afrikadakı Sahara, Asiyada Qobi və Yaxın Şərqdəki Ərəbistan səhrası kimi böyük səhralarda cəmləşib. Qum və toz fırtınalarının fəaliyyəti coğrafi mövqedən, iqlim şəraitindən və yerli ekoloji amillərdən asılı olaraq geniş şəkildə dəyişir. İqlim dəyişikliyi hava şəraitini dəyişdirərək və bitki örtüyünü azaldaraq qum və toz fırtınalarının baş vermə tezliyini artırır. İnsanların təsərrüfat fəaliyyəti (tikinti, kənd təsərrüfatı və s.) və torpağı külək eroziyasına məruz qoyan zəif torpaq idarəetmə təcrübələri vasitəsilə problemi daha da gücləndirir.

Qum və toz fırtınaları dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinə təsir edən ətraf mühit və hava ilə əlaqəli hadisələrdir. Qum və toz fırtınaları tez-tez quru, səhra ərazilərində başlayır, lakin onların təsiri mənbədən çox uzaqlara çata bilir. Güclü küləklər kiçik toz hissəciklərini atmosferə qaldıra və onları qitələr və okeanlar boyunca minlərlə kilometr daşıya bilir. Səhra toz mənbələri daxilində və ya yaxın ölkələrdə qum və toz fırtınaları heyvandarlığa, kənd təsərrüfatına və insan sağlamlığına ciddi ziyan vurur. Həmçinin, havadakı toz havanın keyfiyyətini aşağı sala, günəş işığına mane ola və güclü fırtınalar meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdırdığına görə nəqliyyatın işini pozar . Sahara toz fırtınaları okeanın o tayından minlərlə kilometr məsafəyə daşınaraq Karib hövzəsində gündəlik həyata təsir edə bilir. 2022-ci ilin martında Sahara tozunun Avropada Alp dağlarına təsiri ilə həmin il rekord sayda buzlaqların itkisinə səbəb olub”.

C.Hüseynov sonda əlavə edir ki, toz – Yerin iqlimini xarakterizə edən atmosfer aerozollarının əsas komponentidir.

“Toz hissəcikləri, həmçinin atmosfer dinamikası, buludların əmələ gəlməsi və yağıntı ilə bağlı əks əlaqə prosesləri səbəbindən hava şəraitinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Tozun tərkibindəki qida maddələri dəniz və quru ekosistemlərinin qidalanmasına kömək edir”.

Aynurə İsmayıl

KONKRET.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:315
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 17:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see293

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see282

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see279

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see274

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see274

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see269

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see260

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see259

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see253

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see252

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see234

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see229

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see228

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see228

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see225

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see217

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see216

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see213

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri