Həm işəgötürənin, həm işçinin gələcəkdə hüquqlarının pozulmaması üçün bu məsələlərə aydınlıq gətirilməlidir

Məsafədən (distant) işləmək qanuniləşir. “Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə məsələ Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə öz əksini tapıb. Layihəyə əsasən, Əmək Məcəlləsinin vəzifələri və prinsiplərinə əlavə olunan yeni - məsafədən (distant) iş anlayışı əmək funksiyasının məsafədən icrasına imkan verən vasitələrlə (elektron, proqram-texniki, telekommunikasiya vasitələri və s.) müəssisədən və ya fiziki şəxs olan işəgötürənin yaratdığı iş yerlərindən kənarda (işlərin görülməsi (xidmətlərin göstərilməsi) üçün münasib olan digər yerdə) yerinə yetirilməsi deməkdir.Distant iş rejimində əmək hüquqları pozulanda işçi öz hüquqlarını necə müdafiə edə bilər?İşçinin məsuliyyəti, iş saatları, istirahət hüququ tərəflər arasında hüquqi öhdəliklər necə tənzimlənəcək?

Mövzu ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına hüquqşünas Ruslan Mustafayev bildirib ki, Əmək Məcəlləsinə edilən dəyişikliklərdən biri də məsafədən işlə bağlı olacaq: “Bizdə də olan məlumata görə hal-hazırda bu layihə işlənilir və böyük ehtimal ki, gələcəkdə öz təsdiqini tapacaq. Əmək Məcəlləsində müəyyən dəyişikliklər ediləcək və bu dəyişiklərdən biri də məsafədən işlə bağlı olacaq. Ümumiyyətlə beynəlxalq təcrübədə məsafədən işləmək anlayışı artıq çoxdandır var və qanuniləşdirilmişdir. Qanunvericilikdə yalnız məsafədən işləməklə bağlı müddəanın əlavəsi deyil, bundan yaranan digər hüquqların hansı formada qorunacağını mübahisələrini, hansı formada həll olunacağı ilə də bağlı dəyişikliklərin aparılması mütləqdir. Təbii olaraq həm işəgötürənin, həm işçinin gələcəkdə hüquqlarının pozulmaması üçün qanunvericilik aydın şəkildə bu məsələlərə öz münasibətini bildirməlidir. Beynəlxalq təcrübədə müxtəlif formalar var ki, məsafədən iş rejimini, vətəndaşın, yəni işçinin və işəgötürənin böyük vəzifələrini müəyyən edir. İşçilərin və işə götürənin bu məsələdə narahat edən ən böyük suallardan biri iş saatlarının müəyyən olunması ilə bağlıdır ki, beynəlxalq təcrübədə işçinin işi yekunlaşdırdıqdan sonra və yaxud gördüyü müəyyən müddətdən sonra işə götürənə verdiyi hesabatla müəyyən olunur. Yəni işçi həmin işləri görməyə sərf elədiyi müəyyən müddətləri bir hesabat formasında tərtib edir və işəgötürənə təqdim edir. İşəgötürən də təqdim olunan hesabata uyğun olaraq əmək haqqını hesablayır və ödəyir”.

Ruslan Mustafayev

Ruslan Ruslan Mustafayev vurğulayıb ki, artıq işgötürənlər işçilərlə müəyən qədər standart hesab ediləcək müqavilələr bağlayırlar: “İşçinin xəsarət alması zamanı bu iş zamanı baş verin xəsarət kimi qiymətləndirilib-qiymətləndirilməməsi, sığorta hadisəsi kimi hesablanıb- hesablanmayacağı məsələləri də vardır ki hər iki tərəfi əslində narahat etməkdə haqlıdır. Beynəlxalq təcrübədə ən çox yayılan və istifadə olunan hallardan biri ondan ibarətdir ki, tərəflər məsafədən işlə bağlı razılığa gəldikdən sonra bir müqavilə bağlayırlar və bu müqavilə əslində bütün bu halların tənzimlənməsi üçün yeganə sənəd hesab edilə bilər. Yəni bu müqavilədə işçinin iş saatlarının hansı formada hesablanacağı, tərəflərdən birinin bu hesablama ilə narazı qaldığı təqdirdə hansı tədbirlər görə biləcəyi, istirahət saatlarının günlərinin hansı formada tətbiq ediləcəyinin və digər halların hamısı əslində müqavilədə tənzimlənməlidir. İşəgötürən də, həmçinin işçi də gələcəkdə öz hüquqlarının pozulmaması üçün, yaxud hüquqları pozulduğu təqdirdə onların bərpa edilməsi üçün bu müqavilənin müddəalarına ciddi fikir verməlidirlər və çox ciddi yanaşmalıdırlar. Bizdə uzun illərdir ki, artıq işgötürənlər işçilərlə müəyən qədər standart hesab ediləcək müqavilələr bağlayırlar. Müxtəlif şirkətlər öz işçiləri ilə aşağı-yuxarı eyni müddəaların nəzərdə tutulduğu standart bir formada olan müqavilələri bağlamaqla kifayətlənirlər, amma məsafədən işlə bağlı işəgötürənlə işçi arasında bağlanacaq müqavilə, yaxud razılaşma artıq bu standartlardan kənara çıxmalı olacaq. Çünki standart müqavilələrdə ədətən dəyişiklik ödənişlə bağlı olan məbləğlər üzərində olur, ancaq indiki halda məsafədən işlə bağlı bir çox məsələlərin tənzimlənmsi üçün müqavilə artıq o standartlardan kənara çıxmağa məcburdur. İşəgötürənlə işçi arasında gələcəkdə yaranacaq bütün məsələlərin tənzimlənməsi, məhz o müqavilə üzərindən həyata keçiriləcək”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info