Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Hər evdə var, lakin qadağan edilə bilər Vətəndaşları gözləyən yeni risk

Hər evdə var, lakin qadağan edilə bilər Vətəndaşları gözləyən yeni risk

Turkstan.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Son günlər üzərlik bitkisi ilə bağlı həm sosial şəbəkələrdə, həm də mediada geniş müzakirələr aparılır. “Peganum harmala” – xalq arasında “üzərlik”, “qarmala” kimi tanınan bu bitki tərkibində psixoaktiv təsir göstərən alkaloidlərin olması səbəbindən bir sıra ölkələrdə nəzarətə götürülüb. Xüsusilə Rusiya Federasiyası bu bitkini narkotik tərkibli bitkilər siyahısına daxil edib. Bu isə xaricə səfər edən vətəndaşlar üçün hüquqi risklər yaradır və mövzunu aktuallaşdırır.

Azərbaycanda üzərliklə bağlı hüquqi tənzimləmələrin sərtləşdirilməsinə ehtiyac varmı, yoxsa mövcud qaydalar kifayətdir?

Globalinfo.az-a danışan hüquqşünas Ellada Bayramova deyib ki, üzərlik bitkisinin tərkibində olan harmalin, harmalol və digər harman alkaloidləri elmi baxımdan psixoaktiv təsirə malik maddələr kimi tanınır:

“Bu maddələrin farmakoloji və neyropsixoloji təsiri sübut edildiyindən, bəzi dövlətlər, xüsusən Rusiya onları narkotik və ya psixotrop maddələrlə eyni hüquqi müstəvidə tənzimləməyə başlayıb. Bu da region ölkələri üçün presedent xarakteri daşıyır. Məsələ yalnız tibbi və ya etnobotaniki deyil, həm də hüquqi-siyasi qiymətləndirmə tələb edir. Burada mövcud qanunvericilik, beynəlxalq öhdəliklər və insan hüquqları aspekti birlikdə nəzərə alınmalıdır. Cinayət Məcəlləsi (CM) və İnzibati Xətalar Məcəlləsi psixoaktiv maddələrlə bağlı məsuliyyəti müəyyən edir. Hazırda üzərlik birbaşa narkotik bitki kimi təsnif edilməyib. Lakin tərkibindəki psixoaktiv alkaloidlər səbəbindən CM-nin 234-235-ci maddələri üzrə məsuliyyət yarana bilər. Bu isə hüquqi qeyri-müəyyənlik və vətəndaşların yanlış məlumatlandırılması riskini artırır”.

Ellada Bayramova

Hüquqşünasın sözlərinə görə, tibbi və elmi istifadəyə nəzarəti təmin edən mexanizmlər olsa da, ənənəvi xalq təbabəti kontekstində aydın tənzimləmə mövcud deyil:

“Azərbaycan bir sıra beynəlxalq hüquqi aktlara qoşulub. 1961-ci il Narkotik Vasitələr haqqında Vahid Konvensiya narkotik vasitələrin istehsalı və dövriyyəsinə nəzarət öhdəliyi yaradır. 1971-ci il Psixotrop Maddələr Konvensiyası psixoaktiv maddələrin nəzarət altına alınmasını nəzərdə tutur. Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 8-ci maddəsi şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququnu qoruyur. 2003-cü il UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrsin Qorunması Konvensiyası isə ənənəvi və mədəni praktikaların müdafiəsini nəzərdə tutur. Bu sənədlər psixoaktiv maddələrin elmi və tibbi məqsədlərlə istifadəsinin nəzarət altında saxlanmasını, eyni zamanda mədəni və ənənəvi istifadə ilə bağlı hüquqi balansın qorunmasını tələb edir.

Üzərlik bir çox bölgələrdə xalq təbabəti və mədəni ritual elementi kimi istifadə olunur. Hüquqi qiymətləndirmə zamanı ənənəvi tibbi istifadənin qorunması, sağlamlıq üçün riskli dozalara yol verilməməsi, mədəni irsin müdafiəsi və qanunsuz dövriyyə ilə ənənəvi istifadənin dəqiq fərqləndirilməsi nəzərə alınmalıdır”.

Ellada Bayramova qeyd edib ki, vətəndaşlar üçün əsas risklər xarici ölkələrdə fərqli hüquqi tənzimləmələrin tətbiqi və sosial şəbəkələrdə psixoaktiv maddələrlə bağlı paylaşımların hüquqi məsuliyyət doğura bilməsidir:

“Qanunvericilikdə psixoaktiv maddələrlə bağlı ümumi normalar mövcud olsa da, üzərliklə bağlı açıq təsnifatın olmaması hüquqi qeyri-müəyyənlik yaradır. Nəticə etibarilə, üzərlik məsələsi hüquqi, tibbi, mədəni və beynəlxalq standartlar baxımından kompleks yanaşma tələb edir. Mövcud qanunvericilikdə boşluqların aradan qaldırılması, nəzarət mexanizmlərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması, ənənəvi və tibbi istifadəyə dair hüquqi çərçivənin dəqiqləşdirilməsi, vətəndaşların məlumatlandırılması zəruridir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 23 Fevral 2026 13:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri