Icma.az
close
up
RU
Həyatın oyunu... Gələcəyimiz yaşlı insanlara qalacaq

Həyatın oyunu... Gələcəyimiz yaşlı insanlara qalacaq

Icma.az xəbər verir, News24 saytına əsaslanaraq.

“Əhali göstəricilərində yaşlı insanların çoxalması, gənclərin azalması ciddi problemdir, Problem həllini tapmadıqca, ölkəmizdə demoqrafik vəziyyət qarşıdakı illərdə dərinləşə bilər”. 

Bu fikirləri “Sherg.az"a açıqlamasında sosioloq Mətanət Məmmədova bildirdi. 

Xatırladaq ki, Milli Məclisin ötən iclasında deputat Fazil Mustafa ölkədə yaşlı əhalinin sayının artdığını, gənclərin sayınınsa azalmaqda olduğunu deyib. Deputat təklif edib ki, uşaqların doğumuna görə birdəfəlik müavinətin miqdarı artırılmalıdır:

 “Uşaqların doğumuna görə birdəfəlik müavinət artırılıb. Amma kateqoriyaları bir az ayırmaq lazımdır. İşsiz, imkanı olmayan şəxslər üçün eyni standart, doğulan uşağa görə 500 manatın verilməsi ədalətli sayılmır. Biz demoqrafik siyasətlə bağlı stimullaşdırıcı addım atmırıq. Yaşlı əhalinin sayının azalması doğum faizinin aşağı düşməsinə görədir. Hamiləlik və doğuma görə vəsaitin artırılması vacibdir”. 

Sosioloq Mətanət Məmmədova da qeyd edilənlərlə razılaşdığını bildirdi:   

- Bəli, əhali arasında yaşlı insanların sayı artmaqdadır, gənclərin sayı isə azalmaqda.   Qarşıdakı illərdə bu nisbət daha da dərinləşə bilər. Bu da əsasən doğum faizinin aşağı düşməsinə görədir. Doğum faizi aşağı düşürsə, təbii olaraq yaşlı insanların sayı artmış olur. Bu, qanunauyğun prosesdir. Doğum səviyyəsinin aşağı düşməsi, məntiqi yanaşma ilə gələcəkdə yaşlı insanların sayının çox olacağı ehtimalını artırır.  Bu isə demoqrafik vəziyyətə də mənfi təsirini göstərəcək. Hazırda Azərbaycan ailəsi 3 (ana, ata 1 övlad), çox az hallarda 4 (ata, ana, 2 övlad), təsadüfi hallarda isə 5 nəfərdən (ata, ana, 3 övlad) ibarətdir. Qadınlar çox nadir hallarda 3-cü övlad dünyaya gətirir. Müasir ailələr, ümumiyyətlə, 1 uşaqla kifayətlənirlər. Bunu da məhz sosial-iqtisadi amillərlə, maddi çətinlik, işsizlik, evsizlik problemi ilə əlaqələndirirlər. Bu problemlər dərindən təhlil olunmalı və həqiqəti hansı dərəcədə əks etdirdiyi dəqiq öyrənilməlidir. İşlə təminat var, məşğulluq faizi filan qədərdir, deməklə, problemin üzərini örtmək, yaxşı bir şey vəd etmir. Əgər biz həqiqətən də gələcəkdə demoqrafik problemlə üzləşmək istəmiriksə, problemlər zamanında həll edilməlidir. 

Sosioloq qeyd etdi ki, əhali nisbətinin tənzimlənməsi üçün əsaslı işlər həyata keçirilməli, sosial layihələr icra olunmalıdır: 

- Rusiyada doğum faizinin aşağı olması bir müddət əvvəl bu ölkənin parlamentində müzakirəyə çıxarıldı. Deputatlar təklif etdilər ki, yeni doğulanlar üçün əlavə ödənişlər tətbiq edilsin, hətta evlənməyənlər, subay gənclər cərimələnsin. Düzdür, bunun kəskin reaksiyalara səbəb olacağı da deyildi, amma ən azından problem müzakirəyə çıxarılıb. Ölkəmizdə demoqrafik vəziyyət pis deyil. Amma doğum faizinin aşağı düşdüyü, ailə tərkiblərinin azaldığı faktdır. Hazırda yeni qurulan ailələrdə 1 uşaqla kifayətlənirlərsə,  60-70 ildən sonra yaşlı insanların sayı ilə gənclərin sayı arasında kəskin fərq özünü göstərəcək.  Normal halda əhali tərkibində gənclər çoxluq təşkil etməlidir. Doğum faizi normaldırsa, bu, məhz belə olur. Amma hansı ölkədə ki evliliklərin sayı, doğum faizi aşağı düşür, orada getdikcə yaşlı insanların sayı artır. Cins tərkibi problemi də var. Selektiv abortlar daha bir təhlükədir. Qız uşaqlarının arzu edilməməsi, oğlan uşaqlarına üstünlük verilməsi, gələcəkdə yaşlı insanlar arasında kəskin cins fərqi yaradacaq. Kişilərin sayı çox olacaqsa, bu da evlənmə məsələsində ciddi problem yaradacaq. Oğlanlar,  bu gedişlə, evlənməyə qız tapmayacaqlar. Evlilik sayı azalacaq, deməli. Disbalans evlilik və bundan irəli gələrək də doğum faizinin aşağı düşməsinə gətirib çıxaracaq. Selektiv abortlar sosial həyatın başqa sahələrində mənfi təzahürlər yaradır. Necə ola bilər ki, məsələn, bir çox sahələrdə yalnız kişilər çalışsın, qadın gözə dəyməsin?!. Cəmiyyətdə qadın-kişi sayı balanslı olduqda həyat rəvan şəkildə davam edir.  Əksi isə tarazılığın pozulması deməkdir.  Tarazlıq pozulmuş cəmiyyət müsbət ola bilməz. Ona görə də bu təhlükələr nəzərə alınmaqla aztəminatlı ailələr üçün sosial paket siyasəti işlənməli, evliliklərinin sayının artmasına yönələn tədbirlər həyata keçirilməlidir. Məsələn, yeni evlənənlərin mənzilə sahib olmaları üçün güzəştlər tətbiq edilməlidir. Hazırda  gənclərin əsas problemi evsizlikdir. 

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 06 Dekabr 2024 00:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri