Həyəcan Təbili: Azərbaycanda iqlim riskləri hansı səbəblərdən artıb?

"Bu rəqəmlərin rəsmi şəxslərdən biri tərəfindən səsləndirilməsi məsələnin kifayət qədər ciddi olduğunu göstərir. Xüsusilə, yağışlı günlərin dəfələrlə artması, yağıntının miqdarının çoxalması, quraqlığın 6 dəfə artması, su ehtiyatlarının isə 30% azalması artıq reallıqdır. Bu barədə mənim müxtəlif məqalə və yazılarımda, eyni zamanda müsahibələrimdə dəfələrlə məlumat vermişəm və bu, artıq günümüzün reallığıdır".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında ekoloq Sadiq Həsənov deyib.
"Ekologiya və Təbii Sərvətlər nazirinin müavini Umayra Tağıyeva bu məsələləri qabardırsa, deməli, artıq həyəcan təbili çalınmalıdır və təcili tədbirlərin görülməsi zərurəti ortaya çıxır.Ən maraqlı məlumatlardan biri odur ki, artıq quraqlıq günlərinin, yəni temperaturu 30 dərəcədən yuxarı olan günlərin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə 18% artıb. Eyni zamanda, leysan yağışlarının da sayı dəfələrlə çoxalıb. Bu, artıq ciddi rəqəmlərdir".
O bildirib ki, yağıntıların sayı və intensivliyi 6 dəfədən çox artıb:
"Hətta daşqınların sayının artması Göyçay kimi əvvəllər daşqına meyilli olmayan rayonlarda da müşahidə olunur. Bu da onu göstərir ki, iqlimdə baş verən kəskin dəyişikliklər artıq ölkəmizə çatıb və təsirini göstərməkdə davam edir.
Əgər biz bura Xəzər dənizinin səviyyəsinin azalmasını da əlavə etsək, vəziyyətin nə dərəcədə ağır olduğunu görə bilərik.
Burada əsas məsələ odur ki, artıq hökumət tərəfindən erkən xəbərdarlıq sistemləri tətbiq edilməli, su ehtiyatlarının idarə olunması sistemi təkmilləşdirilməlidir. Yağış suyundan səmərəli istifadə üçün mexanizmlər düşünülməlidir. Çünki yağış suyu, əslində, içməli sudur".
Ekoloq deyib ki, əgər hava təmizdirsə, normal halda bu suyu birbaşa içmək mümkündür:
"Sadəcə, havanın çirklənməsi səbəbindən onun mexaniki və kimyəvi filtrasiyadan keçirilməsinə ehtiyac yaranır. Bu da çətin proses deyil. Yağış suyunu bir anbarda toplamaqla, orada mexaniki təmizləmədən və sonradan az miqdarda xlor əlavə etməklə dezinfeksiya edərək istifadəyə yararlı hala gətirmək mümkündür.Hətta belə təmizlənmiş su içməli su kimi də yararlıdır. Çünki onun pH səviyyəsi 7-dən yuxarı olur və bilirik ki, içməli su üçün pH səviyyəsinin 7-dən yuxarı olması qəbul edilən normadır. Əgər pH aşağı olarsa, turşuluq səviyyəsi artır və belə su artıq istifadəyə yararsız olur.Eyni zamanda, su ehtiyatlarına qənaət edilməlidir. Xüsusilə, bu, avtomobil yuyucu məntəqələrdə və sənaye müəssisələrində təmin olunmalıdır. Bəzi müəssisələr və yuyucu məntəqələr suyu həddindən artıq israf edirlər.
İtkilərin azaldılması da vacibdir. Xüsusilə, içməli su itkiləri hazırda 35–38 faiz təşkil edir".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az