Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Hindistan Pakistan: Su qıtlığı qarşıdurmanı artırır

Hindistan Pakistan: Su qıtlığı qarşıdurmanı artırır

Icma.az, Xalq qazeti saytına istinadən bildirir.

Nüvə gücləri olan Hindistan və Pakistan arasında gərginlik

2025-ci ilin aprel ayının sonlarında yenidən alovlandı və Hind çayında su ehtiyatları ilə bağlı uzun müddət davam edən mübahisənin yeni münaqişəyə səbəb olub-olmayacağı ilə bağlı suallar doğurdu. Bu, Hindistanın Cammu və Kəşmirdəki terror aktından sonra 1960-cı il Hind Su Müqaviləsinin (IWT) dayandırıldığını elan etməsindən sonra baş verir.

Xatırladaq ki, Dünya Bankının vasitəçiliyi ilə Hind Suları Müqaviləsi Hind çayının və onun qollarının sularının iki ölkə arasında bölüşdürülməsini tənzimləyir. Müqaviləyə əsasən, Hindistan üç şərq çayının (Ravi, Sutlej, Beas) sularına və Pakistan üç qərb çayının (Hind, Jelum, Çenab) sularına nəzarət etmək hüququ əldə etdi. İki ölkə arasında çoxsaylı münaqişələrə və böhranlara baxmayaraq, müqavilə transsərhəd su mübahisələrinin sülh yolu ilə həllinin bir neçə uğurlu nümunəsindən biri hesab edilən altı onillikdən çox müddət ərzində qüvvədə qaldı. Bununla belə, bu illər ərzində əsasən Hindistanın qərb çaylarında hidroelektrik layihələri tikməsi ilə bağlı fikir ayrılıqları olmuşdu ki, Pakistan da kənd təsərrüfatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən su axınının azalmasından ehtiyat edərək, aşağı axın ölkəsi kimi bundan narahatlığını bildirir.

Hindistanın 2025-ci ilin aprelində müqaviləni dayandırması iki ölkənin münasibətləri tarixində görünməmiş bir addım oldu. Yeni Dehli bu addımın Pakistanın “sərhədyanı terrorizmə” verdiyi dəstəyə cavab olduğunu, su problemini birbaşa təhlükəsizlik və terrorizm məsələləri ilə əlaqələndirdiyini, bunun əvvəllər qarşısını aldığını söylədi. Buna cavab olaraq Pakistan sərt ifadələrlə çıxış edərək, Hindistanın Pakistan üçün nəzərdə tutulan suları bağlamaq və ya yönləndirmək cəhdini “müharibə aktı” adlandırdı.

Su hər iki ölkə üçün, xüsusən də kənd təsərrüfatı Hind çayına əsaslanan Pakistan üçün kritik bir mənbədir. Artan əhali, buzlaqlara təsir edən iqlim dəyişikliyi (Hind çayının mənbəyi) və zəif su idarəçiliyi ilə su təhlükəsizliyi getdikcə daha vacib məsələyə çevrilir. Bununla belə, ekspertlər su böhranının iki nüvə dövləti arasında genişmiqyaslı müharibəyə səbəb olub-olmayacağı ilə bağlı eyni proqnozları səsləndirmilər. Bəzi mütəxəssislərin sözlərinə görə, su müqaviləsinin dayandırılmasına baxmayaraq, Hindistanın Pakistana su təchizatını tamamilə kəsmək üçün təcili infrastrukturu yoxdur, xüsusən də müqavilənin böyük su anbarlarının tikintisini məhdudlaşdırdığı qərb çayları boyunca bu addımı atmaq imkanlarına malik deyil. Belə infrastrukturun qurulması əhəmiyyətli vaxt və investisiya tələb edir, eyni zamanda, seysmik cəhətdən aktiv bölgələrdə Hindistanın özü üçün risklər yarada bilər.

Bundan başqa, iki nüvə dövləti arasında tammiqyaslı hərbi münaqişə hər iki tərəf və bütövlükdə region üçün fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər və bu da ciddi çəkindirici rol oynayır. Eyni zamanda, iqlim dəyişikliyi ilə kəskinləşən su mübahisələri Pakistanda mövcud gərginliyi, iqtisadi qeyri-sabitliyi və sosial narazılığı gücləndirə bilər, potensial olaraq ümumi qeyri-sabitliyə töhfə verə bilər və lokal atışma və ya böhran riskini artıra bilər. Lakin böyük müharibənin yeganə və ya birbaşa səbəbi ola bilməz. Münaqişə çox güman ki, terrorizm, ərazi mübahisələri (xüsusilə Kəşmirlə bağlı) və ümumi geosiyasi gərginlik də daxil olmaqla, amillərin birləşməsindən qaynaqlana bilər.

Hindistanın Hind Suları Müqaviləsini dayandırması narahatedici bir hadisə olsa və ölkələr arasında münasibətlərdə gərginliyi artırsa da, çəkindirici faktor və texniki məhdudiyyətlər səbəbindən ənənəvi mənada açıq şəkildə “su müharibəsi” qısa müddətdə mümkün olmayan ssenari olaraq qalır. Bununla belə, su məsələləri, xüsusilə Hindistan və Pakistanın üzləşdiyi daha geniş mübahisələr və problemlər kontekstində əsas gərginlik mənbəyi və böhranlar üçün potensial katalizator olmaqda davam edəcək. Su ehtiyatlarının idarə edilməsi və bu sahədə gərginliyin azaldılması yollarının tapılması regional sabitlik üçün kritik olaraq qalır.

S.ELAY
XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 Aprel 2025 10:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see295

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see281

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see277

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see276

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see274

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see266

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see256

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see252

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see234

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see224

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see222

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see214

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see211

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see210

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see207

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see207

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see205

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see195

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri