Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Hindistan Pakistan: Su qıtlığı qarşıdurmanı artırır

Hindistan Pakistan: Su qıtlığı qarşıdurmanı artırır

Icma.az, Xalq qazeti saytına istinadən bildirir.

Nüvə gücləri olan Hindistan və Pakistan arasında gərginlik

2025-ci ilin aprel ayının sonlarında yenidən alovlandı və Hind çayında su ehtiyatları ilə bağlı uzun müddət davam edən mübahisənin yeni münaqişəyə səbəb olub-olmayacağı ilə bağlı suallar doğurdu. Bu, Hindistanın Cammu və Kəşmirdəki terror aktından sonra 1960-cı il Hind Su Müqaviləsinin (IWT) dayandırıldığını elan etməsindən sonra baş verir.

Xatırladaq ki, Dünya Bankının vasitəçiliyi ilə Hind Suları Müqaviləsi Hind çayının və onun qollarının sularının iki ölkə arasında bölüşdürülməsini tənzimləyir. Müqaviləyə əsasən, Hindistan üç şərq çayının (Ravi, Sutlej, Beas) sularına və Pakistan üç qərb çayının (Hind, Jelum, Çenab) sularına nəzarət etmək hüququ əldə etdi. İki ölkə arasında çoxsaylı münaqişələrə və böhranlara baxmayaraq, müqavilə transsərhəd su mübahisələrinin sülh yolu ilə həllinin bir neçə uğurlu nümunəsindən biri hesab edilən altı onillikdən çox müddət ərzində qüvvədə qaldı. Bununla belə, bu illər ərzində əsasən Hindistanın qərb çaylarında hidroelektrik layihələri tikməsi ilə bağlı fikir ayrılıqları olmuşdu ki, Pakistan da kənd təsərrüfatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən su axınının azalmasından ehtiyat edərək, aşağı axın ölkəsi kimi bundan narahatlığını bildirir.

Hindistanın 2025-ci ilin aprelində müqaviləni dayandırması iki ölkənin münasibətləri tarixində görünməmiş bir addım oldu. Yeni Dehli bu addımın Pakistanın “sərhədyanı terrorizmə” verdiyi dəstəyə cavab olduğunu, su problemini birbaşa təhlükəsizlik və terrorizm məsələləri ilə əlaqələndirdiyini, bunun əvvəllər qarşısını aldığını söylədi. Buna cavab olaraq Pakistan sərt ifadələrlə çıxış edərək, Hindistanın Pakistan üçün nəzərdə tutulan suları bağlamaq və ya yönləndirmək cəhdini “müharibə aktı” adlandırdı.

Su hər iki ölkə üçün, xüsusən də kənd təsərrüfatı Hind çayına əsaslanan Pakistan üçün kritik bir mənbədir. Artan əhali, buzlaqlara təsir edən iqlim dəyişikliyi (Hind çayının mənbəyi) və zəif su idarəçiliyi ilə su təhlükəsizliyi getdikcə daha vacib məsələyə çevrilir. Bununla belə, ekspertlər su böhranının iki nüvə dövləti arasında genişmiqyaslı müharibəyə səbəb olub-olmayacağı ilə bağlı eyni proqnozları səsləndirmilər. Bəzi mütəxəssislərin sözlərinə görə, su müqaviləsinin dayandırılmasına baxmayaraq, Hindistanın Pakistana su təchizatını tamamilə kəsmək üçün təcili infrastrukturu yoxdur, xüsusən də müqavilənin böyük su anbarlarının tikintisini məhdudlaşdırdığı qərb çayları boyunca bu addımı atmaq imkanlarına malik deyil. Belə infrastrukturun qurulması əhəmiyyətli vaxt və investisiya tələb edir, eyni zamanda, seysmik cəhətdən aktiv bölgələrdə Hindistanın özü üçün risklər yarada bilər.

Bundan başqa, iki nüvə dövləti arasında tammiqyaslı hərbi münaqişə hər iki tərəf və bütövlükdə region üçün fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər və bu da ciddi çəkindirici rol oynayır. Eyni zamanda, iqlim dəyişikliyi ilə kəskinləşən su mübahisələri Pakistanda mövcud gərginliyi, iqtisadi qeyri-sabitliyi və sosial narazılığı gücləndirə bilər, potensial olaraq ümumi qeyri-sabitliyə töhfə verə bilər və lokal atışma və ya böhran riskini artıra bilər. Lakin böyük müharibənin yeganə və ya birbaşa səbəbi ola bilməz. Münaqişə çox güman ki, terrorizm, ərazi mübahisələri (xüsusilə Kəşmirlə bağlı) və ümumi geosiyasi gərginlik də daxil olmaqla, amillərin birləşməsindən qaynaqlana bilər.

Hindistanın Hind Suları Müqaviləsini dayandırması narahatedici bir hadisə olsa və ölkələr arasında münasibətlərdə gərginliyi artırsa da, çəkindirici faktor və texniki məhdudiyyətlər səbəbindən ənənəvi mənada açıq şəkildə “su müharibəsi” qısa müddətdə mümkün olmayan ssenari olaraq qalır. Bununla belə, su məsələləri, xüsusilə Hindistan və Pakistanın üzləşdiyi daha geniş mübahisələr və problemlər kontekstində əsas gərginlik mənbəyi və böhranlar üçün potensial katalizator olmaqda davam edəcək. Su ehtiyatlarının idarə edilməsi və bu sahədə gərginliyin azaldılması yollarının tapılması regional sabitlik üçün kritik olaraq qalır.

S.ELAY
XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 Aprel 2025 10:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri