Hindistan silah bazarında Rusiyanı əvəz etmək qərarına gəlib..?

...Deməli, son beş ildə dünya bazarına Rusiya silah tədarükünün 64 faiz azalması Hindistan üçün yeni imkanlar açıb. Hindistanın baş naziri Narendra Modi ölkəni təkcə iPhone deyil, həm də silah istehsal edən qlobal fabrikə çevirmək istəyir.

Hindistanın bazarı Rusiyadan götürməsi və ənənəvi müştərilərinə mərmi, raket, vertolyot və döyüş gəmiləri satması ehtimalı yüksəkdir.

SİA “The Moscow Times”ə istinadən yazır ki, Dehli ixrac strategiyasında Afrika, Cənubi Amerika və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinə diqqət yetirir.

…Hindistan silah satışının genişləndirilməsi proqramının bir hissəsi olaraq 2026-cı ilin mart ayına qədər səfirliklərində ən azı 20 yeni müdafiə attaşesi yerləşdirməyi planlaşdırır. Attaşelər artıq Əlcəzair, Mərakeş, Qayana, Tanzaniya, Argentina, Efiopiya və Kambocada yerləşir.

Bu ölkələrin bir çoxunun NATO standartlarından fərqlənən Sovet və Rusiya hərbi texnikasının uzun müddətdir alınması tarixi var.

Qeyd edilməlidir ki, Rusiya 2020-ci ildən 2024-cü ilə qədər Afrikanın ən böyük tədarükçüsü olub və idxalın 21 faizini təşkil edib.

Əlcəzair Rusiyanın ən böyük müştərilərindən biridir və silahlarının təxminən 48 faizini ondan alırdı.

Onu da qeyd edək ki, “Rosoboroneksport” Hindistanın planlarını şərh etməkdən imtina edib və onunla birgə istehsal və “Rusiyaya dost” üçüncü ölkələrə tədarüklə bağlı danışıqlara istinad edib.

Yeri gəlmişkən, Hindistanın, əgər buna uğur demək olarsa… ilk uğurlarından biri də ötən ildən Hindistanın hərbi attaşesinin yerləşdirildiyi Ermənistandır. Hindistan artıq Moskvaya arxalana bilməyəcəyini bildirən Ermənistana silah tədarükündə Rusiyanın monopoliyasını pozub.

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatlarına görə, Hindistan 2022-2024-cü illər arasında Ermənistanın idxal etdiyi silahların 43 faizini satıb.

Halbuki 2016-2018-ci illərdə bu göstərici sıfır olub.

…Artan silah ixracına cavabdeh olan Hindistan rəsmisinin sözlərinə görə, dönüş nöqtəsi Ukrayna münaqişəsi olub.

Belə ki, Qərb arsenallarından təchizat Kiyevə verilirdi, Rusiya zavodları isə öz ehtiyacları üçün sursat istehsal edirdilər.

…Və bu, tarixən Vaşinqton və Moskvaya arxalanan ölkələri, Hindistan kimi alternativlər axtarmağa vadar edib..?

“Reuters” tərəfindən görülən Hindistanın planları qlobal silahlanma zamanı xarici alıcıları cəlb etmək və maliyyələşdirmək üçün görünməmiş bir hökumət səyini təmsil edir.

Hindistan dövlətə məxsus İxrac-İdxal Bankı vasitəsilə idxal variantlarını genişləndirir.

İki Hindistan rəsmisi Reuters-ə bildirib ki, ölkələri, siyasi və ya kredit riskləri ənənəvi maliyyələşdirməyə çıxışı məhdudlaşdıra bilən müştərilərə uzunmüddətli, aşağı qiymətli kreditlər verir.

Dehli tədarükləri genişləndirməyə hazırlaşır, dörd səlahiyyətli, hücum vertolyotları kimi avadanlıqları nümayiş etdirmək arasında görüşlər təşkil etməyə başladığını söyləyib.

…Hindistan 2023-24-cü maliyyə ilində 14,8 milyard dollar dəyərində silah istehsal edib ki, bu da 2020-ci ilə nisbətən 62 faiz çoxdur.

Modi hökuməti 2029-cu ilə qədər silah və avadanlıq ixracını iki dəfə artırmağı və 6 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyib. O, satışın hazırda ölkənin hərbi ixracatının əsas hissəsini təşkil edən sursat, atıcı silah və avadanlıqlardan kənara çıxacağına ümid edir.

İki Hindistan mənbəsinə görə, Hindistan 155 mm-lik artilleriya mərmilərinin hər birini 300-400 dollara istehsal edə bilər, Avropadakı ekvivalentləri isə 3000 dollardan çox qiymətə satılır.

Əli Babayev