Icma.az
close
up
RU
Hörmüz uğrunda yeni mübarizə: ABŞ boğaza nəzarəti ələ keçirə bilər? ŞƏRH

Hörmüz uğrunda yeni mübarizə: ABŞ boğaza nəzarəti ələ keçirə bilər? ŞƏRH

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

ABŞ ilə İran arasında gərginlik son günlər daha da dərinləşib. Vaşinqtonun İrana qarşı hərbi əməliyyatları davam etdirdiyi, İranın isə cavab zərbələri endirdiyi bir vaxtda tərəflərdən itkilərlə bağlı açıqlamalar verilir.

Paralel olaraq, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazına nəzarətin Vaşinqtonun əlinə keçəcəyini və boğazdan keçən yüklərdən tranzit rüsumu alınacağını bəyan etməklə bölgədə gərginliyi daha da artıran mesajlar səsləndirib.

Maraqlıdır görəsən, bu mümkündürmü? Hörmüzə nəzarət ABŞ-ın əlinə keçə bilərmi? Turkustan.az bu sualları politoloq Tural İsmayılova ünvanladı.

Tural İsmayılov

Hörmüz boğazı qlobal enerji təhlükəsizliyinin mərkəzi nöqtəsi olaraq qalmaqdadır və ABŞ-ın bu regiondakı rolu həm hərbi, həm də siyasi baxımdan mürəkkəb dinamikaya malikdir. Birləşmiş Ştatların Hörmüz boğazı üzərində tam nəzarəti öz üzərinə götürməsi, yəni boğazın faktiki "hərbi idarəçiliyini" ələ alması texniki və strateji cəhətdən bir sıra ciddi çağırışlarla qarşılaşır.

Məsələyə hərbi aspektdən yanaşdıqda, ABŞ-ın regiondakı hərbi mövcudluğu, xüsusilə V və ya II Donanmanın imkanları istənilən vaxt boğazdan keçidləri izləməyə və lazım gəldikdə müdaxilə etməyə imkan verir. Lakin boğazın coğrafi quruluşu, qısa məsafələr və İranın "asimmetrik müharibə" taktikaları – xüsusilə kiçik sürətli qayıqlar, mina təhlükəsi və sahil-gəmi tipli raket sistemləri – ənənəvi hərbi üstünlüyü çətinləşdirir. Bu mühitdə tam nəzarət, sadəcə gəmilərin hərəkətini izləmək deyil, həm də çox yüksək riskli daimi bir hərbi blokada vəziyyəti yaradır ki, bu da regional müharibə ehtimalını eksponensial şəkildə artırır.

Siyasi baxımdan isə, belə bir addım beynəlxalq hüquq çərçivəsində "beynəlxalq boğaz" statusuna malik olan Hörmüzün sərbəst keçid prinsipi ilə ziddiyyət təşkil edərdi. ABŞ-ın birtərəfli qaydada boğazı öz nəzarətinə götürməsi onun regional müttəfiqləri ilə münasibətlərinə, eləcə də Çin və Hindistan kimi enerji ehtiyacı yüksək olan qlobal oyunçularla münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər. Belə bir ssenari enerji bazarında qiymətlərin kəskin bahalaşmasına və qlobal iqtisadi şoka səbəb ola biləcək bir qeyri-müəyyənlik yaradardı.

ABŞ-ın mövcud strategiyası, boğazı "nəzarətə götürmək"dən daha çox, "naviqasiya azadlığını təmin etmək" doktrinası üzərində qurulub. Bu, konkret bir nəzarət rejimindən daha çox, beynəlxalq koalisiyalar vasitəsilə patrul funksiyasını yerinə yetirmək və preventiv tədbirlər görmək deməkdir. Vaşinqton üçün ideal model, hərbi yükü və siyasi məsuliyyəti təkbaşına deyil, regional müttəfiqlərlə bölüşərək, Hörmüz boğazının açıq qalmasını təmin edən bir təhlükəsizlik arxitekturasıdır.

Nəticə etibarilə, ABŞ-ın hərbi resursları boğazın keçid rejiminə dominantlıq etmək üçün yetərli olsa da, bu nəzarətin formal şəkildə öz üzərinə götürülməsi daha çox hərbi risk və siyasi xərc tələb edir. Bu səbəbdən, ABŞ-ın strateji xəttinin birbaşa idarəçilikdən ziyadə, status-kvonun qorunmasına və Hörmüz boğazının bağlanmasının qarşısını almaq üçün təzyiq mexanizmlərinin saxlanılmasına yönəldiyini görmək mümkündür.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:168
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 14 İyul 2026 19:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri