İkinci tura qaldı...

Polşada prezident seçkilərində hakim koalisiyanın namizədi öndədir

Ötən həftənin sonunda Avropanın bəzi ölkələrində önəmli siyasi hadisələr baş verib. Xüsusilə, müəyyən ölkələrdə  seçkilərin keçirilməsi diqqət mərkəzində olub. Belə ki, mayın 18-də Polşada baş tutan prezident seçkiləri seçici fəallığı ilə rekord təşkil edib.

Əvvəlcə qeyd edək ki, Polşada səsvermə hüququna malik olan 29 milyonadək seçici var. Prezidentlik uğrunda 13 namizəd mübarizə aparsa da, əsas rəqiblər “Hüquq və Ədalət” partiyasının namizədi, Milli Yaddaş İnstitutunun rəhbəri Karol Navroçki və  hakim koalisiyanın dəstəklədiyi Varşava meri Rafal Trzaskovski hesab olunurdu.

Seçici fəallığı baxımından rekord göstərici...

Polşada keçirilən prezident seçkilərində seçici fəallığı rekord göstərici - 66,8 faiz təşkil edib. “Exit-poll” məlumatları da bu reallığı əks etdirir.

Əvvəlki rekord 2020-ci ildə qeydə alınıb, o zaman Polşa prezident seçkilərində seçici siyahılarında olan seçicilərin 64,51 faizi, 2015-ci ildə 48,96 faizi, 2010-cu ildə isə 54,94 faizi səs verib.

Diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, Polşada keçirilən prezident seçkilərində namizədlərdən heç biri lazımi səs çoxluğunu toplaya bilməyib. Ən çox səs toplayan iki namizəd iyunun 1-də keçiriləcək ikinci turda mübarizə aparacaq.

İfrat sağçılar kənarda qaldı

İlkin nəticələrə əsasən, Baş nazir Donald Tuskun rəhbərlik etdiyi siyasi düşərgənin namizədi, liberal-mühafizəkar Rafal Trzaskovski səslərin 30,8 faizini toplayaraq birinci yerdədir. Mühafizəkar Hüquq və Ədalət Partiyasının (PiS) namizədi Karol Navroçki isə 29,1 faiz səs toplayıb. Hər iki namizəd birinci turda mütləq əksəriyyəti əldə edə bilmədiyi üçün mübarizəni ikinci turda davam etdirəcək. Üçüncü yeri isə 15,4 faiz səslə ifrat sağçı “Konfederacya” partiyasının namizədi Slavomir Mentzen tutub.

Seçkilərdə “Tusk amili”

Hakim koalisiyanın namizədi Rafal Trzaskovskinin seçkilərin birinci turunda öndə olmasını Baş nazir Donald Tuskun siyasi nüfuzu ilə əlaqələndirmək də mümkündür. Belə ki, Tusk nəinki Polşada, bütövlükdə Avropada böyük reytinqə malik olan siyasi xadimdir. O, hələ ilk dəfə 2007-2014-cü illərdə Polşanın Baş naziri vəzifəsində çalışıb. Avropa məkanında yüksək siyasi nüfuzu sayəsində Tusk 2014-2019-cu illərdə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti postuna yüksələ bilib. Tusk 2023-cü il dekabrın 13-dən isə yenidən Polşanın Baş naziri vəzifəsini daşıyır.

Xatırladaq ki, Polşada prezident beş il müddətinə seçilir. Geniş səlahiyyətləri olan prezident ölkəni yalnız xaricdə təmsil etmir, həm də xarici siyasətə təsir edir, Baş naziri və hökumət üzvlərini təyin edir, həmçinin müharibə vəziyyətində Silahlı Qüvvələrin Baş Komandanı funksiyasını yerinə yetirir.

N. BAYRAMLI