İllik faizlərin yüksəkliyi əhalini kredit kartı istifadəsindən çəkindirir AÇIQLAMA

Əhalinin kredit kartlarına marağının azalmasının konkret səbəblərini üzə çıxarmaq üçün xüsusi sorğuların keçirilməsinə ehtiyac var

Banklar və “Azərpoçt” MMC sistemləri üzrə iyun ayının sonunda dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı ötən aya nəzərən 181 min ədəd artaraq 20 milyon 642 min ədəd təşkil edib.

Mərkəzi Bankdan verilən məlumata görə, keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 14.1% artıb. Ödəniş kartlarında debet kartlarının sayı 17.1% artıb, kredit kartlarının sayı isə 6.9% azalıb.

Ödəniş kartlarının artması nağdsız ödənişlərin həcminə müsbət təsir göstərib. Belə ki, ay ərzində ölkədaxili nağdsız əməliyyatların həcmi keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 38.3% artıb.

2025-ci ilin iyun ayı ərzində kartlar vasitəsilə həyata keçirilən ölkədaxili nağdsız ödənişlərin həcmi 8,438.7 mln. manat təşkil edib.

İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elşən Bağırzadə Sherg.az-a bildirib ki, əhalinin kredit kartlarına marağının azalmasının konkret səbəblərini üzə çıxarmaq üçün xüsusi sorğuların keçirilməsinə ehtiyac var:

“Biz indiki şəraitdə ancaq ehtimal olan səbəblərdən danışa bilərik. Bu baxımdan ilk sırada kredit kartlarının illik faizlərinin Azərbaycanda nisbətən yüksək olmasını qeyd edə bilərik. Bu əhalini kredit kartı istifadəsindən çəkindirən başlıca səbə ola bilər. Digər tərəfdən sonra illər iqtisadi artım tempindəki yavaşlamalar əhalini daha çox qənaət etməyə və risqdən yayınmaya sövq edə bilər. Alternativ ödəmə mexanizmlərinin yayılması da buna təsir göstərə bilər. Məsələn bunlar arasında "indi al, hissə-hissə ödə" kimi mexanizmlər Azərbaycanda da geniş yayılıb. Bankların kredit siyasətindəki sərtləşmələri də buna səbəb ola bilər. Belə ki, Mərkəzi Bank tənzimləmələri və risqlərə qarşı tələbləri sərtləşdirdikcə, banklar da riskli müştərilərə kredit kartları verməkdən çəkinə bilərlər. Başqa texniki səbəblər də ola bilər. Ancaq düşünürəm ki, bu qeyd etdiyim səbəblər daha əhəmiyyətlidir. Ümumiyyətlə bankların istehlakı deyil, istehsalı kreditləşdirməsi daha prioritet olmalıdır. Çalışmaq lazımdır ki, kreditlər daha çox ölkə iqtisadiyyatının yerli istehsal hesabına böyüməsinə xidmət etsin. Bu, daha dayanıqlı iqtisadiyyat və daha dayanıqlı maliyyə və bank sistemi üçün əsas strateji məsələdir”.