İnklüzivliyə texnoloji töhfə Jest dili tətbiqi hazırlanır

Rəsmi rəqəmlərə görə, Azərbaycanda eşitmə məhdudiyyətli 12 500-dən çox şəxs yaşayır. Onların qarşılaşdığı əsas çətinliklərdən biri vahid işarə dili (jest dili) lüğətinin olmamasıdır. Bu problemi aradan qaldırmaq məqsədilə 2019-cu ildə “Nar”ın sosial məsuliyyət strategiyası çərçivəsində “Karlara Dəstək” İctimai Birliyi ilə birgə jestdili.az adlı elektron işarə dili lüğəti istifadəyə verildi. Hazırda bu təşəbbüs daha bir addım irəli aparılır – ADA Universiteti, ADA Universiteti Fondu, “Nar”, bp və onun tərəfdaşlarının dəstəyi ilə jest dili mobil tətbiqi hazırlanır.

Bu təşəbbüs Prezident İlham Əliyevin bu yaxınlarda təsdiqlədiyi və Azərbaycan işarət dilini rəsmi ünsiyyət vasitəsi kimi tanıyan Qanunla da uyğunlaşır. Belə bir dövrdə tətbiqin hazırlanması ölkədə inklüzivliyin inkişafı istiqamətində əhəmiyyətli bir addım sayılır. Bəs yeni tətbiq hansı imkanları təqdim edəcək və hazırda işlər hansı mərhələdədir? Bu suallara cavab tapmaq üçün layihə üzərində çalışan komanda ilə görüşdük.

Layihənin məzmun hissəsini həyata keçirən “Karlara Dəstək” İctimai Birliyinin sədri Kamran Abasov bildirir ki, ölkədə ilk dəfə olaraq vahid işarə dili bazasının yaradılması məhz “Nar”ın dəstəyi ilə mümkün olub: “Bu təşəbbüs eşitmə və nitq məhdudiyyətli şəxslərin informasiya əldə etmə imkanlarını genişləndirmək və onların cəmiyyətə daha fəal inteqrasiyasını təmin etmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Hazırda tətbiq vasitəsilə bu lüğətin gündəlik istifadəyə inteqrasiyası hədəflənir”.

ADA Universitetinin mühəndislik fakültəsinin müəllimi və jest dili tətbiqinin hazırlanması üzrə layihə rəhbəri Nurəddin Sədili isə vurğulayıb ki, tətbiq, həm funksionallıq, həm də öyrənmə metodu baxımından effektiv bir vasitə olacaq: “Bu sistem xarici dilləri öyrənmək üçün istifadə olunan Duolingo kimi platformalara bənzəyir. Tətbiqdə 500-ə yaxın söz, 18 bölmə və 1000-ə yaxın səhifə var. Məqsədimiz elə bir rəqəmsal öyrənmə mühiti yaratmaqdır ki, eşitmə məhdudiyyətli şəxslər, onların ailələri və bu dili öyrənmək istəyən istənilən şəxs heç bir kənar kömək olmadan jest dilini mənimsəyə bilsin”.

Layihənin texniki tərəfinə nəzarət edən Amir Adamov bildirib ki, tətbiqin şəkil və video məzmunu üzrə çəkiliş və montaj işləri artıq tamamlanıb: “Hazırda tətbiqin proqramlaşdırma mərhələsi və son testləri aparılır. Məqsədimiz istifadəçi dostu, çevik və əlçatan bir platforma təqdim etməkdir. Gələcək mərhələlərdə isə bu tətbiq peşə öyrədilməsi və ixtisas yönümlü jest dili modullarını da əhatə edə bilər”.

“Nar”ın İctimaiyyətlə əlaqələr və korporativ ünsiyyət departamentinin direktoru Hökümə Kərimova isə bildirib ki, şirkətin sosial layihələrə yanaşması hər zaman bərabərlik və empatiya üzərində qurulub: “Biz texnologiyanı yalnız rahatlıq vasitəsi deyil, həm də sosial bərabərlik yaratmaq üçün bir alət hesab edirik. Jest dili tətbiqinə verdiyimiz dəstək, məhz bu yanaşmanın davamıdır. Layihə bizim üçün həm texnoloji yenilik, həm də cəmiyyətin hər bir üzvü üçün daha inklüziv bir gələcəyin qurulmasına töhfədir”.

Sosial layihələrə mütəmadi olaraq dəstək göstərən bp şirkətinin xarici kommunikasiyalar üzrə regional rəhbəri Tamam Bayatlı bildirib ki, bu cür təşəbbüslər inklüziv cəmiyyət quruculuğunu sürətləndirmək imkanı olan tərəflərin səylərini bir araya gətirmək üçün çox vacibdir. “Biz böyük məmnuniyyətlə bu təşəbbüsə qoşularaq inklüziv cəmiyyətin formalaşmasına dəstək verən onlarla digər layihəmizdə olduğu kimi səylərimizi eyni məqsədlə tərəfdaşlarımızla birləşdirmək istəmişik. Bu məqsəd hamı üçün bərabər imkanların yaradılması, cəmiyyətin bütün üzvləri üçün istər təlim və təhsil, istərsə də digər inteqrasiya vasitələrinin əlçatan olmasını təmin etməyə xidmət edir”.

Bəli, inklüziv cəmiyyət qurmaqdan danışırıqsa, bu, yalnız eşitmə məhdudiyyətli şəxslərin deyil, cəmiyyətin hər bir üzvünün məsuliyyətidir. İşarə dilini öyrənməyi əlçatan və rahat edən bu tətbiq isə yaxın vaxtlarda istifadəyə veriləcək.

Məqalənin sonunda bu layihənin həyata keçirilməsinə dəstək göstərən “Nar”, ADA Universiteti, ADA Universiteti Fondu, bp və onun tərəfdaşlarına təşəkkürümüzü bildiririk. Onların dəstəyi bu təşəbbüsün gerçəyə çevrilməsində əvəzsiz rol oynayıb. Eyni zamanda, digər şirkət və təşkilatları da bu sosial önəmli təşəbbüsə dəstək olmağa və daha inklüziv cəmiyyətin qurulması istiqamətində birgə addım atmağa dəvət edirik.