İnsanlar getdikcə daha qısa ömür sürürlər...

Avropada gözlənilən ömür uzunluğunun artım tempi 2011-ci ildən bəri əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.

SİA-nın məlumatına görə, Earth.com xəbər verir ki, Şərqi İngiltərə Universitetinin (UEA) araşdırması pis pəhriz, aşağı fiziki fəaliyyət, piylənmə və COVID-19 pandemiyasını bu tendensiyanın əsas amilləri kimi göstərir.

Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, daha uzun yaşamaq əvəzinə indi bir çox insan daha erkən ölümlə üz-üzədir. Günün videosu UEA-nın Norviç Tibb Məktəbindən professor Nik Stil, “XX əsrdə səhiyyə və tibb sahəsindəki irəliləyişlər Avropada gözlənilən ömür uzunluğunun ildən-ilə artması demək idi. Amma bu, artıq belə deyil”,- deyib.

...1990-cı ildən 2011-ci ilə qədər ürək-damar xəstəliklərindən ölüm hallarının azalması Avropada gözlənilən ömür müddətini durmadan artırıb. Lakin araşdırma 2011-2019-cu illər arasında irəliləyişin dayandığını, çünki piylənmə, hipertoniya və yüksək xolesterin kimi əsas risk faktorları Avropanın demək olar ki, hər bir ölkəsində ya yüksəldi, ya da yaxşılaşmasını dayandırdı.

...Biz aşkar etdik ki, ürək-damar xəstəliklərindən ölüm 2011-2019-cu illər arasında gözlənilən ömür artımını saxlayan əsas amildir və COVID-19 pandemiyası 2019-2021-ci illər arasında gözlənilən ömür artımını saxlayan əsas amildir.

Bunu da Nik Stil deyir.

Tədqiqatçılar hipertoniya və yüksək xolesterol üçün təkmilləşdirilmiş müalicələrin qeyri-sağlam həyat tərzinin təsirlərini kompensasiya etmədiyini aşkar ediblər. Mütəxəssislər hökumətlər qətiyyətli addımlar atmasa, insanların daha gənc yaşlarda ölməyə başlaya biləcəyindən narahatdırlar. Tədqiq olunan 19 Avropa ölkəsindən İngiltərə 2011-ci ildən bəri gözlənilən ömür artımında ən kəskin azalma göstərib. Bu tendensiya Böyük Britaniyanın qalan hissəsi üçün də xarakterikdir.

...Əksinə, bəzi ölkələr, o cümlədən Norveç, İslandiya, İsveç, Danimarka və Belçika daha ümidverici nəticələr göstərib. ...İnsanların uzunmüddətli sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün piylənmə, pis pəhriz və aşağı fiziki fəaliyyət də daxil olmaqla əsas sağlamlıq risklərini azaltmaq üçün daha güclü dövlət siyasətlərinə ehtiyac var.

Tədqiqat göstərir ki, gözlənilən ömür uzunluğunun artırılması hələ də mümkündür.

...Bir çox ölkələrdə yaşlı insanların gözlənilən ömür uzunluğu hələ də yaxşılaşır və bu da onu göstərir ki, biz uzunömürlülüyün təbii həddinə hələ çatmamışıq, - deyə alim bildirib.

Gənclər arasında erkən ölümün qarşısının alınması isə ölümün azaldılması üçün böyük potensial təklif edir. Tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər ki, pəhriz, fiziki fəaliyyət və piylənmədə dəyişiklikləri prioritetləşdirən koordinasiya edilmiş ictimai səhiyyə tədbirləri, gözlənilən ömür uzunluğunun yuxarı əyrisini bərpa etməyə kömək edə bilər.

Əks halda, Avropanın gənc nəsilləri özlərindən əvvəlkilərdən daha qısa ömür sürmək riski ilə üzləşirlər.

Nazlı Almuradova