İnternet sürəti 2 dəfə artdı

İnformasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi

Regionlar Bakını da geridə qoydu

Elvin Abbasov: “Azərbaycan dünya reytinqində yüksəldi, bu, texniki deyil, strateji nailiyyətdir”

Son dövrlər Azərbaycanda rəqəmsal infrastrukturun təkmilləşdirilməsi və genişzolaqlı internet xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılması sahəsində atılan addımlar öz nəticəsini verməkdədir. 

Həyata keçirilən genişmiqyaslı rəqəmsal islahatlar və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının (İKT) inkişafına yönəlik dövlət siyasəti ölkənin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmağa başlayıb. 2025-ci ilin iyun ayı üzrə “Speedtest Global Index” tərəfindən açıqlanan son məlumatlar da bu istiqamətdə əldə olunan real nailiyyətləri təsdiqləyir.

Azərbaycan sabit genişzolaqlı internetin orta sürətinə görə 152 ölkə arasında 83-cü yerə yüksəlib. Bu göstərici may ayı ilə müqayisədə 4 pillə irəliləyiş deməkdir. Ölkədə orta internet sürəti 81,36 MB/s təşkil edir ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə qeydə alınmış 39,87 MB/s göstəricisindən demək olar ki, 2 dəfə çoxdur. Bu dinamika internet xidmətlərinin əlçatanlığı və keyfiyyətində baş verən ciddi inkişafın əyani göstəricisidir.

Sabit genişzolaqlı internetin sürətinə görə ötən ay birinci yeri Sinqapur (393,15 MB/S), axırıncı yeri isə Suriya (3,19 MB/S) tutub.

Azərbaycan iyunda mobil internetin sürətinə görə isə may ayına nisbətən 2 pillə irəliləyərək 72,52 MB/S sürətlə 103 ölkə arasında 55-ci olub.

Mobil internetin sürətinə görə birinci yeri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (546,14 MB/S), sonuncu yeri isə Boliviya (13,92 MB/S) tutub.

Hesabat ayında Bakı şəhərinin sabit genişzolaqlı internetin sürətinə görə mövqeyi əvvəlki aya nisbətən sabit qalaraq 196 şəhər arasında 78,78 MB/S sürətlə 115-ci yerdə qərarlaşıb.

Şəhərlərin sabit genişzolaqlı internet üzrə reytinqinə Lion (347,52 MB/S) başçılıq edib. Sonuncu pillədə Hələb (2,55 MB/S) qərarlaşıb.

Azərbaycan paytaxtı ötən ay mobil internetin sürətinə görə isə əvvəlki aya nisbətən 3 pillə geriləyərək 88,2 MB/S sürətlə 150 şəhər arasında 87-ci olub.

Şəhərlər arasında mobil internetin sürətinə görə birinci yeri Ər-Rayyan (561,48 MB/S), sonuncu yeri La Paz (Boliviya) (10,76 MB/S) tutub.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu dinamika Azərbaycanın rəqəmsal transformasiya sahəsində atdığı mühüm addımların əyani nəticəsidir. Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı, elektron hökumət xidmətlərinin genişləndirilməsi, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələrinin həyata keçirilməsi ölkədə yüksəkkeyfiyyətli və sürətli internetə olan tələbatı daha da artırıb. Bu səbəbdən, infrastrukturun modernləşdirilməsi və genişzolaqlı internetin ölkə üzrə əlçatanlığının təmin edilməsi hökumət üçün strateji prioritetlərdən birinə çevrilib.

Xüsusilə bölgələrdə fiber-optik şəbəkələrin genişləndirilməsi, “Açıq İnternet” təşəbbüslərinin dəstəklənməsi və operatorlar arasında rəqabətli mühitin təşviqi bu artımı stimullaşdıran əsas faktorlar sırasındadır. Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi və “Aztelekom” kimi əsas infrastruktur operatorları tərəfindən son illərdə icra edilən layihələr nəticəsində kənd və qəsəbələrdə də yüksək sürətli internetin tətbiqi mümkün olub. Bu da həm sosial xidmətlərə çıxış, həm də təhsil və biznes imkanlarının genişlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın regionda rəqəmsal mərkəzə çevrilməsi hədəfi də bu istiqamətdə aparılan işlərə əlavə təkan verir. Ölkə son illərdə beynəlxalq internet magistral xətlərinin modernləşdirilməsi və regionlararası data mərkəzlərinin yaradılması istiqamətində mühüm layihələrə start verib. 2024-cü ildə istifadəyə verilmiş yeni beynəlxalq trafik mübadilə nöqtələri və məlumat ötürülməsi sistemləri Azərbaycanın internet infrastrukturunun daha dayanıqlı və müasir olmasına şərait yaradıb.

Bir sözlə, “Speedtest Global Index”in göstəriciləri təkcə statistik irəliləyiş deyil, həm də Azərbaycanın rəqəmsal gələcəyə doğru inamla irəlilədiyini göstərən mühüm göstəricidir. İnternet sürətindəki bu yüksəliş rəqəmsallaşma prosesində yeni mərhələnin başlandığını və ölkənin bu sahədə qlobal trendlərə sürətlə inteqrasiya etdiyini göstərir.

Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının sədri Elvin Abbasov Sherg.az-a bildirib ki, son bir ildə Azərbaycanda genişzolaqlı internetin sürətində baş verən 104 faizlik artım ölkənin rəqəmsal inkişaf sahəsində atdığı strateji addımların uğurlu nəticəsidir.

Azərbaycanda genişzolaqlı internet sürətinin artmasında regionaların ciddi payı olduğunu vurğulayan Assosiasiya sədri qeyd edib ki, bu da aparılan infrastruktur layihələri, o cümlədən, “Onlayn Azərbaycan” layihəsi ilə bağlıdır. O bildirib ki, digər ölkələrdə region və şəhərlər arasında fərqin hiss olunduğu müşahidə olunsa da, məhz bu layihənin nəticəsi olaraq ölkəmizdə region və mərkəzi şəhərlər arasında “rəqəmsal uçurum”un aradan qaldırıldığını görürük: