İqtisadi durğunluq, işsizlik, inflyasiya: Mertsin Almaniyasını daha nə gözləyir? Kaspi nin ŞƏRHİ

Ziddiyyətli hərəkətlər Almaniya Kansleri Fridrix Mertsin reytinqinin çökməsinə səbəb olub. Yüz gündən sonra alman seçicilərinin yalnız 30%-i onun hökumət başçısı kimi işindən razıdır. Bu, Mertsin sələfləri ilə müqayisədə eyni dövr üçün ən aşağı göstərici sayılır.

Yüz gün öncə Fridrix Mertsin kanslerliyi rəsmiləşəndə Almaniya tarixində yeni bir səhifə açılacağını proqnoz edənlər artıq yanıldıqlarını etiraf edirlər. Hökumət başçısının ilk 100 gününü adətən "bal ayı" adlandırırlar. Bu dövr başa çatsa da, vətəndaşlar daha yaxşı dəyişikliklər hiss etmədilər. Yüz günün mənzərəsi belədir: iqtisadi durğunluq, artan işsizlik, inflyasiya.

Oxu.Az mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir.

İqtisadi gerilik

Bu ilin ilk altı ayında Almaniya xarici ticarətdə sürəti itirir. Düzdür, ixracatçı ölkə kimi liderliyini saxlayır, lakin Çin və ABŞ bazarında itkilər bu üstünlüyün gələcəkdə darala biləcəyini göstərir. Xristian-Demokrat İttifaqının (CDU) lideri Fridrix Mertsin kansler seçilməsi postmerkel dövrünün zəif koordinasiyalı siyasətindən sonra Almaniyanın Avropa İttifaqında liderlik iddiasını bərpa etməyə yönəlmiş strategiyanın işarəsi kimi qiymətləndirilirdi. Lakin belə olmadı. Üç partiyanın - Xristian Demokratik İttifaqı (XDİ), Xristian Sosial İttifaqı (XSİ) və Almaniya Sosial Demokrat Partiyasının (ASDP) nümayəndələri tərəfindən bu posta irəli sürüldüyü andan problemlər yaşayan Mertsin reytinqi rekord səviyyədə aşağı düşüb. İş o yerə çatıb ki, qara-qırmızı hökumətin mövcudluğu yüzgünlük həddə çatmadan faktiki olaraq sual altına düşüb. Problemlər ard-arda gəlir. Merts dövlət borcunun həcmini artırmaq imkanı əldə etmək üçün Almaniya tarixində misli görünməmiş Konstitusiyanı dəyişdirmək manevrinə getməli olub. Lakin yüzmilyardlarla avro əlavə kredit Mertsə az kömək etdi, çünki onun səylərini Aİ və ABŞ arasında alovlanan ticarət müharibəsi, demək olar ki, heçə endirdi. Yay tətilinə getməzdən əvvəl hökumət, hətta 2025-ci il üçün büdcəni Bundestaqda təsdiq edə bilmədi. Kansler büdcədə yaranan boşluqları sosial xərcləri azaltmaq hesabına doldurmağa qərar verdi. Belə davam edərsə, koalision hökumət dağıla və yeni seçkilər keçirilə bilər.

Xarici siyasətdə yüz gün

Mertsin ilk yüz gündə fəaliyyətinin ağırlıq mərkəzini xarici siyasətə köçürdüyünü deyənlər də var. Onun beynəlxalq arenada ilk addımlarından biri mayda Ukraynada atəşkəsə razılıq vermək məqsədilə Rusiya dövlətinin başçısına qarşı "ultimatum" irəli sürməsi oldu. Hələlik kanslerin özünü Avropanın lideri kimi göstərmək cəhdləri daha çox nümayişkaranə və deklarativ xarakter daşıyır. Eyni zamanda, onun Qəzza sektoru ilə bağlı mövqeyinə görə İsrailə hərbi yardımı dayandırmaq barədə son qərarı XDİ və xüsusilə XSİ sıralarında tənqidlə qarşılanıb. Bir sıra nəşrlər Mertsi Kiyevlə hərbi sahədə əməkdaşlığını nəzərə alaraq, ikili standartlarda günahlandırırlar. Nəticədə, ziddiyyətli hərəkətlər onun reytinqinin çökməsinə səbəb olub. Bu gün alman seçicilərinin yalnız 30%-i onun hökumət başçısı kimi işindən razıdır. KİV xatırladıb ki, yüz gündən sonra Şoltsda bu göstərici 43%, Angela Merkeldə isə 65% təşkil edirdi. Almanların 60%-i hökumətdən narazıdır, onun fəaliyyətini yalnız 27% bəyənir ki, bu da iyul ayındakı 44% narazı və 37% razı olanlarla müqayisədə əhəmiyyətli pisləşmədir.

"Kansler heç bir sözünü tutmadı"

"Kleine Zeitung" nəşri yazır ki, Merts bir çox seçki vədini yerinə yetirə bilməyib:

"Daha az miqrant, daha çox iqtisadi artım, daha qənaətli, lakin yenə də etibarlı sosial sistem, mükəmməl infrastruktur - hamısı da yeni borclanma olmadan. Kansler bunların, demək olar ki, heç birini hələ reallaşdıra bilmədi və ya reallaşdırmaq istəmədi. Əlimizdə yalnız Şoltsun və Angela Merkelin ilk yüz günündən daha çox geridə qalan pis şəxsi rəqəmlər var".

Şolts hökuməti ilə paralellik aparan "Neue Zürcher Zeitung" islahatların yetərsiz qaldığını yazıb: "Hökumətin iqtidarda keçirdiyi yüz gündən sonra qonaqlıq artıq bitdi. Qara-qırmızı ittifaq əslində əlindəkini qorumağa çalışan bir qorxaq kimi davranır. Bir zamanlar var olan islahat istəyindən isə demək olar ki, əsər qalmayıb. Hökumət sosial dövləti kiçiltmək əvəzinə, getdikcə çürüyən bir sistemi möhkəmlədir və nəhəng bir borc dağı yaradır. İqtisadiyyatı canlandıracaq addımlar atmaq əvəzinə, subsidiyalarla onu keyləşdirir".

"Siyasi intiharın şah əsəri"

"The Spectator" ilk 100 gündən ən çox AfD-nin qazanclı çıxdığını vurğulayır:

"Sadəcə siyasi bacarıqsızlığa şahid olmuruq, eyni zamanda demokratiyanın populistlərə qızıl nimçədə təqdim edilməsini də izləyirik - özü də müdafiə edildiyi zənn edilərək. Merts mühafizəkarların etibarlılığını yenidən təsis edəcək xilaskar kimi ortaya çıxmışdı. Amma bunun əvəzinə iqtidar illüziyası uğruna prinsiplərindən imtina etməyə hazır, onurğasız başqa bir siyasətçi olduğu anlaşıldı. Bu, ilk 100 gün bir uğursuzluq deyil, daha təhlükəli bir şeydir: hökumət fəaliyyəti qiyafəsində səhnələşdirilmiş bir siyasi intiharın şah əsəri. AfD-yə buraxsaq, bundan yaxşı bir əsər ortaya çıxara bilməzdi".

Beləliklə, Fridrix Mertsin kanslerliyi ilə Almaniyada və Aİ-də yeni bir dövrün başlandığını söyləmək artıq mümkün deyil. Onun rəhbərliyi altında Berlin həm iqtisadi, həm də geosiyasi baxımdan Aİ-nin əsas güc mərkəzinə çevrilmək iddiasını itirmək üzrədir.