Icma.az
close
up
RU
Menu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

İranla ABŞ razılaşa bilmədi Müharibə sülhdən daha yaxındır

İranla ABŞ razılaşa bilmədi Müharibə sülhdən daha yaxındır

Unikal.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

İslamabadda keçirilən İran-ABŞ danışıqları razılaşma olmadan başa çatıb.

Tərəflərdən heç biri bağlı qapılar arxasında nələrin müzakirə olunduğu barədə ətraflı məlumat verməyib. Lakin onlara yaxın mənbələrin sözlərindən və X hesablarındakı paylaşımlarından demək olar ki, eyni fikir ayrılıqlarının davam etdiyi görünür.

Əsas fikir ayrılıqları uranın zənginləşdirilməsi və Hörmüz boğazı ilə bağlıdır:

- İran öz ərazisində minimum zənginləşdirmənin olmasının vacibliyini deyir, lakin ABŞ zənginləşdirmənin sıfıra çatmalı olduğunu bildirir.

400 kiloqramlıq yüksək zənginləşdirilmiş uranın ölkədən çıxarılması ilə bağlı da fikir ayrılıqları var. Danışıqların əvvəlki mərhələsində (40 günlük müharibədən əvvəl) İran nüvə bombası hazırlamaq üçün istifadə riskini aradan qaldırmaq üçün bu uranı durulaşdırmağa razılıq vermişdi, lakin amerikalılar bütün bu ehtiyatların İrandan çıxarılmalı olduğunu bildirirlər. 12 günlük müharibə zamanı Amerika bombardmançıları bu ehtiyatları bunker partladan bombalarla məhv etməyə çalışdılar, lakin onları məhv edə bilmədilər. 40 günlük müharibədə də bunu edə bilmədilər. Hətta iddia olunur ki, Amerika hərbi təyyarələrinin İsfahan ətrafında eniş əməliyyatı bu resursları boşaltmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu, lakin onlar uğursuz oldu.

- Əvvəllər Hörmüz boğazı mübahisəsi yox idi, lakin İran 40 günlük müharibə zamanı boğazı bağlamaqla və nəqliyyata nəzarət etməklə bu boğazı ən azı indiyə qədər özü üçün bir alətə çevirdi. İran deyir ki, Hörmüz boğazının hüquqi sistemi dəyişdirilməli və oradan keçən gəmilər boğazın hər iki tərəfində yerləşən İran və Omana rüsum ödəməlidir. Lakin ABŞ bunu da qəbul etmir.

- İran regiondakı bütün müharibələrə son qoymaq istəyir. Yəni bütün müqavimət qüvvələrinə, xüsusən də Livandakı "Hizbullah"a hücumlara son qoyulmalıdır. Lakin ABŞ bunu rədd edir və İranla sülh əldə olunsa belə, İsrailin Livana hücumlarının davam edəcəyini bildirir. 

- Hər iki tərəf sanksiyaların qaldırılması prinsipi ilə razılaşır, ancaq onun metodu və vaxtı ilə bağlı fikir ayrılıqları var.

Görünür, yuxarıda qeyd olunan üç məsələ - nüvə, Hörmüz boğazı və sülhün hərtərəfliliyi - fikir ayrılığının əsas nöqtələridir.

Danışıqların bitməsi müharibənin başlanğıcı deməkdir?

Tərəflər danışıqlarda razılığa gəlməsə də, bu, danışıqların tamamilə uğursuz olması demək deyil. Bəzən danışıqların dayandırılması və ya fasilə verilməsi danışıqların bir hissəsi ola bilər. Reallıq budur ki, həm ABŞ, həm də İran, hər biri öz baxış bucağından və maraqlarından razılığa ehtiyac duyur, eyni zamanda maksimum güzəştlər əldə etmək və qarşılığında minimum güzəştlər etmək istəyirlər.

Buna görə də, yaxın günlərdə vasitəçilərin danışıqları davam etdirmək üçün İran və ABŞ nümayəndələrini yenidən bir araya gətirməsi mümkündür. Lakin əsas məqam odur ki, fikir ayrılığı məsələləri üzrə tərəflər böyük inadkarlıq göstərirlər. Bu, mümkün vasitəçilik yolu ilə orta bir yol və qarşılıqlı məqbul yollar tapılmadığı halda yenidən danışıqlar aparılacağı təqdirdə işi daha da çətinləşdirir.

Hazırda müharibə sülhdən daha yaxındır, çünki proseslər yalnız "müvəqqəti atəşkəs" mərhələsindədir və danışıqlar nəticə verməyib. Müharibənin yenidən 14 günlük atəşkəsdən daha tez başlamasının şahidi ola bilərik, lakin eyni zamanda, danışıqların bərpa edilməsi ehtimalı istisna deyil. Buna görə də, aşağıdakı üç variant və onların nəticələri müzakirə predmetidir:

- Müharibə başlayarsa, onun intensivliyi daha böyük olacaq. Ehtimal ki, müharibə infrastruktura, İrana, ABŞ-nin Cənubi Fars körfəzindəki müttəfiqlərinə və İsrailə strateji dağıntı ilə ciddi təsir göstərəcək.

- Müharibə davam etməzsə, lakin razılaşma əldə edilməzsə, "müharibə yoxdursa, sülh də yoxdur" vəziyyəti İran iqtisadiyyatına ciddi zərər verəcək. İran hələ də Hörmüz boğazına nəzarət edəcək və sanksiyaların bəzi təsirlərini ondan gəlir əldə etməklə kompensasiya etməyə çalışacaq. Lakin Hörmüz boğazı böhran ocağı olaraq qalacaq və hətta gələcəkdə İrana qarşı birgə fəaliyyət üçün qlobal konsensusa səbəb ola bilər.

- Əgər razılaşma əldə olunarsa, bütün dünya, xüsusən də İran faydalanacaq. İranın razılaşmadan nə qədər faydalanacağı razılaşmanın şərtlərindən asılı olacaq.

Hər iki tərəf öz xeyrinə razılaşma istəyir

Çox açıq səbəblərdən İran razılaşma axtarır. Daxili təzyiq altında olan və İrana qarşı mənasız müharibəyə başlamaqda ittiham olunan Trampın özü və respublikaçılar da diplomatik razılaşma ilə qələbə elan etməyə və 7 aydan az müddət qalmış konqres seçkilərinə diqqət yetirməyə can atırlar. Təbii ki, ərəb ölkələrinin müharibəni davam etdirmək üçün möhkəmliyi yoxdur. Dünya başqasının müharibəsinin iqtisadi bədəlini ödəmək istəmir.

İranla ABŞ arasında razılaşmanın olmamasından məmnun qalan yeganə tərəf həmişə İranın beynəlxalq səviyyədə təcrid olunmasını istəyən İsraildir.

Netanyahu əvvəllər Obama və Baydenə İrana qarşı müharibə planı təqdim etmişdi. Hətta Trampın birinci prezidentliyi müddətində onu İrana qarşı müharibəyə getməyə təşviq edirdi, lakin təxminən 40 gün əvvələ qədər ABŞ-nin rəğbətini qazana bilməmişdi.

İsrailin ABŞ-ni İranla hərbi qarşıdurmaya cəlb etmək üçün illərdir davam edən səyləri nəticə verdiyindən, İsrail üçün üstünlük verilən seçim müharibəni İranı neytrallaşdırana qədər davam etdirməkdir.

Onlar üçün bu, "mövcudluq müharibəsi" hesab olunur və buna görə də İsrail strateqləri hesab edirlər ki, bir çox itkilərə baxmayaraq, bu müharibənin nəticəsi İranın neytrallaşdırılması olmalıdır.

Tarixi reallıqlara və İranın daxili potensialına əsaslanaraq, onlar bilirlər ki, İran daxili sabitliyə və inkişafa nail olduqda regional gücə - tarixin müəyyən bir mərhələsində qlobal gücə çevrilib. Yaxın Şərqdə belə bir güc mərkəzinin mövcudluğu, hətta orada İslam Respublikasından başqa bir hökumət qurulsa belə, İsrail üçün heç bir şəkildə arzuolunan deyil. Buna görə də, uzunmüddətli perspektivdə İrandan gələn təhlükə aradan qaldırılmalıdır və dünyanın aparıcı supergücünün İranla müharibəyə girməsindən daha yaxşı fürsət ola bilməz.

İsrailin məqsədi ya İranı vətəndaş müharibəsinə qərq olsa belə, artıq dayana bilməyəcəyi nöqtəyə qədər məhv etmək, ya da ideal olaraq parçalamaqdır. İranla ABŞ arasında münasibətlərin normallaşdırılmasını, sanksiyaların qaldırılmasını və İrana xarici investisiyaların qoyulmasını əhatə edən hər hansı bir razılaşma İsrailin bu strateji məqsədinə ziddir. Buna görə də, heç bir razılaşmanın olmamasından məmnun olan və ABŞ-nin İrana qarşı müharibəsinin davam etməsini üstün tutan yeganə ölkə İsraildir.

Ağarza Elçinoğlu


Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://unikal.az
archiveBu xəbər 13 Aprel 2026 11:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see356

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see328

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see322

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see297

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see287

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see262

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see244

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see232

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see227

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see223

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see222

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see221

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see219

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see217

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see213

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see200

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see183

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri