Icma.az
close
up
RU
İslamda orqan bağışlamaq savabdır, yoxsa günah? İlahiyyatçıdan açıqlama

İslamda orqan bağışlamaq savabdır, yoxsa günah? İlahiyyatçıdan açıqlama

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Bu gün tibbin inkişafı sayəsində orqan transplantasiyası minlərlə insanın həyatını xilas edir. Lakin bu proses çox zaman təkcə tibbi deyil, həm də hüquqi və dini baxımdan ciddi müzakirələrə səbəb olur. Dünyada bəzi ölkələrdə vətəndaşların orqanlarını ölümündən sonra bağışlaması avtomatik qəbul edilir, bəzi yerlərdə isə bu, yalnız şəxsən razılıq verildikdə mümkündür. 

•  İcazəli ölkələr: İspaniya, Belçika, Fransa, Avstriya kimi ölkələrdə vətəndaşlar xüsusi şəkildə imtina etmədikcə orqan donorları sayılırlar (opt-out sistemi).

•  Məhdud icazəli ölkələr: ABŞ, Böyük Britaniya, Türkiyə kimi ölkələrdə isə yalnız şəxsin sağlığında icazə verməsi ilə mümkündür (opt-in sistemi).

•  Qadağan olunan və ya ciddi məhdudiyyət qoyulan ölkələr: Misal üçün, Səudiyyə Ərəbistanı, İran və bəzi digər ölkələrdə dini və hüquqi çərçivələrə görə orqan bağışlanmasına müəyyən məhdudiyyətlər var.

İslamda insanın ölümündən sonra orqanlarını bağışlaması necə qiymətləndirilir?Ölümündən sonra orqanlarını bağışlamaq istəyən bir müsəlman bunu şəriətə uyğun şəkildə necə edə bilər?

Bu barədə Moderator.az-a danışan ilahiyyatçı Tural İrfan qeyd edir  ki, Quranın vəhy məntiqinə və islami meyarlara görə bir insanı yaşatmaq yaxud yaşamasına vəsilə olmaq bütün insanlığı yaşatmaq deməkdir:

“Bir insanı da öldürmək yaxud ölümünə şərait yaratmaq bütün bəşəriyyəti öldürmək deməkdir. Ona görə vəfat etmiş insanın ya sağlığında, öz vəsiyyətinə ya da varislərinin izninə əsasən orqanları başqa insana köçürülə bilər. Xurafatçı və mühafizəkar təriqətlərin fikri önəmli deyil, əsas Qurandır.

Böyük filosof, tibb alimi İbn Sina öz zamanında meyitləri yarıb təcrübə apararkən onu kafir adlandırıb, hətta öldürmək də istəyiblər. Amma o gizli şəkildə bunu edərək insan anatomiyasını, orqan köçürülmə imkanlarını təcrübə edib, öyrənib. Bu gün də vaxtilə ona kafir deyən müsəlmanlar onun  həmin təcrübədən qazandığı tibbi biliklərdən istifadə edirlər. Demək elmin və tibbin düşməni din yox, cəhalət və cahillərdir”.

İlahiyyatçı diqqətə çatdırıb ki, sağlam orqanlarını ehtiyacı olan xəstələrə bağışlamaq istəyən müsəlmanlar sağlığında vəsiyyət etməli, bunu rəsmiləşdirməlidir:

“ Əgər buna fürsət olmayıbsa onların varisi, oğlu, qızı, nəvəsi bununla bağlı icazə verə bilər. Orqan transplantasiyası haram deyil, sadəcə onu icazəsiz, meyiti təhqir etmək niyyəti ilə götürmək qadağan və haramdır. Tutaq ki, Uhud savaşında Peyğəmbərin əmisi Həmzəni şəhid etdikdən sonra Yezidin nənəsi Hind onun ürəyini, ciyərini çıxardıb parçalayıb boyunbağı düzəldərək boynuna asmışdı. Bu artıq meyitin orqanlarını təhqir mənasında götürməkdir ki, qadağandır. Amma xoş niyyətlə, digər insanın həyatda qalması naminə icazə ilə götürmək mümkündür”

T.İrfan onu da əlavə edib ki, İslama görə insanın öldükdən sonra bədəni onun ehtiramını qorumaq üçün toxunulmazdır:

 “Onsuz da torpağın altında  insanın daxili orqanlarını qısa müddət ərzində həşəratlar məhv edir. Odur ki, həşəratlara nəsib olmaqdansa, bir insanın həyatda qalmasına vəsilə olması daha məqsədəuyğundur. İslamda hökmlər zaman, şərait, dövr, məkan və ehtiyaclara görə dəyişə bilir. Eyni zamanda , həmin insanın orqanları fasiq, kafir və zalım adam üçün götürülürsə, bu yolverilməzdir. Hətta vəsiyyət etmiş olsa da belə, yaxınları izn vermiş olsa da belə insanlıq əleyhinə cinayətlərə yol vermiş, yer üzündə fəsad törədən adamlara orqan bağışlamaq doğru qəbul edilmir.

Eyni zamanda, orqanı pulla satmaq olmaz. Çünki bu artıq yardım və humanizm yox, alverdir. Təmənnasız edildiyi təqdirdə icazəlidir”.

Mehin Mehmanqızı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:337
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2025 17:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri