İsrail Həmas razılaşması çətin ki, davamlı sülh bərqərar etsin Ekspert

Qəzza zolağında İsrail və radikal Fələstinin HƏMAS hərəkatı arasında əldə olunan atəşkəs razılaşması çətin ki, uzunmüddətli sülh gətirsin, çünki o, Fələstin-İsrail münaqişəsinin səbəblərini həll etmir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu fikri mətbuatına açıqlamasında beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert və "Prince of Songkhla" Universitetinin Sülh Araşdırmaları İnstitutunun müəllimi Rüstəm Vansu deyib.

“Bu saziş Fələstin-İsrail münaqişəsinin əsas səbəblərini aradan qaldırmasa, uzunmüddətli sülhə nail olmaq şansları zəifdir. O, torpaq hüququ, Qüdsün statusu, fələstinli qaçqınların geri qayıtmaq hüquqları, hər iki xalqın suverenliyi və təhlükəsizliyi ilə bağlı mübahisələrə əsaslanır. Bu mübahisəli məsələlər atəşkəs sazişlərinin əksəriyyətində həll edilməmiş qalır və bu, uzunmüddətli həll yollarından çox, dərhal gərginliyin aradan qaldırılmasına diqqət yetirir”, - deyib.

“Digər problem iki tərəf arasında dərin inamsızlıqdır. Həm HƏMAS, həm də İsrail bir-birini əvvəlki razılaşmaları pozmaqda ittiham edir və bu, tez-tez atəşkəs rejiminin pozulmasına səbəb olur. Davamlı sülhə nail olmaq üçün etimad, şəffaflıq yaratmaq və xüsusilə də əhalinin blokadadan əziyyət çəkdiyi Qəzzada humanitar problemlərin həlli mexanizmləri olmalıdır.

Regional və beynəlxalq gündəmlər sülh prosesini daha da çətinləşdirir. Misir və Qətər kimi ölkələr tez-tez iki tərəf arasında vasitəçi kimi çıxış edirlər, lakin onların bu işə qarışması onların geosiyasi maraqları ilə diktə olunur.

Bu arada, ərəb-İsrail münasibətlərinin normallaşması istiqamətində daha geniş tendensiyalar və dünya güclərinin, o cümlədən ABŞ və İranın təsiri şəraitdən asılı olaraq sülh səylərini ya dəstəkləyə, ya da zəiflədə bilər”, - deyə o qeyd edib.

Vansu vurğulayıb ki, İsrail və HƏMAS arasında qalıcı sülh daha çox şey tələb edir, yəni inklüziv danışıqlar və hərtərəfli həll yolları vasitəsilə münaqişənin əsas səbəblərini həll etmək. “Bu istiqamətdə addımlar atılmadan belə razılaşmalar kövrək olacaq və yalnız müvəqqəti rahatlıq gətirəcək. Hər iki tərəf zorakılıq dövriyyəsini qırmaq və öz xalqları üçün davamlı gələcəyi təmin edəcək konstruktiv dialoq və etimad quruculuğu tədbirləri yolları aramalıdırlar”, - deyə ekspert əlavə edib.

Qadir, Bizimyol.info