Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

İstanbulun fəthi: II Mehmetin mürşidi olan azərbaycanlı…

İstanbulun fəthi: II Mehmetin mürşidi olan azərbaycanlı…

Axar.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

29 may 1453-cü il İstanbulun fəthidir.

II Mehmet onun hüzurunda diz çöküb “Məni də öz sıralarınıza al” deyir.

Onu dinləyən müəllimi Ağ Şəmsəddin bildirir: “Sən dövlət işlərini tələb olunduğu kimi yerinə yetirməyə və sultanlığı idarə etməyə borclusan; sən buna cavabdehsən. Sən mənim xəlvətimə girsən, dünyanın halları pozulacaq. Sən fateh olmalısan!”

***

İstanbulun fəthi Osmanlı ordusunun və Fateh Sultan Mehmetin əzmkar mübarizəsi sayəsində baş verib. “İkinci Roma” kimi tanınan Konstantinopolun fəth edilib türk şəhəri elan edilməsi dünya tarixinin ən önəmli hadisələrindən biridir.

Bu qələbədə əslən azərbaycanlı olan, “Ağ Şəmsəddin” adı ilə tarixə düşən Məhəmməd bin Həmzənin də rolu olub. Yetişdirdiyi əsgərlər - başda Ulabatlu Həsən olmaqla - son ana qədər Fatehin yanında olub, eyni zamanda, onun nəsihət və məsləhətləri də Sultana ruh verib.

Fateh Sultan Mehmetin ən çоx inаndığı, ən çоx sеvdiyi bir insаn olan Аğ Şəmsəddinin Аzərbаycаn türkü оlmаsını Türkiyənin bütün tаrixçiləri təsdiq еdir. Dünyаdа şöhrət qаzаnmış məşhur “Türklərin аltun kitаbı”nın müəllifi, görkəmli türk tаrixçisi Rаfiq Özdək yаzır: “Аğ Şəmsəddinin аtаsı Həmzə аzərbаycаnlı filоsоf Şəhаbəddin Sührəvərdi sоyundаndır”. (“Türklərin аltun kitаbı”, 3-cü cild, səh 472. Tərcümаn təsisiləri, İstanbul, 1990).

Hilmi Ziya Ülkən, V.A. Qordlevski, Zakir Məmmədov, Malik Mahmudov, Matthev Kapsteyn və adlarını yaza biləcəyim onlarla tədqiqatçı Şəhabəddin Yəhya Sührəvərdinin Azərbaycan türkü olduğunu qeyd ediblər.

Məhəmməd bin Həmzə haqda rəvayət edilir ki, ruhani kir və pasları təmizləməkdə mahir, zahid, saç və saqqalları qar kimi ağarmış, Yəzd şəhərindəki parlaq işıqlar kimi üzü ətrafındakılara işıq saçan bir insan olduğu üçün müəllimi Hacı Bayram Vəli tərəfindən ona Ağ Şəmsəddin və Ağ Şeyx rütbələri verilmişdir.

İstanbulun fəthinə böyük təkan verən bir məktubu sizlərə təqdim edirəm. Bu məktub İstanbulun mühasirəsi zaman aprel ayının sonu Sultana gəlib çatır. Elə bir anda ki, İstanbulun mühasirəsi özünün ən böhranlı məqamında idi. Hətta ordudakı sərkərdələr də fikir ayrılığına düşmüşdülər və mühasirənin əbəs olduğunu düşünürdülər.

Ağ Şəmsəddin Sultana mühasirəni davam etdirməyi, ruhdan düşməməyi məsləhət görürdü. Ağ Şəmsəddin hökmdarı inandırmağa çalışırdı ki, qələbə yaxındadır və bu həssas məqamda təşəbbüsü əldən vermək olmaz.

“Mənə qəribə bir hal üz verdi. Qəmli bir halda oturmuşdum. Seyidlərin sultanı Cəfəri-Sadiq həzrətlərinin mənəvi işarəti nəticəsində Quran açdım (istixarə etdim). Kədərli halda bir az Quran oxuyub yatdım, yuxuda indiyə kimi misli görünməmiş lütf və müjdələrə layiq oldum və təsəlli tapdım. Bunlar sənə boş söz kimi görünməsin. Lazm olanı et. Söylədiklərimin hamısı səni sevdiyimə görədir”, - Ağ Şeyx məktubda bildirir.

Sonda Ağ Şəmsəddin yazır: “Bu ilin Cəmadiyələvvəl ayının 20-də səhər qalaya hücum edin. O gün şəhər fəth ediləcək və İstanbuldan əzan səsləri ucalacaq”.

Fateh dərhal qoşuna hazırlıq əmri verdi və Ağ Şəmsəddinin dediyi gün İstanbula hücuma başladı. İstanbul səhər saat 8-də fəth edildi.

Fateh Sultan Mehmet şəhərə həmin gün günorta saatlarında ağ atın belində Topqapı istiqamətindən daxil olub, Ayasofyaya doğru irəliləyirdi. İstanbulun fəthinin mənəvi atası hesab edilən Ağ Şəmsəddin də Fatehin yanında idi. Bizanslılar Ağ Şəmsəddini Sultan Mehmet hesab edərək, ona gül dəstələri verirdilər. O isə gənc Fatehi göstərərək:

- Sultan budur, gülləri ona verin, - deyirdi.

Fatehsə bildirirdi:

- Sultan mənəm, ancaq İstanbulun fəthinin mənəvi atası odur.

Fateh İstanbulun fəthindən sonra Müqəddəs Sofya məbədində xütbə edir, sonra minbərdən enərək Ağ Şəmsəddinin imaməti ilə fəthin ilk cümə namazını qıldırır.

Ağ Şəmsəddin fəthdən sonra Sultanın israrına baxmayaraq, İstanbulda qalmaq istəməyərək, Göynükə çəkilir və 16 fevral 1459-cu ildə, 70 yaşında vəfat edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:279
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 29 May 2025 20:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri