Kişilər niyə iş tapa bilmir? Səbəb bu imiş

Bu gün Azərbaycanda rəsmi olaraq 117 mindən çox kişi işsizdir. 2025-ci il fevral ayının 1-i vəziyyətinə Dövlət Məşğulluq Agentliyinin yerli qurumlarında qeydiyyata alınmış işsiz şəxslərin sayı 225,6 min nəfər olub. Onların 48,0  faizini (108,3 min nəfər) qadınlar, 52%-ni kişilər (117,3 min nəfər) təşkil edib. İşsizlikdən sığorta ödənişinin orta aylıq məbləği 441,4 manat olub. Bəs nə üçün ölkədə kişilər iş tapmaqda çətinlik çəkir? Nə üçün qadınlar kişilərə nisbətən daha tez  iş tapır? 

Bu barədə  Moderator.az-a danışan sosioloq Üzeyir Şəfiyev  qeyd edib, Azərbaycanda hər il əmək bazarına təqribən yüz min işçi qüvvəsi daxil olur:

“Əmək bazarı yeni çağrışlara ,tələblərə uyğun işçi qüvvəsi tələb edir. Bu baxımdan  rəqabətəqabliyyətlilik əmək bazarı üçün əsas prioritetdir. Bu baxımdan istər qadınlar, istər kişilər əmək bazarının çağrışlarına uyğun hər daim özünü təkmilləşdirməlidir. Cəmiyyətimiz hələ ki, kişi mərkəzli cəmiyyət olduğu üçün ailənin maliyə yükü daha çox kişi üzərindədir. Bu baxımdan kişilər daha çox yüksək məvacibli iş yerləri istəyirlər. Qadınlar bizim cəmiyyətdə uzun müddət idi ki, əsasən evdar qadın statusunda idi. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra qadınlar iqtisadi fəal kütləyə çevrilərək məşğul əhaliyə dönüşməkdədir. Qadınlar işləməyə təkcə iqtisadi təminat kimi deyil, evdar qadından məşğul statusuna nail olmaq, həyat tərzində dəyişiklik fürsəti kimi də yanaşırlar.  Odur ki,qadınlar üçün işləmək təkcə iqtisadi aslılıqdan qurtarmaq anlamı deyil, həm də həyat tərzlərini dəyişmək fürsəti olduğundan bir sıra hallarda əməkhaqqının məbləği və işin xarakteri məna kəsb etmir. Kişilər  isə ailənin maliyə yükünü çəkdiyi üçün yüksək təminatlı iş marağında olur”.

 Sosioloq  əlavə edib ki, son zamanlar qızlar arasında təhsil alanların sayının artması və əmək bazarı tələblərinə cavab verən ixtisaslara yiyələnməsi  də bu tendensiyaya  təsir edən amillərdəndir:

“Son illər qadınlar üçün qadağan olunan iş sahələrin sayının 674-dən 204-endirilməsi də qadınların məşğulluğu üçün əlavə imkanlar açdı . Eyni zamanda , qadınlar arasında məşğul əhalinin saldosunun artması həm də qadınların məşğulluğa marağının zamanın çağrışı ilə, kütləvi trend, tendensiya ilə ,cəmiyyətimizdə düşücə transformasiyası ilə bağlıdır. Bu fonda Azərbaycanda ailənin məzmununda və strukturunda da dəyişmə meyilləri baş verməkdədir. Əfsuslar olsun ki,bir sıra hallarda baş verən bu təbəddülatları, yeni reallıqları bəzi qadınlar adekvat dəyərləndirmir, eqoist, hedonist(zövqə düşkün) həyata meyillənir,  iş həyatı ilə ailə həyatını paralel apara bilmir,bu da boşanmaların artan statistikasında özünü göstərir. Unutmamalıyıq ki, ailə cəmiyyəti sosial animiyalardan xilas edir, cəmiyyətin təhlükəsizliyinin təminatçısıdır”.

Mehin Mehmanqızı