“KOB un böyüməsini ləngidən əsas məsələ institusional mühitin qeyri rəqabətliliyidir” İQTİSADÇI

"Azərbaycanda kiçik və orta biznesin (KOB) inkişafında müşahidə olunan ləngimənin kökündə təkcə maliyyə çatışmazlığı və ya sahibkarlıq təcrübəsinin azlığı dayanır. Əsas problemi formalaşdıran amil institusional mühitin hələ də tam rəqabətli və proqnozlaşdırıla bilən səviyyəyə çatmamasıdır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Asif İbrahimov deyib.

Onun sözlərinə görə, iqtisadiyyatın ümumi idarəetmə çərçivəsi, bazara giriş imkanları, şəffaflıq, stimullaşdırıcı mexanizmlər və hüquqi sabitlik KOB-lar üçün yetərincə optimal deyil: "Bir çox hallarda kiçik sahibkar bazara daxil olduqdan sonra genişlənmək üçün zəruri olan sahələrə - tenderlərin şəffaflığı, torpaq resurslarına çıxış, icazələr sistemi, lisenziyalar və uzunmüddətli maliyyələşmə - bərabər şəkildə yaxınlaşa bilmir. Bu isə iri şirkətlərlə rəqabəti çətinləşdirir və sektorun struktur olaraq böyük bizneslər tərəfindən üstünlük təşkil etməsinə gətirib çıxarır.

İkinci mühüm məsələ uzunmüddətli, münasib faizli maliyyə resurslarının çatışmazlığıdır. Bank sektorunun kredit siyasəti əsasən qısamüddətli və yüksək faizli kreditlər üzərində qurulduğundan, KOB-ların genişlənmə, modernizasiya və ixrac yönümlü fəaliyyətə keçidi gecikir. Maliyyə əlçatanlığının aşağı olması biznesin risklərini artırır və sahibkarın inkişaf planlama motivasiyasını zəiflədir. Digər problem isə insan kapitalının yetərincə ixtisaslaşmaması və biznes idarəçiliyi mədəniyyətinin zəifliyidir. KOB-ların böyük qismi innovasiya, rəqəmsallaşma, ixrac standartları və strateji idarəetmə kimi sahələrdə peşəkar kadr çatışmazlığı ilə üzləşir. Bu isə şirkətlərin dayanıqlı böyüməsini ləngidir.

Vergi və yoxlama sistemindəki inzibati yükün azalmasına baxmayaraq, sahibkarların hələ də riskdən qaçan davranışı mühüm problem olaraq qalır. Qeyri-rəsmi iqtisadiyyatın müəyyən seqmentlərdə üstünlük təşkil etməsi dürüst fəaliyyət göstərmək istəyən şirkətləri zəif rəqabət mövqeyinə salır. Bütün bunları nəzərə aldıqda demək olar ki, Azərbaycanda KOB sektorunun real inkişafı üçün əsas tələb şəffaf, rəqabətli və proqnozlaşdırıla bilən institusional mühitin daha da gücləndirilməsi, maliyyə mexanizmlərinin liberallaşdırılması və sahibkarlığın bilik əsaslı modelə keçirilməsidir. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar kiçik və orta biznesin ölkə iqtisadiyyatında daha böyük paya sahib olmasına və qeyri-neft sektorunun dayanıqlı inkişafına ciddi töhfə verə bilər".