KOBİA: Azərbaycan məhsulları premium seqmentdə öz yerini tutmaqdadır MÜSAHİBƏ

Bakı, 28 may, AZƏRTAC

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə aqrar sektorun inkişafı, ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, ixrac potensialının artırılması və regionlarda məşğulluğun genişləndirilməsi əsas müzakirə mövzuları olub. Müşavirədə aqrar istehsal və emal sahələrinin inkişafı, yeni texnologiyaların tətbiqi və kənd təsərrüfatında insan kapitalının formalaşdırılması istiqamətində qarşıya qoyulan hədəflər xüsusi diqqət çəkib.

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı-ekspert, Kiçik və Orta Biznes Agentliyinin (KOBİA) İdarə Heyəti sədrinin müşaviri Zaur Qardaşov AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb. Müsahibəni təqdim edirik:

- Aqrar istehsal və emal sahələrinin inkişafı yerli məhsulların rəqabət qabiliyyətinə və ixrac imkanlarına hansı töhfəni verə bilər?

- Aqrar-sənaye və emal sahələrinin inkişafı təbii ki, birbaşa ixrac imkanlarının genişlənməsinə təsir göstərir. Azərbaycanın aqrar məhsullarına xarici bazarlarda tələb hər zaman mövcud olub və bir çox hallarda istehsal mövcud tələbi üstələyə bilməyib. Başqa sözlə desək, məhsul olarsa, onun xarici bazarlara çıxarılması ciddi problem yaratmır. Xüsusilə nəzərə alsaq ki, Azərbaycan məhsulları keyfiyyət baxımından xarici bazarlarda yüksək qiymətləndirilir və artıq müəyyən premium seqmentdə öz yerini tutmağa başlayıb.

Son illərin müsbət tendensiyalarından biri də ixrac bazarlarının diversifikasiyasıdır. Azərbaycan məhsulları artıq yalnız ənənəvi bazarlarda deyil, yeni bazarlarda da “Azərbaycan məhsulu” kimi fərqli şəkildə tanınır və brendləşmə meyilləri güclənir. Bu isə məhsulların daha yüksək əlavə dəyərlə satılmasına imkan yaradır.

Dövlət Proqramlarında, xüsusilə bitkiçilik və ixracyönümlü digər sahələr üzrə istehsal həcminin 25-30 faiz artırılması hədəflənir. Bu da onu deməyə əsas verir ki, 2026-2030-cu illər ərzində Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracında ciddi artım müşahidə oluna bilər.

- “Made in Azerbaijan” brendinin aqrar sahədə daha da gücləndirilməsi üçün hansı addımlar vacib hesab olunur?

- “Made in Azerbaijan” brendinin aqrar sahədə daha da gücləndirilməsi üçün kompleks və ünvanlı yanaşmalara ehtiyac var. Aqrar istehsal və emal sahələrinə ayrılan investisiyalarla yanaşı, konkret ölkələrə və hədəf bazarlara fokuslanan xüsusi proqramların hazırlanması vacibdir. Uzun illərdir Azərbaycan məhsulları vahid brend altında xarici sərgilərdə təqdim olunur, ticarət evləri və nümayəndəliklər fəaliyyət göstərir. Lakin Dövlət Proqramında müəyyən edilən yeni hədəflər göstərir ki, bu istiqamətdə fəaliyyət daha da intensivləşdirilməlidir.

Xüsusilə konkret istehsalçılar üçün fərdi dəstək proqramları hazırlanmalıdır. Buraya subsidiyalar, brendləşmə və markalaşma dəstəyi, dərin emal texnologiyalarının tətbiqi, rəqəmsallaşma, təlim və ekspert dəstəyi kimi alətlər daxildir. Eyni zamanda, xarici bazarlarda həm ənənəvi, həm də rəqəmsal reklam və promo kampaniyalarının genişləndirilməsi vacibdir.

Artıq növbəti mərhələdə hədəf bazarlarda ortaq logistika infrastrukturlarının yaradılması da ön plana çıxmalıdır. Ortaq anbarlar, satış mərkəzləri və distribusiya platformaları potensial ixracatçıların istifadəsinə verilməlidir ki, Azərbaycan məhsulları xarici bazarlarda daha dayanıqlı mövqe tuta bilsin.

- Sizcə, Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə müəyyən edilən prioritetlər kənd yerlərində məşğulluğun və regionların sosial-iqtisadi inkişafının sürətlənməsinə necə təsir edəcək?

- Müşavirədə müəyyən edilən prioritetlər göstərir ki, həm bitkiçilik, həm heyvandarlıq, həm də digər aqrar istiqamətlər dövlətin diqqət mərkəzindədir. Hər sahə üzrə həm dövlət, həm də özəl investisiyaların artırılması nəzərdə tutulur və konkret məhsullar üzrə artım hədəfləri müəyyən edilib.

Hesab edirəm ki, ilk növbədə sahibkarlar bu rəqəmlərə və hədəflərə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Qarşıdakı 3-4 il üçün öz daxili inkişaf yol xəritələrini məhz bu göstəricilər əsasında formalaşdırmalıdırlar. Eyni zamanda, regionlarda fəaliyyət göstərən yerli idarəetmə orqanları da sahibkarlarla koordinasiyalı şəkildə işləməli və regional inkişaf planlarını bu prioritetlərə uyğun qurmalıdır.

Ümumilikdə, təxminən 6 milyard manata yaxın investisiyanın nəzərdə tutulması, yeni texnologiyaların tətbiqi, müasir suvarma sistemləri, rəqəmsallaşma və istehsalın intensivləşdirilməsi yaxın illərdə ciddi əmək resurslarına ehtiyac yaradacaq. Xüsusilə ali təhsilli və peşəkar kadrların rolu daha da artacaq.

Xüsusilə təqdirəlayiq məqamlardan biri də odur ki, proqramda yalnız istehsal göstəriciləri deyil, eyni zamanda, təhsil və insan kapitalı istiqamətində də ciddi hədəflər müəyyən edilib. Xaricdə təhsil almış və xarici diplomlara malik aqrar sahə mütəxəssislərinin sayının 500 nəfərə çatdırılması məqsədi qarşıya qoyulub. Hesab edirəm ki, aidiyyəti qurumlar üçün bu hədəfə nail olmaq tam realdır. Çünki son illərdə gənclər arasında aqrar sahəyə maraq əhəmiyyətli dərəcədə artır. Digər tərəfdən isə yüksək ixtisaslı aqrar mütəxəssislərə bazarda tələb kifayət qədər yüksəkdir. Bu da həm gənclərin motivasiyasını artırır, həm də aqrar sahənin gələcək inkişafı üçün dayanıqlı kadr bazasının formalaşmasına xidmət edir.

Bütün bunlar nəticə etibarilə regionlarda məşğulluğun artmasına, yeni iş yerlərinin yaranmasına və sosial-iqtisadi inkişafın sürətlənməsinə birbaşa müsbət təsir göstərəcək.

Müxbir - Vüsalə Səfərova