Icma.az
close
up
RU
Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Icma.az bildirir, Sherg.az saytına əsaslanaraq.

Ayda beynəlxalq rəqabət bir daha qızışır. NASA, 2030-cu ilə qədər Ayda nüvə reaktoru yerləşdirərək Cənub Qütbünü “girilə bilməz zona” elan etməyi planlaşdırır. 


Sherg.az xəbər verir ki, Çin və Rusiya isə oxşar layihəni 2036-cı ilə planlaşdırıb.

 “Politico”nun məlumatına görə, NASA-nın yeni rəhbəri Şon Daffi 2030-cu ilə qədər ABŞ istehsalı olan nüvə reaktorunu Ay səthinə yerləşdirməyə hazırlaşır. Daffi bu addımın ABŞ-a Ayda “girilə bilməz zona” elan etməyə imkan verəcəyini bildirir.

Bu təşəbbüs NASA-nın “Artemis” Proqramı çərçivəsində planlaşdırılan gələcək Ay bazasının eniş ərazisini qorumaq üçün vacib addım kimi qiymətləndirilir.

Lakin Ayı hədəfləyən təkcə ABŞ deyil.

May ayında Çin və Rusiya Ayda öz nüvə reaktorlarını yerləşdirmək məqsədilə əməkdaşlıq haqqında niyyət protokolu imzalayıb. Hər iki ölkə layihələrini 2036-cı ilə qədər tamamlamağı planlaşdırdığı üçün, üç super güc bu gün Ayda ilk olma yarışına girmiş vəziyyətdədir.

Bu hadisələr, ABŞ-ın kosmosda insanlı kəşflərə yönəlmiş prioritetlərinin qəfil və gözlənilməz şəkildə dəyişdiyini göstərir.

Elmi proqramlara ayrılan vəsaitlərdə azalma və NASA-ya 1961-ci ildən bu yana verilən ən aşağı büdcəyə baxmayaraq, qurum Ay araşdırmaları üçün 7 milyard dollardan çox resurs ayırıb.

Bir zamanlar Donald Trampın büdcə ixtisarları təhdidi ilə üz-üzə qalan “Artemis” proqramı artıq 2027-ci ilə qədər Ayda insan yerləşdirmək məqsədilə davam etdirilir.

Daffi verdiyi göstərişdə NASA-dan Ayda gələcək iqtisadi fəaliyyətləri dəstəkləmək üçün nüvə reaktoru yerləşdirilməsi işlərini sürətləndirməyi tələb edib.

Eyni zamanda ABŞ Nəqliyyat naziri olan Daffi, NASA-dan 2030-cu ilin sonuna qədər ən azı 100 kilovat güc hasil edə bilən reaktorun Ayda yerləşdirilməsini istəyib.

Bu miqdar orta hesabla 80 Amerika evini eyni anda enerji ilə təmin edə biləcək səviyyədədir və Ayda daimi baza üçün enerji infrastrukturunu təmin edə bilər.

Ayda davamlı varlıq yaratmaq üçün nüvə enerjisi həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki Ay hər ayın iki həftəsində tam qaranlığa qərq olur və dondurucu soyuqlara məruz qalır.

NASA-nın əməliyyatlarını qurmağı planlaşdırdığı Cənub Qütbündə Günəş heç vaxt yüksəkdən doğmur və bəzi kraterlər daimi qaranlıqda qalır. Bu isə günəş enerjisi ilə yaşamağı demək olar ki, qeyri-mümkün edir.

Lakin bu qəfil dönüşün əsas səbəbi digər super güclərin artan rəqabəti ola bilər.

Daffi “Bunu ilk edən ölkə, gələcəkdə Artemis proqramının yerləşməsinə ciddi şəkildə maneə törədə biləcək bir girilə bilməz zona elan edə bilər” deyə xəbərdarlıq edib. Bu açıqlamanın Rusiyanın və Çinin may ayında elan etdiyi Ayda nüvə reaktoru planlarına işarə etdiyi güman olunur.

Bu da göstərir ki, Ay, xüsusilə də Cənub Qütbü - yeni bir beynəlxalq kosmos yarışının mərkəzinə çevrilməkdədir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Avqust 2025 17:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri