Icma.az
close
up
RU
Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Icma.az bildirir, Sherg.az saytına əsaslanaraq.

Ayda beynəlxalq rəqabət bir daha qızışır. NASA, 2030-cu ilə qədər Ayda nüvə reaktoru yerləşdirərək Cənub Qütbünü “girilə bilməz zona” elan etməyi planlaşdırır. 


Sherg.az xəbər verir ki, Çin və Rusiya isə oxşar layihəni 2036-cı ilə planlaşdırıb.

 “Politico”nun məlumatına görə, NASA-nın yeni rəhbəri Şon Daffi 2030-cu ilə qədər ABŞ istehsalı olan nüvə reaktorunu Ay səthinə yerləşdirməyə hazırlaşır. Daffi bu addımın ABŞ-a Ayda “girilə bilməz zona” elan etməyə imkan verəcəyini bildirir.

Bu təşəbbüs NASA-nın “Artemis” Proqramı çərçivəsində planlaşdırılan gələcək Ay bazasının eniş ərazisini qorumaq üçün vacib addım kimi qiymətləndirilir.

Lakin Ayı hədəfləyən təkcə ABŞ deyil.

May ayında Çin və Rusiya Ayda öz nüvə reaktorlarını yerləşdirmək məqsədilə əməkdaşlıq haqqında niyyət protokolu imzalayıb. Hər iki ölkə layihələrini 2036-cı ilə qədər tamamlamağı planlaşdırdığı üçün, üç super güc bu gün Ayda ilk olma yarışına girmiş vəziyyətdədir.

Bu hadisələr, ABŞ-ın kosmosda insanlı kəşflərə yönəlmiş prioritetlərinin qəfil və gözlənilməz şəkildə dəyişdiyini göstərir.

Elmi proqramlara ayrılan vəsaitlərdə azalma və NASA-ya 1961-ci ildən bu yana verilən ən aşağı büdcəyə baxmayaraq, qurum Ay araşdırmaları üçün 7 milyard dollardan çox resurs ayırıb.

Bir zamanlar Donald Trampın büdcə ixtisarları təhdidi ilə üz-üzə qalan “Artemis” proqramı artıq 2027-ci ilə qədər Ayda insan yerləşdirmək məqsədilə davam etdirilir.

Daffi verdiyi göstərişdə NASA-dan Ayda gələcək iqtisadi fəaliyyətləri dəstəkləmək üçün nüvə reaktoru yerləşdirilməsi işlərini sürətləndirməyi tələb edib.

Eyni zamanda ABŞ Nəqliyyat naziri olan Daffi, NASA-dan 2030-cu ilin sonuna qədər ən azı 100 kilovat güc hasil edə bilən reaktorun Ayda yerləşdirilməsini istəyib.

Bu miqdar orta hesabla 80 Amerika evini eyni anda enerji ilə təmin edə biləcək səviyyədədir və Ayda daimi baza üçün enerji infrastrukturunu təmin edə bilər.

Ayda davamlı varlıq yaratmaq üçün nüvə enerjisi həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki Ay hər ayın iki həftəsində tam qaranlığa qərq olur və dondurucu soyuqlara məruz qalır.

NASA-nın əməliyyatlarını qurmağı planlaşdırdığı Cənub Qütbündə Günəş heç vaxt yüksəkdən doğmur və bəzi kraterlər daimi qaranlıqda qalır. Bu isə günəş enerjisi ilə yaşamağı demək olar ki, qeyri-mümkün edir.

Lakin bu qəfil dönüşün əsas səbəbi digər super güclərin artan rəqabəti ola bilər.

Daffi “Bunu ilk edən ölkə, gələcəkdə Artemis proqramının yerləşməsinə ciddi şəkildə maneə törədə biləcək bir girilə bilməz zona elan edə bilər” deyə xəbərdarlıq edib. Bu açıqlamanın Rusiyanın və Çinin may ayında elan etdiyi Ayda nüvə reaktoru planlarına işarə etdiyi güman olunur.

Bu da göstərir ki, Ay, xüsusilə də Cənub Qütbü - yeni bir beynəlxalq kosmos yarışının mərkəzinə çevrilməkdədir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Avqust 2025 17:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri