Icma.az
close
up
RU
Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Kosmos yarışı geri döndü: Ayda ilk nüvə reaktorunu kim yerləşdirəcək?

Icma.az bildirir, Sherg.az saytına əsaslanaraq.

Ayda beynəlxalq rəqabət bir daha qızışır. NASA, 2030-cu ilə qədər Ayda nüvə reaktoru yerləşdirərək Cənub Qütbünü “girilə bilməz zona” elan etməyi planlaşdırır. 


Sherg.az xəbər verir ki, Çin və Rusiya isə oxşar layihəni 2036-cı ilə planlaşdırıb.

 “Politico”nun məlumatına görə, NASA-nın yeni rəhbəri Şon Daffi 2030-cu ilə qədər ABŞ istehsalı olan nüvə reaktorunu Ay səthinə yerləşdirməyə hazırlaşır. Daffi bu addımın ABŞ-a Ayda “girilə bilməz zona” elan etməyə imkan verəcəyini bildirir.

Bu təşəbbüs NASA-nın “Artemis” Proqramı çərçivəsində planlaşdırılan gələcək Ay bazasının eniş ərazisini qorumaq üçün vacib addım kimi qiymətləndirilir.

Lakin Ayı hədəfləyən təkcə ABŞ deyil.

May ayında Çin və Rusiya Ayda öz nüvə reaktorlarını yerləşdirmək məqsədilə əməkdaşlıq haqqında niyyət protokolu imzalayıb. Hər iki ölkə layihələrini 2036-cı ilə qədər tamamlamağı planlaşdırdığı üçün, üç super güc bu gün Ayda ilk olma yarışına girmiş vəziyyətdədir.

Bu hadisələr, ABŞ-ın kosmosda insanlı kəşflərə yönəlmiş prioritetlərinin qəfil və gözlənilməz şəkildə dəyişdiyini göstərir.

Elmi proqramlara ayrılan vəsaitlərdə azalma və NASA-ya 1961-ci ildən bu yana verilən ən aşağı büdcəyə baxmayaraq, qurum Ay araşdırmaları üçün 7 milyard dollardan çox resurs ayırıb.

Bir zamanlar Donald Trampın büdcə ixtisarları təhdidi ilə üz-üzə qalan “Artemis” proqramı artıq 2027-ci ilə qədər Ayda insan yerləşdirmək məqsədilə davam etdirilir.

Daffi verdiyi göstərişdə NASA-dan Ayda gələcək iqtisadi fəaliyyətləri dəstəkləmək üçün nüvə reaktoru yerləşdirilməsi işlərini sürətləndirməyi tələb edib.

Eyni zamanda ABŞ Nəqliyyat naziri olan Daffi, NASA-dan 2030-cu ilin sonuna qədər ən azı 100 kilovat güc hasil edə bilən reaktorun Ayda yerləşdirilməsini istəyib.

Bu miqdar orta hesabla 80 Amerika evini eyni anda enerji ilə təmin edə biləcək səviyyədədir və Ayda daimi baza üçün enerji infrastrukturunu təmin edə bilər.

Ayda davamlı varlıq yaratmaq üçün nüvə enerjisi həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki Ay hər ayın iki həftəsində tam qaranlığa qərq olur və dondurucu soyuqlara məruz qalır.

NASA-nın əməliyyatlarını qurmağı planlaşdırdığı Cənub Qütbündə Günəş heç vaxt yüksəkdən doğmur və bəzi kraterlər daimi qaranlıqda qalır. Bu isə günəş enerjisi ilə yaşamağı demək olar ki, qeyri-mümkün edir.

Lakin bu qəfil dönüşün əsas səbəbi digər super güclərin artan rəqabəti ola bilər.

Daffi “Bunu ilk edən ölkə, gələcəkdə Artemis proqramının yerləşməsinə ciddi şəkildə maneə törədə biləcək bir girilə bilməz zona elan edə bilər” deyə xəbərdarlıq edib. Bu açıqlamanın Rusiyanın və Çinin may ayında elan etdiyi Ayda nüvə reaktoru planlarına işarə etdiyi güman olunur.

Bu da göstərir ki, Ay, xüsusilə də Cənub Qütbü - yeni bir beynəlxalq kosmos yarışının mərkəzinə çevrilməkdədir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:240
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Avqust 2025 17:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri