Krımsız sülh variantı və ya Kiyev güzəştə gedir?

Refat Çubarov: “Krımın taleyini Ukrayna dövlətindən və Krım tatar xalqından başqa heç kim və heç bir halda həll edə bilməz”

Amerikanın “The New York” nəşri sülh sazişinin təfərrüatları ilə tanış olan rəsmilərə istinadən yazıb ki, Ukrayna Rusiyanın işğal etdiyi ərazilərin bir hissəsini “de-yure” deyil, “de-fakto” tanıyarsa, ondan imtina etməyə hazır olacaq. Məqalədə qeyd edilib ki, “de-fakto” o deməkdir ki, Ukrayna Rusiyanın bu torpağı işğal etdiyini etiraf edir, lakin Kiyevin ondan əbədi olaraq əl çəkməyəcəyini deyir. “De-yure” o deməkdir ki, Kiyev Rusiyanın bu torpağı ələ keçirdiyini tanıyır və bir daha ərazilərə iddia etməyəcək.

Krım tatarı olan ukraynalı siyasətçi və ictimai xadim Refat Çubarov sözügedən məsələ ilə bağlı yazısında qeyd edib ki, Krımı Ukraynadan ayırmaq mümkünsüzdür.

Siyasətçi əmindir ki, 2025-ci il fevralın 18-də ABŞ Prezidentinin Yaxın Şərq üzrə nümayəndəsi Stiv Vitkoff, dövlət katibi Marko Rubio, milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Mayk Vals, Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov və Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Səudiyyə Ərəbistanında ilk dəfə görüşəndə ​​Kreml bütün istəklərini ABŞ-ın yeni administrasiyasının diqqətinə çatdırıb: “Amerika tərəfinin Kremlin şıltaqlığından şoka düşdüyünü söyləmək çətindir. Çünki Rusiya Prezidenti Vladimir Putin əvvəllər səsləndirdiyi bütün tələblər bunlar idi: denazifikasiya, demilitarizasiya, Ukraynanın NATO-ya daxil olmaması və təbii ki, Krım da daxil olmaqla bütün işğal olunmuş Ukrayna torpaqlarının Rusiya ərazisi kimi beynəlxalq səviyyədə tanınması. İndi, mənə elə gəlir ki, - təbii, bu fərziyyələrimdir - Tramp administrasiyası Ukraynanın mövqeyini və siyasi dayanıqlılığını sınaqdan keçirir. Ona görə də, Kiyevin ərazi güzəştləri mövzusunda müxtəlif məlumatlar sızdırılır. Ağ Ev adminstrasiyası bəyan edir ki, onlarsız Rusiya-Ukrayna müharibəsini dayandırmaq və davamlı sülhə nail olmaq mümkün olmayacaq”.

“Hesab edirəm ki, Kiyev sülh müqabilində Ukraynanın ərazi güzəştləri ilə bağlı istənilən, hətta hipotetik təkliflərdən qəti şəkildə imtina etməlidir. Çünki aydındır ki, güzəşt halında Ukrayna dövlətinin nə sülhü, nə də gələcəyi olacaq”, - Çubarov vurğulayıb.

Siyasətçi hesab edir ki, bu təkliflərə Ukrayna hakimiyyəti və siyasətçiləri sərt cavab verməlidirlər: “Burada demək yerinə düşər ki, Krım tatar xalqının Məclisi üçün həm Rusiyanın Krım üzərində “de-fakto” nəzarətini tanımaq variantı, həm də daha çox Krımın Rusiya ərazisi olmasının beynəlxalq səviyyədə tanınması variantı qəbuledilməzdir. Tamamilə beynəlxalq hüquqa əsaslanan və Ukraynanın milli qanunvericiliyinə tam uyğun olan mövqeyimiz belədir: Krım yerli Krım tatar xalqının vətəni və Ukraynanın ayrılmaz hissəsidir. Buna görə də Krımın taleyini Ukrayna dövlətindən və Krım tatar xalqından başqa heç kim və heç bir halda həll edə bilməz”.