Laçın qayıdışın, dirçəlişin və Zəfərin ünvanı ŞƏRH

Bəzi tarixlər var ki, sadəcə təqvimdə bir gün deyil, bütöv bir xalqın yaddaşına həkk olunan böyük qayıdışın rəmzinə çevrilir. 26 Avqust da Azərbaycan üçün məhz belə əlamətdar tarixlərdəndir. Bu gün Laçının azadlığa qovuşduğu, Azərbaycan bayrağının yenidən bu qədim torpaqda dalğalandığı gün kimi tariximizə yazılıb.

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər günlərinin təsis edilməsi və 26 avqustun Laçın Şəhəri Günü kimi müəyyənləşdirilməsi bu tarixi hadisəyə dövlət səviyyəsində verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Laçın Azərbaycan tarixində özünəməxsus yeri olan qədim şəhərlərimizdəndir. Möhtəşəm təbiəti, dağları, meşələri, çayları, zəngin mədəni irsi və özünəməxsus folkloru ilə seçilən bu yurd uzun illər doğma sakinlərinin həsrətini çəkdi. 1992-ci ilin mayında Laçının işğal olunması Azərbaycan xalqının yaddaşında ən ağır səhifələrdən biri kimi qaldı.
Laçının işğalı təkcə bir şəhərin itirilməsi deyildi. Bu, Azərbaycanın strateji baxımdan mühüm ərazisinin işğalı, minlərlə insanın doğma yurdundan didərgin salınması, tarixi-mədəni irsimizin dağıdılması demək idi. Laçınla birlikdə insanların evləri, xatirələri, həyat hekayələri də məcburi köçkünlüyə sürükləndi.
Lakin Azərbaycan xalqı heç vaxt bu itki ilə barışmadı. Ötən illər ərzində dövlətimizin həyata keçirdiyi məqsədyönlü siyasət, ordumuzun güclənməsi və milli həmrəyliyimiz doğma torpaqlara qayıdış üçün möhkəm zəmin yaratdı.
2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər bu böyük qayıdışın yolunu açdı. 2022-ci il avqustun 26-da isə Laçın şəhərinə Azərbaycan Ordusunun yerləşməsi ilə şəhərin yeni tarixinin başlanğıcı qoyuldu. Prezident İlham Əliyev həmin gün Laçın şəhərinə qayıdışla bağlı tarixi xəbəri elan etdi.
Bu tarix həm də 30 illik həsrətin sona çatması idi. Laçına qayıdış sadəcə insanların öz evlərinə dönməsi deyil, milli yaddaşın, mənəvi bağlılığın və tarixi ədalətin bərpasıdır. İllərlə Laçın həsrəti ilə yaşayan insanlar nəhayət öz doğma torpaqlarına qayıtdılar. Bu qayıdışın yaratdığı sevincin miqyasını sözlə ifadə etmək çətindir. Prezident İlham Əliyev 2023-cü ildə Laçın Şəhəri Günü münasibətilə keçirilən tədbirdə qeyd etmişdi ki, şəhərin dirçəliş dövrü başlayıb. Həmin vaxt artıq laçınlıların doğma şəhərə köçü başlamışdı və Laçında yeni həyatın təməli sürətlə atılırdı.
Bu gün Laçına baxanda bir həqiqət aydın görünür: burada söhbət yalnız dağıdılmış şəhərin bərpasından getmir. Burada tamamilə yeni həyatın qurulmasından, müasir şəhər mühitinin yaradılmasından, insanların rahat və firavan yaşayışı üçün bütün imkanların formalaşdırılmasından söhbət gedir. Laçın artıq yalnız keçmişin xatirəsi deyil. O, gələcəyə baxan şəhərdir. Burada yeni yaşayış məhəllələri salınır, sosial obyektlər, məktəblər, xidmət və infrastruktur müəssisələri yaradılır. Şəhərin tarixi siması qorunmaqla müasir memarlıq həlləri tətbiq edilir. Həkəri çayının sahili, yeni salınan parklar və ictimai məkanlar Laçının gözəlliyinə yeni çalarlar əlavə edir. Ən böyük dəyişiklik isə şəhərin küçələrində insan səslərinin yenidən eşidilməsidir. Çünki şəhəri şəhər edən yalnız binalar deyil. Şəhəri yaşadan insandır. Laçında bu gün uşaqlar böyüyür, məktəblər fəaliyyət göstərir, ailələr öz doğma evlərində yaşayır, yeni xatirələr yaranır. Bir vaxtlar həsrətlə xatırlanan küçələr indi həyatın səsinə bürünür.
Laçının dirçəlişi həm də Azərbaycanın quruculuq gücünün göstəricisidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr, yolların, enerji və su infrastrukturunun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması dövlətimizin qarşıya qoyduğu məqsədlərin ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir. Laçın həm də təbiəti ilə Azərbaycanın ən qiymətli guşələrindən biridir. Onun dağları, meşələri, çayları və bulaqları şəhərin təbii sərvətidir. Buna görə də burada aparılan quruculuq işlərinin əsas məqsədlərindən biri şəhərin təbii gözəlliyini qorumaqla onu müasir, rahat və yaşıl yaşayış məkanına çevirməkdir.
Bu gün Laçın yalnız laçınlıların deyil, bütün Azərbaycanın qürur ünvanıdır. 26 Avqust isə hər il bizə bir daha xatırladır ki, torpaq yalnız coğrafi məkan deyil. Torpaq yaddaşdır, tarixdir, kimlikdir, ata-baba yadigarıdır. Laçınlıların doğma şəhərlərinə qayıdışı bu baxımdan böyük mənəvi hadisədir. Bu qayıdışın arxasında Vətən müharibəsində canından keçən şəhidlərimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin qəhrəmanlığı, Azərbaycan Ordusunun şücaəti və dövlətimizin qətiyyətli siyasəti dayanır. Ona görə də Laçının hər bir küçəsində, hər bir yeni tikilisində Zəfərin izi var. Laçın bu gün keçmişlə gələcəyin qovuşduğu məkandır. Burada bir tərəfdə tarixi yaddaş, digər tərəfdə yeni həyat dayanır. Bu şəhər bizə həm keçmişi unutmamağı, həm də gələcəyə inamla baxmağı öyrədir.
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü həm də Zəfərimizin, milli iradəmizin və Böyük Qayıdışımızın bayramıdır. Bir zamanlar həsrətlə gözlənilən Laçın bu gün öz doğmalarını qoynuna alıb. Dağlarında Azərbaycan bayrağı dalğalanır, küçələrində həyat canlanır, gələcəyə açılan yeni səhifələr yazılır. Laçın qayıtdı. Laçın dirçəldi. Laçın yenidən Azərbaycan həyatının ayrılmaz parçasına çevrildi.
Bu gün Laçının timsalında bir daha əmin oluruq ki, doğma torpağa bağlılıq, milli iradə və dövlətçilik əzmi qarşısında heç bir maneə əbədi ola bilməz.

Bayram Aslanov,
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri