Laçında suverenliyin möhkəmlənməsi: 3 ilin yekunu

Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılmasının 3 illiyi

2023-cü il aprelin 23-də saat 12:00-da Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin bölmələri tərəfindən ölkəmizin suveren ərazilərində, Ermənistan ilə sərhəddə, Laçın–Xankəndi yolunun başlanğıcında Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsi yaradılıb. Bu hadisə Azərbaycanın müasir tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Artıq bu strateji addımın üzərindən üç il ötür və həmin müddət ərzində məntəqə ölkənin təhlükəsizlik sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Tarixi və siyasi kontekst

2020-ci il 10 noyabr tarixində imzalanmış üçtərəfli Bəyanatdan sonra bölgədə yeni reallıqlar formalaşdı. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra suveren hüquqlarının tam təmin olunması istiqamətində ardıcıl addımlar atmağa başladı. Laçın istiqaməti isə bu baxımdan xüsusi strateji əhəmiyyətə malik idi. Məhz bu səbəbdən sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması dövlətin sərhəd nəzarətini gücləndirmək üçün zəruri addım kimi çıxış etdi.

Rəsmi açılış mərasimi və rəmzi əhəmiyyəti

Sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması ilə yanaşı, burada Azərbaycan Bayrağının ucaldılması mərasimi keçirildi. Bu hadisə təkcə inzibati bir addım deyil, həm də böyük rəmzi məna daşıyırdı. Dövlət bayrağının həmin ərazidə dalğalanması Azərbaycanın suverenliyinin bərqərar olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Məntəqədən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevə məruzə olunması isə bu hadisənin dövlət səviyyəsində xüsusi önəm daşıdığını göstərdi.

Təhlükəsizlik və nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi

Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinin əsas funksiyalarından biri qanunsuz fəaliyyətlərin qarşısının alınmasıdır. Bu məntəqə vasitəsilə Ermənistan ərazisindən Azərbaycan ərazisinə qeyri-qanuni keçidlərə nəzarət təmin olunur. Xüsusilə, qeyri-qanuni erməni silahlı dəstələrinə canlı qüvvə, silah-sursat, mina və digər hərbi təyinatlı vasitələrin daşınmasının qarşısının alınması baxımından bu məntəqə mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, sərhəddə hüquq-mühafizə və təhlükəsizlik tədbirləri daha sistemli və effektiv şəkildə həyata keçirilir.

Humanitar və hüquqi aspektlər

Sərhəd-buraxılış məntəqəsinin fəaliyyəti yalnız təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşmır. Burada keçidlərin beynəlxalq hüquq normalarına uyğun şəkildə tənzimlənməsi də təmin edilir. Bu isə həm bölgədə sabitliyin qorunmasına, həm də qanuni hərəkət azadlığının təmin olunmasına xidmət edir. Azərbaycanın bu addımı onun beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşdığını və öz suveren hüquqlarını hüquqi çərçivədə həyata keçirdiyini göstərir.

Ərazi bütövlüyünün bərpasının simvolu

Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, 23 aprel tarixi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam bərpasının rəmzi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsi dövlətin öz sərhədlərinə tam nəzarət etdiyini nümayiş etdirən konkret mexanizmdir. Bu, həm də Azərbaycanın regionda yeni reallıqları müəyyən edən əsas aktor olduğunu göstərir.

Strateji və gələcək perspektivlər

Bu məntəqənin fəaliyyəti uzunmüddətli perspektivdə regionda təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Sərhədlərin nəzarətdə saxlanılması, qanunsuz fəaliyyətlərin qarşısının alınması və hüquqi rejimin tətbiqi bölgədə sabitliyin əsas təminatlarından biridir. Eyni zamanda, bu addım gələcəkdə iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin qanuni və təhlükəsiz şəkildə inkişafı üçün də zəmin yaradır.

Elşən Yəhyayev,

Yeniazerbaycan.com