Icma.az
close
up
RU
Məhkəmə yolu ilə əmlak bölgüsü necə aparılır? EKSPERT DANIŞDI

Məhkəmə yolu ilə əmlak bölgüsü necə aparılır? EKSPERT DANIŞDI

Icma.az, Gununsesi portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

“Əmlakın məhkəmə yolu ilə bölünməsi mülki hüquq münasibətlərində ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biridir. Bu mübahisələr xüsusilə nikahın pozulması, ailə üzvləri arasında münasibətlərin kəskinləşməsi, mirasın bölüşdürülməsi və bir neçə şəxsin eyni əmlaka mülkiyyət hüququnun mövcud olduğu hallarda aktuallaşır”.

Gununsesi.info-ya danışan əmlak məsələləri üzrə ekspert Fərid Cəfərli mövzunu belə şərh edib:

“Əsas məqam ondan ibarətdir ki, əmlakın bölünməsi yalnız onun fiziki olaraq tərəflər arasında paylaşdırılması demək deyil. Bu proses, ilk növbədə, mülkiyyət hüququnun kimə məxsus olmasının, şəxslərin hüquqi statusunun, əmlakın əldə edilmə əsaslarının, payların həcminin və mövcud hüquqların müəyyən edilməsini tələb edir.Məsələn, ər-arvaddan birinin nikahdan əvvəl əldə etdiyi əmlak, eləcə də nikah dövründə ona hədiyyə edilmiş və ya vərəsəlik qaydasında keçmiş əmlak, bir qayda olaraq, həmin şəxsin ayrıca mülkiyyəti hesab olunur. Bununla belə, ayrıca mülkiyyətə aid əmlakın dəyərinin digər həyat yoldaşının vəsaiti və ya ümumi vəsait hesabına əhəmiyyətli dərəcədə artırıldığı hallar ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Ümumi birgə mülkiyyətin bölünməsi zamanı ilkin hüquqi yanaşma ər-arvadın paylarının bərabərliyi prinsipidir. Bununla belə, qanunla nəzərdə tutulmuş əsaslar və konkret işin halları nəzərə alınmaqla məhkəmənin fərqli nəticəyə gəlməsi mümkündür.

Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, əmlakın yalnız bir həyat yoldaşının adına rəsmiləşdirilməsi həmin əmlakın mütləq şəkildə onun şəxsi mülkiyyəti olması demək deyil. Əgər əmlak nikah dövründə ümumi vəsait hesabına əldə edilibsə, onun hüquqi rejimi yalnız dövlət qeydiyyatındakı ada əsasən müəyyən edilmir.

Eyni zamanda, əmlakın birgə mülkiyyətə aid olması da hər bir konkret halda sübutlarla əsaslandırılmalıdır.Ailə münaqişələri zamanı ən ciddi problemlərdən biri tərəflərdən birinin digərinin razılığı olmadan əmlakı satmağa, bağışlamağa, özgəninkiləşdirməyə və ya əmlak üzərində faktiki nəzarəti ələ keçirməyə çalışmasıdır.

Belə hallarda hüquqi müdafiə yalnız sonradan əmlakın bölünməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməklə məhdudlaşmamalıdır. İşin hallarından asılı olaraq, iddianın təmin edilməsi tədbirlərinin görülməsi, mübahisəli əmlak üzərinə həbs qoyulması və ya qanunla mümkün olan digər müvəqqəti müdafiə tədbirlərinin tətbiqi məsələsi də nəzərdən keçirilməlidir.Paylı mülkiyyət bir əmlak üzərində iki və ya daha çox şəxsin müəyyən edilmiş paylar əsasında mülkiyyət hüququna malik olmasıdır. Bu münasibətlər yalnız ailə üzvləri arasında deyil, həmçinin vərəsələr, keçmiş həyat yoldaşları, birgə əmlak əldə etmiş şəxslər və digər mülkiyyətçilər arasında yarana bilər.

Paylı mülkiyyətin bölünməsi zamanı ilk növbədə hər bir mülkiyyətçinin hüquqi baxımdan hansı paya malik olduğu müəyyən edilməlidir. Bu paylar müvafiq hüquqmüəyyənedici sənədlər, müqavilələr, qanunvericilik və zəruri hallarda məhkəmə qərarı əsasında müəyyən olunur.

Burada mühüm məsələ payın hüquqi mənası ilə əmlakın fiziki hissəsinin fərqləndirilməsidir. Məsələn, bir şəxs mənzilin dörddəbir payına malikdirsə, bu, avtomatik olaraq mənzilin konkret otağının ona məxsus olması demək deyil. İdeal pay əmlak üzərində mülkiyyət hüququnun müəyyən hissəsini ifadə edir və onun konkret fiziki hissəyə uyğunlaşdırılması ayrıca hüquqi və texniki qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Əmlakın naturada bölünməsi mümkün olduqda, onun müstəqil istifadə edilə bilən hissələrə ayrılması məsələsi nəzərdən keçirilə bilər. Lakin bölünmə əmlaka qeyri-mütənasib zərər vurursa, onun təyinatını dəyişdirirsə və ya qanunla qorunan hüquqları pozursa, naturada bölünmə mümkün olmaya bilər.

Belə hallarda mübahisənin xarakterindən və qanunvericiliyin tələblərindən asılı olaraq, kompensasiya ödənilməsi, payın digər mülkiyyətçiyə verilməsi və ya əmlakın bölünməsinin başqa hüquqi üsulları müzakirə oluna bilər.Əmlakın bölünməsi ilə bağlı işlərdə məhkəmə yalnız tərəflərin iddialarını dinləməklə kifayətlənmir. İş üzrə təqdim edilmiş sübutlar, hüquqi münasibətlərin xarakteri və tətbiq edilməli qanun normaları kompleks şəkildə qiymətləndirilir”.

O əsas meyarlar toxunub:

“Mülkiyyət hüququnun əsası: Əmlakın hansı hüquqi əsasla əldə edilməsi və kimin adına rəsmiləşdirilməsi.

Əldə edilmə vaxtı: Əmlakın nikahdan əvvəl, nikah dövründə və ya başqa hüquqi münasibət çərçivəsində əldə olunması.

Maliyyə mənbələri: Əmlakın alınmasına sərf edilmiş vəsaitin kimə məxsus olması və bu vəsaitin sənədlərlə təsdiqi.

Payların həcmi: Tərəflərin paylarının qanun, müqavilə və ya digər hüquqi əsaslar üzrə müəyyən edilməsi.

Əmlakın bölünmə imkanları: Əmlakın naturada bölünməsinin texniki və hüquqi baxımdan mümkün olub-olmaması.

Üçüncü şəxslərin hüquqları: Əmlak üzərində ipoteka, digər şəxslərin hüquqları və ya qanunla qorunan mənafelərin mövcudluğu.

Prosessual tələblər: İddia müddətləri, sübutetmə vəzifəsi, iddianın düzgün formalaşdırılması və digər prosessual məsələlər.

Məhkəmənin məqsədi tərəflərdən birinə formal üstünlük vermək deyil, mübahisəni qanunvericiliyin tələblərinə və müəyyən edilmiş faktiki hallara uyğun həll etməkdir”.

Şəbnəm

Gununesi.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:211
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 27 Oktyabr 2026 23:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri