Icma.az
close
up
RU
Milli kimlik və ana dili: Prezidentin ideoloji xətti

Milli kimlik və ana dili: Prezidentin ideoloji xətti

Modern.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Prezident İlham Əliyevin yanvarın 5-də media nümayəndələrinə verdiyi müsahibə təkcə cari siyasi proseslərin deyil, eyni zamanda milli kimlik və ideoloji təhlükəsizlik məsələlərinin də geniş təhlili ilə yadda qaldı. Dövlət başçısının Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Azərbaycan tarixinin təhrifinə qarşı çağırışları fonunda səsləndirdiyi fikirlərdən biri isə xüsusilə diqqət çəkdi: Azərbaycan ədəbi dilinin saflığının qorunması.

Bu mövzu Prezidentin çıxışlarında yeni deyil. O, hələ 10 il əvvəl AMEA-nın yubileyində Azərbaycan dili ilə bağlı narahatlığını açıq şəkildə ifadə etmişdi. Aradan keçən onillik ərzində müəyyən institusional və praktiki addımlar atılsa da, dövlət başçısının son müsahibəsində vurğuladığı kimi, mövcud vəziyyət onu hələ də tam qane etmir. Bu isə dil məsələsinin Prezident üçün sadəcə mədəni yox, strateji dövlətçilik problemi olduğunu göstərir.

Prezident İlham Əliyevin yanaşmasında dil ilk növbədə milləti birləşdirən əsas sütun, dövlətçiliyin isə ayrılmaz atributudur. Onun sözlərində açıq mesaj var: əgər bir xalq öz ana dilini qorumağı bacarmırsa, zamanla milli kimliyini də itirə bilər. Bu yanaşma xüsusilə qloballaşma, informasiya axınının sürətlənməsi və internet mədəniyyətinin dilə təsiri fonunda daha aktual səslənir.

Dövlət başçısı diqqəti əsasən iki təhlükəyə yönəldir. Birincisi, xarici kəlmələrin ehtiyac olmadan Azərbaycan dilinə yeridilməsi, ikincisi isə dilin tədricən ədəbi normadan çıxmasıdır. Prezidentin fikrincə, beynəlxalq terminlərin işlədilməsi qaçılmazdır, lakin Azərbaycan dilində qarşılığı olan sözləri bilərəkdən xarici kəlmələrlə əvəzləmək ya bilməyərəkdən, ya da məqsədli şəkildə edilir. Hər iki hal qəbuledilməzdir.

Müsahibədə xüsusilə vurğulanan məqamlardan biri də Azərbaycan dilinin qoruyucusunun məhz müstəqil Azərbaycan dövləti olmasıdır. Dünyada 50 milyondan artıq insan üçün ana dili olan Azərbaycan dili müxtəlif coğrafiyalarda fərqli təsirlərə məruz qalır. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bəzi ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılar arasında ədəbi dil zəifləyir, gündəlik danışıqda yad leksika üstünlük təşkil edir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə milli-mədəni bağların zəifləməsi riskini yaradır.

Bu kontekstdə dövlət başçısı yalnız tənqid etmir, həm də yol göstərir. Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların ana dilini mükəmməl öyrənməsi üçün onlayn məktəblərin, distant tədris imkanlarının genişləndirilməsi, dilin sistemli şəkildə öyrədilməsi Prezidentin diqqət mərkəzində olan məsələlərdəndir. Bu, dil siyasətinə yalnız mədəni deyil, həm də texnoloji yanaşmanın tətbiq edildiyini göstərir.

Prezident İlham Əliyevin yanaşmasının fərqləndirici cəhəti odur ki, o, dilin qorunmasını yalnız dövlət qurumlarının işi hesab etmir. Onun çağırışı cəmiyyətin bütün təbəqələrinə ünvanlanır: alimlərə, dilçilərə, yazıçılara, jurnalistlərə, siyasətçilərə və ictimai fəallara. Xüsusilə media və ictimai çıxış sahiblərinin məsuliyyəti ön plana çəkilir. Çünki dilin gündəlik istifadədə necə təqdim olunması cəmiyyətin dil davranışını birbaşa formalaşdırır.

Əslində Prezidentin bu mövqeyi daha geniş ideoloji çərçivəyə oturur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətlərin müdafiəsi, toponimlərin qorunması, milli yaddaşın bərpası ilə dil məsələsi bir-birini tamamlayan elementlərdir. Tarix təhrif ediləndə olduğu kimi, dil zəiflədikdə də milli mövqelər sarsılır. Bu baxımdan dilin saflığı uğrunda mübarizə eyni zamanda milli informasiya təhlükəsizliyinin bir hissəsidir.

Prezident İlham Əliyevin mesajı aydındır: Azərbaycan dili zəngindir, qədimdir və özünü ifadə etmək üçün yad elementlərə möhtac deyil. Onu qorumaq isə təkcə qanun və sərəncamlarla yox, ictimai şüur, məsuliyyət və şəxsi davranışla mümkündür. Dilə biganə münasibət milli kimliyə biganəlik deməkdir.

Bu müsahibə bir daha göstərdi ki, dövlət başçısı üçün dil məsələsi epizodik yox, davamlı nəzarətdə saxlanılan strateji mövzudur. Prezidentin sözləri həm xəbərdarlıq, həm də çağırışdır: dilimizi qorumasaq, özümüzü qoruya bilmərik.

Modern Təhlil və Araşdırma Qrupu

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:218
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 14 Yanvar 2026 16:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri